تهران- ایرنا- رئیس مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری با بیان اینکه دولت چهاردهم به دنبال بیشینه کردن نظر مردم در میزهای تصمیم‌گیری است، گفت: در دولت ملزم به این هستیم از طریق برگزاری گفت وگوهایی از این دست به تصمیم درست برسیم.
به گزارش ایرنا از مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری، هشتمین نشست از سلسله نشست‌های "گفت وگوی مساله محور با جامعه مدنی" از سوی مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری برگزار شد.
در این نشست که دوشنبه ۲۰ مهرماه با موضوع "هم‌اندیشی و شنیدن دیدگاه‌های ذی‌نفعان، منتقدان، کارشناسان و نمایندگان تشکل‌های فعال در حوزه زیست بوم کوهستان شاهوار" با حضور مجتبی بیات رئیس مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری برگزار شد؛ فعالان مدنی و مسئولین ذیربط به بیان دیدگاه های خود درخصوص فعالیت یا عدم فعالیت معدن بوکسیت شاهوار پرداختند.
در ابتدای این نشست مجتبی بیات به بیان توضیحاتی درخصوص برگزاری چنین سلسله نشست‌هایی از سوی مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری پرداخت و اظهارکرد: مرکز ارتباطات مردمی در دولت دکتر پزشکیان قرار است صدای مردم، تشکل‌های مدنی، اصناف و سمن‌ها باشد و بر سر میزهای حل مساله این موضوعات را منعکس کرده و تسهیلگری حل مشکلات کند تا از این طریق به ارتقا سرمایه اجتماعی یاری رساند.
توسعه باید همراه با پایداری محیط زیست باشد
رئیس مرکز ارتباطات مردمی درخصوص اهمیت این نشست از سلسله نشست‌های "گفتگوی مساله محور با جامعه مدنی"، افزود: به این موضوع که معدن شاهوار باید تعطیل باشد یا باید کار کند نمی‌پردازم، چراکه بازیگران دولتی تصمیمی را تحت تاثیرات جریانات مختلف گرفته‌اند که یکی از آن جریان‌ها جریان مردم است و افتخار دولت دکتر پزشکیان این است که دنبال بیشینه کردن نظر مردم در میزهای تصمیم‌گیری است. در دولت ملزم به این هستیم از طریق برگزاری گفت وگوهایی از این دست به تصمیم درست برسیم.
بیات تاکید کرد: دولت به دنبال توسعه است و باور دارد این توسعه باید همراه با پایداری محیط زیست باشد. از سوی دیگر مطالبه گران استان سمنان نیز با این رویکرد همراهی می‌کنند. باید به فعالین زیست بوم شاهوار اطمینان دهیم هر اتفاقی رخ دهد همراه با رعایت الزامات مربوطه است.
در ادامه این جلسه حاضران هر یک در نوبت‌های در نظر گرفته شده برای خود شروع به بیان نقطه نظراتشان درباره موضوع جلسه کردند و در ابتدا رامین نظری عضو خانه احزاب شاهرود و رئیس شورای وحدت شهرستان شاهرود، با تاکید بر اینکه منتقدین معدن بوکسیت شاهوار هیچ منافع شخصی مد نظر ندارند بلکه منافع عمومی جامعه برایشان مهم است، گفت: دلایل مختلفی دارد که ما خواستار تعطیلی قطعی این معدن هستیم. هر کدام از این دلایل به تنهایی کافی است که بر موضع خود ثابت قدم باشیم. دلیل نخست اجماع علما است که همگی به این نتیجه رسیدند فعالیت این معدن خلاف قواعد زیستی و سایر قواعد است.
وی به بیان دلایل موجود برای مخالفت با فعالیت معدن بوکسیت شاهوار پرداخت و توضیح داد: عدم صدور مجوز از سوی سازمان حفاظت محیط زیست قبل و بعد از دستور رئیس جمهور، گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، اعلام خطرهای زیستی این معدن از سوی ریاست دانشگاه علوم پزشکی و نامه به دادستان در این خصوص برای محاکمه متولیان، نامه ریاست جمهوری و معاونت حقوقی ریاست جمهوری درخصوص لزوم رعایت منافع عمومی از جمله این دلایل است.
عضو خانه احزاب شاهرود با اشاره به اینکه تنها منبع پایدار شهرستان شاهوار و آبریز دشت بسطام طی فعالیت معدن بوکسیت شاهوار در معرض خطر زیستی قرار گرفته است، تصریح کرد: نابودی یخچال‌های طبیعی شهرستان شاهوار، تغییر مسیر آب‌های زیر سطحی، مسموم شدن آب، آسیب خاک نباتی، خشکی درختان، نابودی گونه‌های جانوری و تغییر اکوسیستم از تبعات فعالیت این معدن است. این جاده‌ها توان این ترددها را ندارند. مهمترین دلیل ما نارضایتی مردم است. در گزارشات شرکت بهره بردار آمده است که برای استفاده از ظرفیت این معدن، سایر معاون را فریز کردند. ۳۱ معدن دیگر وجود دارد چرا از آنها استفاده نمی‌کنند؟.
نظری تاکید کرد: مساله نفوذ ساده نیست. وقتی اصرار بر مریض کردن مردم دارند، رد پای نفوذ را ما در این موضوع می‌بینیم. صهیونیست جهانی سالها به دنبال نابودی مسلمین و شیعیان است، چرا اصرار داریم آب مسموم به مردم دهیم. در حال حاضر شبانه در این معدن کار می‌کنند، بیل بالا می‌برند. آنجا معدن سرباز است و مردم حرص می‌خورند، این دهن کجی به مردم است.
صدای ما به پاستور رسید
در بخش دیگر این نشست، محمد درویش پژوهشگر و فعال محیط زیست با اشاره به وضعیت زیست محیطی کشورمان در کمبود منابع آبی و با بیان اینکه ایران جزو ۵ کشور اول جهان در شدت بیابان زایی است، خاطر نشان کرد: صداهای ما هرگز به ساختمان پاستور نرسیده است و خوشحالم الان این صداها می‌رسد و این جلسات برگزار می‌شود.
سهمیه مدارس سمنان که برق خود را از طریق انرژی خورشیدی تامین می‌کنند، ۵۲ مدرسه است در حالی که ۹۰ مدرسه را بخش خصوصی با هزینه خود تجهیز کرده است تا از انرژی خورشیدی استفاده کنند. بالاترین سرانه اهدا خون را در سمنان داریم.
وی با اشاره به تلاش مردم سمنان برای تبدیل منطقه ابر به منطقه حفاظت شده، افزود: شاهرودی‌ها تنها فعالین محیط زیستی هستند که علیه طرح انتقال آب به سمت شهر خود موضع گرفتند چون با منافع ملی در تضاد بود. چنین جمعیتی پای کوهی ایستاده اند که اگر آن کوه با مشکل مواجه شود تمدن در شرق با مشکل مواجه می‌شود. بزرگ ترین منبع آب شرب با کیفیت استان، کوهستان شاهوار است و به هیچ قیمت نباید آن را برای منافع مادی زودگذر ذبح کرد.
این فعال محیط زیست با بیان اینکه طبق آمار رسمی ۱۶۰ میلیارد مترمکعب ناترازی منابع آبی داریم، افزود: استان سمنان به کمک بخش خصوصی ۲۷۰ مگاوات انرژی خورشیدی استحصا کرده است و ۴۴ درصد نیاز خود را از انرژی خورشیدی تامین می‌کند. تا پایان سال این رقم به ۴۰۰ مگاوات می‌رسد. این رقم از کشور آلمان که ۵۵ درصد است تنها ۱۱ درصد کمتر است. اگر همه مردم ایران مثل شاهرودی‌ها بودند فاجعه کوه کرکسکه ۲ میلیارد آب اصفهان را با بحران مکاجه کرد، ایجاد نمی‌شد. اجرای این طرح به تخریب غیر قابل جبران محیط زیست منجر می‌شود.
حجت‌الاسلام غلامرضا قندهاری از دیگر فعالان مدنی شاهرود نیز در ادامه این نشست اظهار کرد: مردم شاهرود بسیار باوفا و نجیب هستند و از این رو شرایط منطقه و کشور را کاملا درک می‌کنند. لذا می‌خواهند مساله را از مسیر قانونی دنبال کنند اما برخی مسئولان ترتیب اثر به خواسته مردم ندادند و لذا متوسل به علما شدند. علما نیز با هیات دولت جلسه گذاشتند و قول‌هایی از دولت برای رفع این دغدغه گرفتند.
قدردانی از پاسخگویی در دولت چهاردهم
در بخش دیگر این نشست، گل‌چهره محمدمحمدی عضو جمعیت توسعه پایدار منطقه شاهوار شاهرود، ضمن تشکر از برگزاری چنین جلساتی در دولت دکتر پزشکیان، اظهارکرد: در استان سمنان، دوستان پاسخگوی مردم ما نبودند اما برای اولین بار در دولت دکتر پزشکیان پاسخ مکتوب به ما دادند و این برای من شیرین بود. برای این پاسخگو کردن مسئولین از شما سپاس گزارم. مردم شاهرود منافع ملی را می‌فهمند، مردم ما و سمن های ما قبل از دهه ۹۰ جنگل هیرکانی ابر را حفظ و ثبت جهانی کردند. ما منافع ملی را می‌فهمیم. در اولین دیدار خود با خانم شینا انصاری خواهش کردم پروند معدن کاوی کوهستان شاهوار و انتقال آب دریای خزر را ببندند.
وی توضیح داد: درباره فعالیت این معدن و کوهستان شاهوار بارها گزارش شده است که ما همه چیز را از دست خواهیم داد؛ هم حق حیات و هم فرهنگ و تمدن، هم تنوع زیستی را از دست خواهیم داد. الحاقیه کنوانسیون‌های بین‌المللی را داریم، طبق قانون مدنی این کنوانسیون ها جزو قواعدی است که جمهوری اسلامی باید به آن عمل کند.
عضو جمعیت توسعه پایدار منطقه شاهوار شاهرود تصریح کرد: تقاضا دارم مسئولین پرسش‌های ما را پاسخ دهند و داشته‌های ما را از ما نگیرند. شاهوار و جنگل ابر قیمتی‌ترین خدمتی است که نظام جمهوری اسلامی در طول حیات خود به شهر دین و اخلاق کرده است. می‌گویند بی بی سی گزارش این امر را منتشر کرد و از وضعیت سو استفاده کرد، بی بی سی آنتن مردم ما شد چون مسئولین کشور سخن مردم را نشنیدند.
حنیف‌رضا گلزار عضو جمعیت دیده‌بان شاهرود هم در ادامه این جلسه به بیان دیدگاه‌های خود پرداخت و اظهار کرد: بسیار خوب است که دولت صدای مردم را شنید و لشکری از مدیران را دعوت کرد و مقابل ما نشاند تا پاسخ دهند. جای سپاسگزاری دارد اما وقتی عالی‌ترین مقام اجرایی کشور نامه‌ای را پاراف کرده است باید فصل الخطاب باشد.
وی افزود: سالها است از بیان مسائل تکراری در حوزه فنی و تخصصی عبور کردیم. چقدر باید گفت؟. انبوهی از پرونده‌ها از سال ۱۳۹۳ که این معدن با لابی‌گری با ترفندهای متعدد و قانون شکنی مجوز دریافت کرد؛ کمیته‌ای برای پیگیری این امر در شاهرود تشکیل دادیم. چقدر دانشگاه و مراکز پژوهشی حاکمیتی باید این امر را بگویند؟. مگر مرکز پژوهش‌های مجلس نهاد بی‌طرف حاکمیتی نیست؟. مگر نگاه آن نباید فصل الخطاب قرار گیرد؟.
در بخش دیگر این نشست، محمدرضا یونسیان رئیس شورای اسلامی شهر شاهرود، اظهار کرد: روز و هفته‌ای نیست که در شورای شهر مراجعات مردمی را در این حوزه نداشته باشیم. بیش از ۲۱۰ شب است که مردم کل کشور و مردم شهر ما در میادین شهر پشت نظام ایستادند، از پس از سقوط هواپیما رئیس جمهور شهید چه دلیل منطقی وجود داشت کار این معدن آغاز شود؟. شاهوار خط قرمز و خط خون مردم شاهرود است. دلایل برای عدم فعالیت این معدن کامل علمی و منطقی است و علت اصرار دوستان مشخص نیست. ما صلاح و منافع و امنیت کشور را می‌فهمیم و هیچ مصلحتی بالاتر از جان، روان و سلامت مردم نیست. مطالبه مردم شهر ما مشخص است.
وی تاکید کرد: همه شما مطلع از موضوع هستید. مطالبه مردم شهر ما توقف دائمی معدن بوکسیت و خروج تجهیزات معدنی و ماشین آلات از کوهستان شاهوار است و اگر جز این باشد و پافشاری دوستان ادامه یابد با ورود مردم به این موضوع مطمئن باشید شاید اتفاقات طور دیگری رقم بخورد. آیا این صلاح مملکت است؟. اگر هست ادامه دهید و پافشاری کنید. با موضوع شاهوار منطقه‌ای نگاه نکنیم بلکه شاهوار موضوع ملی است و اصرار بر فعالیت این معدن جز نکبت و بدبختی در حوزه زیستی و آبی شهر دستاورد دیگری ندارد.
مهدی موسی زاده فعال مدنی و حقوقدان نیز به بیان نقطه نظرات خود پرداخت و با استناد به اصل ۴۴ و ۴۵ قانون اساسی، اظهار کرد: در ماده ۲۴ قانون معادن اشاره شده است در زمان اکتشاف و استخراج و بهره‌برداری باید از مراجع ذیصلاح استعلام شود و متولیان قانونی مربوطه مکلف هستند ظرف دو ماه نسبت به استعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت درخصوص حریم قانونی راه‌ها، راه‌آهن، حریم قانونی سدها و شبکه‌های آب، داخل جنگل‌ها و مراتع، حریم اماکن مقدسه و ابنیه، مناطق پارک ملی و حفاظت شده، حوزه های دارای مواد پرتو زا و... اظهار نظر کنند. آیا می‌شود بدون استعلام پروانه اکتشاف صادر شود؟. لذا از ابتدا فعالیت این معدن مشکل داشته است.
این حقوقدان اضافه کرد: هیچگونه استعلامی از اداره محیط زیست انجام نشده است. وقتی از ابتدای عمل فعالیت این معدن خلاف بوده است، اکنون دنبال چه هستیم؟. پس از سفر رئیس جمهور به خراسان شمالی، این امر بررسی می‌شود، معاون اول به دکتر داریوش اسماعیلی برای بررسی نامه می‌زند، آیا ایشان در همه امور متخصص است؟. استاندار جلسه حل اختلاف می‌گذارد، چه اختلافی؟. مرجعی که باید نظارت بر اجرای قانون داشته باشد جلسه حل اختلاف می‌گذارد؟، آیا بر این بی‌قانونی استاندار می‌خواهد رپوش گذارد؟. منبع قانونی آن چه است؟
اگر کارخانه را تعطیل کنیم ۲ هزار کارگران بیکار می‌شوند
در بخش دیگر این نشست، محمد حسین خنکال عضو خانه کشاورز استان سمنان اظهار کرد: فعالیت این معدن هوای خوب شاهوار و آب ما را آلوده می‌کنند، پس مردم چرا باید آنجا زندگی کنند؟. مطرح می‌کنند اگر کارخانه را تعطیل کنیم ۲ هزار کارگران بیکار می‌شوند، درحالی که این کارگران می‌توانند در سایر معادن کار کنند. پشت این قضیه مافیا است. خواهش دارم از منافع ملی دفاع کنید. نظر کارشناسی ما کشاورزان، منابع طبیعی، محیط زیست و بهداشت ودرمان چرا نگرفتید؟. آقای استاندار تا کی می‌خواهد با مردم دودوزه بازی کند؟. هیچ راهی جز تعطیلی کامل بوکسیت و خروج تجهیزات آنها از شاهوار نیست.
در بخش دیگر این نشست، محمد حسن امامیان رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شاهرود خاطرنشان کرد: طی مکاتبات متعدد به عنوان متولی سلامت مردم صراحتا اعلام کردیم هرگونه فعالیت معدنی در این قسمت تهدید کننده سلامت مردم است و جزییات آن در گزارشاتی که به وزارت بهداشت ارسال کردیم بیان شده است. تحقیقات متعددی وجود دارد که آلودگی منابع آب را در زمان بازگشایی این معدن نشان می‌دهد و تحقیقات زیادی درخصوص در حد مجاز بودت آلاینده‌ها در زمان تعطیلی معدن وجود دارد. با تعطیلی معدن آلایندگی از بین رفته است و بازگشایی مجدد آن این آلایندگی را ایجاد می‌کند.
وی درباره لزوم انجام تحقیقات مستقل در این زمینه، خاطرنشان کرد: پژوهشگر باید مستقل باشد و اگر به هر دلیلی وابستگی به جایی دارد باید آن را افشا کند، این اخلاق پژوهش است. اخلاق در اکثر تحقیقاتی که نشان از تداوم کار این معدن داده، وجود نداشته است. در ۵۴ صفحه الزامات خود را ابلاغ کردیم. به دنبال اختلاف شورای تامین استان با وزارت صنعت، معدن و تجارت، تصمیم بر این شد که وزارت بهداشت به عنوان کارگزار دولت الزامات خود و سایر دستگاه ها را به صورت جدی دنبال کند. البته یک نکته‌ای نیز بایدبگویم و آن این است که در هیچ دوره‌ای استانداری به این خوبی در حوزه بهداشت و درمان نداشتیم، بحث های این چنینی نیز با گفتگو حل می‌شود.
حمید احسانی مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان سمنان هم با اشاره به تاکیدات این شرکت مبنی بر انجام اقدامات کنترلی در صورت فعالیت معدن، گفت: در حال حاضر منابع شرب آب شاهرود تحت تاثیر فعالیت این معدن قرار نگرفته است.
در بخش دیگر این نشست عباس باباعلی کارشناس بازنشسته آب منطقه‌ای، اظهار کرد: تنها محلی که در شاهرود بکر مانده است همین منطقه است که به واسطه وجود قنوات و تشکیلات آهکی قوی بکر مانده است. قریب ۶۰ سال است وزارت نیرو کارشناس دارد و تمام چاه‌های اکتشافی اندازه‌گیری می‌شود، بیلان می‌دهند و میزان ورودی و خروجی به دشت اعلام می‌شود، چطور آقای احسانی می‌گوید فعالیت معدن در این حوزه اثری ندارد؟
در ادامه محسن فرهادی سلامت محیط و کار وزارت بهداشت اظهار کرد: در نامه شماره ۴۹۵ مجدد نظر مشترک خود و دانشگاه علوم پزشکی شاهرود را تکرار کردیم. علوم تجربی نیاز به بررسی مستمر دارد. ما بر بررسی‌های نظارتی و حاکمیتی تاکید داریم. وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی تعارض منافعی در این حوزه ندارد و نظارت خود را ادامه می‌دهد. در تدارک هستیم با سیاست‌های وزیر بهداشت، سیستم سنجش و نظارت پرتابل و آزمایشگاهی خود را تشدید کنیم و در تدارک هستیم به دانشگاه علوم پزشکی شاهرود کمک‌های فنی بیشتری دهیم.
فاطمی عقدا رئیس سازمان زمین شناسی و معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه به بیان نقطه نظرات این سازمان در خصوص فعالیت یا عدم فعالیت معدن مذکور پرداخت اظهار کرد: مجموعه مطالعات میدانی شامل نمونه‌برداری آب و سنگ نشان می‌دهد غلظت فلزات سنگین و عناصر آلوده کننده آب کمتر از حد مجاز استانداردهای ملی و بین‌المللی است. ضرورت دارد اقدامات اصلاحی پیشنهاد شده در این گزارش در دستور کارقرار گیرد. مدیریت صحیح باطله‌ها و اجرای طرح‌های آبخیزداری از جمله الزامات است. این گزارش ۲۵۰ صفحه است و به همت جمعی از اساتید برجسته دانشگاه های کشور انجام شده و هیچ منافعی در آن نیست.
وی تاکید کرد: این گزارشی جامع و قابل اتکا است و تحت تاثیر خود سازمان نیز نبوده است. اخلاق حرفه‌ای حکم می‌کند آنچه درست است را بگوییم، داده‌های این گزارش بررسی شده است. اگر این داده‌ها مطابق خواست ما نیست اجازه نداریم علیه آن سخن بگوییم. سازمان زمین‌شناسی طبق نمونه‌هایی که برایش ارسال شده بود، در آزمایشگاه خود نمونه‌ها را بررسی کرد و همزمان به دو آزمایشگاه در خارج سازمان این نمونه‌ها ارسال شدند. نتایج هر سه آزمایشگاه بررسی شد این نتایج یافت شده است. این گزارش زمان دکتر اسماعیلی انجام شده است. سازمان بررسی کرده، نمونه گرفته و آزمایش کرده است و نمونه‌ها را برای صحت سنجی به دو آزمایشگاه دیگر نیز فرستاده است.
در بخش دیگر این نشست، بزرگی مقدم مدیرعامل شرکت آلومینای ایران اظهار کرد: بوکسیت حاصل میلیون‌ها سال است و ما آن را در مجموعه فرم دهی و با درجات بالا حرارت می‌دهیم. طی سال‌هایی که شرکت فعالیت داشت بحث مسئولیت اجتماعی خود از جمله کاشت درخت، ساماندهی آب‌های سطحی، احداث پل و... را در منطقه انجام دادیم. موضوع توسط معاونت اول ریاست جمهوری با دستور آقای عارف بررسی شده است، ما از کل منابع و معادن استفاده می‌کنیم اما به جهت مشکلاتی که به دلیل شرایط کشور در حیطه تولید الان پیش آمده با مشکلاتی مواجه شدیم.
لزوم نظارت از سوی دستگاه‌های ناظر
وی اضافه کرد: سال‌های قبل بوکسیت را از ترکیه آوردند اما کیفیت لازم را نداشته است. با توجه به شرایط کشور و لزوم حفظ اشتغال نیروها به این معدن بوکسیت نیاز داریم. هیچ آدم عاقلی معادن خود را فریز نمی‌کند، همه معاون فعال هستند. کیفیت بوکسیت معادن فعلی پایین است. موضوعات دیگری نیز هست که قابل بیان نیست. درخواست ما تداوم فعالیت این معدن بوکسیت است و دستگاه‌های ناظر نیز نظارت خود را ادامه دهند.
یادگار احمدی مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان هم اظهار کرد: این معدن دارای گواهی کشف بوده است، تعطیلی معدن بعد از ۵ سال پروانه بهره‌برداری با شروط ۲۲ گانه برای راه‌اندازی انجام شده است. رای شورای تامین برای تعطیلی مقطعی است و با شروط ۲۲ گانه باید پروانه معدن تمدید می‌شد. سال ۹۷ شروط ابلاغ شد و قرار شد کمیته‌ای بر این شروط نظارت کند. این شروط انجام شد و از دی ۱۴۰۱ من مسئولیت گرفتم. عدم تمدید پروانه معدن خلاف بوده است. استاندار وقت با وجود عضویت منابع طبیعی، محیط زیست و سایر دستگاه‌ها از رای تمکین نکردند و مسئولیت عدم راه اندازی معدن را پذیرفتند. من تحت فشار دستگاه‌های نظارتی در شورای معاون استان بودم اما این امر مسکوت باقی می‌ماند.
هرچه قانون به ما تکلیف کند انجام می‌دهیم
وی افزود: در جلسه‌ای که طی سفر شهید رئیسی به استان برگزار شد، قرار شد معدن راه‌اندازی شود. درباره اینکه می‌گویند در روز شهادت شهید رئیسی من در جلسه بودم، باید بگویم که دعوتنامه روز قبل آمده بود و تکلیف داشتم در آن جلسه در تهران باشم. سال ۹۲ و ۹۳ دانشگاه علوم پزشکی شاهرود نامه محرمانه‌ای به ستاد بحران استانداری می‌زند که معدن ما باید به دلیل کیفیت آب تعطیل شود.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان خاطرنشان کرد: من از دانشگاه علوم پزشکی خواهش کردم که اگر چنین است معدن را تعطیل کنیم تا امر تعیین تکلیف شود اما در جلسه مطرح شد زمینه آب آلوده بوده است. موضوع از طریق سمن‌ها به آقای عارف منتقل شد، دکتر عارف به شخص آقای اسماعیلی اشاره کردند که به عنوان متخصص امر زمین شناسی این موضوع را به طور کارشناسی بررسی کنند.
یادگار احمدی تاکید کرد: بنده به عنوان خدمتگذار مردم تا اول شهریور ۱۴۰۵ مجوزی برای استخراج معدن ندادم تا رای دفتر آقای زمانیان با شروط ابلاغ شد. از اول شهریور سال جاری پروانه تمدید شد. قرار شد تیم پایش برای رصد قرار دهیم. معدن ۸ سال تعطیل بوده است و فلزات سنگین زمینه زاد در آب است. هرچه قانون به ما تکلیف کند انجام می‌دهیم. شروط ۲۲ گانه در سال ۹۷ به استانداری ابلاغ شده است. استاندار تا اول شهریور ۱۴۰۵ اقدامی خلاف قانون و منویات دکتر پزشکیان انجام نداد. این شروط ۲۲ گانه برای سال ۹۷ از جمله پایش آب در زمان بهره‌برداری بوده است. قبل از بهره برداری نمی‌توان گفت آب آلوده است.
هشدار پیامدها و آثار معدن بوکسیت را دادیم
در بخش دیگر این نشست، حمید ظهرابی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی رئیس سازمان محیط زیست اظهار کرد: این معدن از سال ۸۹ که من به صورت اتفاقی آن زمان مدیرکل محیط زیست سمنان بودم؛ بحث داشت و از آن زمان این مسائل قابل پیش‌بینی بود و ما هشدار پیامدها و آثار معدن بوکسیت را دادیم. مخالفت خود را اعلام کردیم اما علیرغم آن مجوز اکتشاف و بهره‌برداری صادر شد.
وی افزود: در میان اختلافات ما و اداره کل صنعت و معدن استان، اصلاح قانون معادن به مجلس رسید و در مرحله صدور پروانه بهره‌برداری از سازمان محیط زیست استعلام نشد چراکه قانون مکلف کرده بود فقط در مناطق ۴ گانه از محیط زیست استعلام شود و این منطقه جزو مناطق ۴ گانه نبود. لذا مسئولیت آن با سازمان منابع طبیعی بوده است. محیط زیست از باب سلامت آب وظیفه نظارتی خود را داشت.
سال ۹۸ با تصویب شورای تامین استان فعالیت معدن متوقف شد
ظهرابی خاطرنشان کرد: لذا سوابق با بررسی کردیم و نمونه‌برداری‌ها آلودگی را محرز می‌کرد. لذا مخالفت سازمان محیط زیست با ادامه فعالیت این معدن اعلام شد. توسعه فعالیت‌های اقتصادی وجه اقتصادی، محیط زیستی و اجتماعی دارد و این معدن فقط یک وجه آن را دارد. این امر فرآیند مرتبط با توسعه پایدار نیست. معاونت حقوقی در رسیدگی به این امر از وزارت نیرو استعلام کرده است و وزارت نیرو طی نامه‌ای نوشته است محدوده مذکور جزوی از حوزه آبریز رودخانه تاش بوده است و بر آب اثر دارد.
وی گفت: وزارت بهداشت نیز بازگشایی این معدن را مخاطره‌ای برای سلامت دانسته است. درباره گزارش سازمان زمین شناسی باید بگویم سپردن یک موضوع اختلافی به سازمانی که بخشی از دعوا است خوش سلیقگی نیست. گزارش این سازمان به لحاظ فنی درست است اما یک نکته اساسی آن این است که از سال ۹۸ تا کنون معدن متوقف بوده است و شما نباید هم آلودگی ببینید. اگر جز این بود باید تعجب می‌کردید. استاد دانشگاهی که این کار علمی را انجام داده است متخصص است و او را قبول دارم اما زمانی باید درباره آلاینده بودن یک معدن اظهارنظر کرد که کار می‌کند و این ایراد اساسی بر این گزارش وارد است. انتظار می‌رود مدیران به خواست مردم در تصمیم‌گیری خود احترام بگذارند.
سازمان محیط زیست هیچ شرطی برای تداوم فعالیت معدن اعلام نکرد
در بخش دیگر این نشست، سعید محمودی معاون محیط زیست انسانی سازمان محیط زیست، اظهار کرد: درباره اینکه گفته می‌شود شروط ۲۲ گانه اعلام شده است باید بگویم سازمان محیط زیست هیچ شرطی برای تداوم فعالیت معدن به کسی اعلام نکرده است و این تمدید پروانه بدون نظر سازمان محیط زیست بوده است.
همچنین سیدمصطفی فاطمی مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز بیان کرد: سال ۹۷ درخواستی از سوی مدیران کل وقت سمنان به وزارتخانه مبنی بر ثبت کوه شاهوار به عنوان اثرملی ارسال می‌شود. آن زمان از دستگاه‌های مختلف استعلام می‌شود. اسفند ۹۸ در فهرست آثار ملی به ثبت می‌رسد و فعالیت معدنی در آثار ثبت ملی ممنوع است.
وی افزود: توقف فعالیت معدن و جلوگیری از تمدید پروانه بهره‌برداری ابلاغ می‌شود. هرچند حریم اثر طبیعی ملی هنوز تطبیق نشده است و ثبت نشده است و فقط عرصه محدوده ثبت شده است. ۴ آبان ماه نیز آن حریم به ثبت می‌رسد. اداره کل ثبت با اشاره به نظر محیط زیست طی مکاتبه خود تاکید می‌کند که اگر سازمان حفاظت محیط زیست مخالف باشد ما نیز مخالف هستیم. درباره مسیرهای طبیعت گردی و جاذبه‌های گردشگری نیز اگر آسیبی وارد شود ما مخالف آن هستیم.
در ادامه، حیدریان معاون حفاظت و امور اراضی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور بیان کرد: برای این معدن درخصوص ۱۵۰ هکتار در سال ۹۷ به توافق رسیدیم، که آن زمان ۶۸ هکتار آن دست خورده بود. توافق کردیم با مدیرکل صنعت معدن تجارت که پروانه بهره‌برداری به ۱۵۰ هکتار تغییر کند اما کلا بحث منتفی شد. اخیرا نیز استان پاسخ داد با ۱۵۰ هکتار به شرط چند الزام موافق هستیم.
از جمله اینکه الزامات آبخیزداری رعایت شود، کار احیا همراه با برداشت باشد، جاده ۹ کیلیومتری تعیین تکلیف شود. شاهوار برای شاهرود ناموس است و باید دست از این ناموس بردارند. مباحث اجتماعی شاهوار پررنگ است.
مشکلات موجود به عدم تدوین معیارهای شفاف برمی‌گردد
در بخش دیگر این نشست، حمیدی مدیرکل دفتر بهره‌برداری معادن وزارت صنعت، معدن و تجارت اظهار کرد: در سیر مراحل قانونی فرآیند این معدن شبهه‌ای نیست اما پاسخ‌های متفاوتی که از سوی دستگاه‌ها داده می‌شود براساس این است که افراد در چه جلسه‌ای باشند و چه بخواهند چه بگویند که برایشان دست بزنند یا خیر. سال ۹۲ پروانه بهره‌برداری معدن صادر می‌شود. شرایط بهره‌برداری اشتباه بوده است. سال ۹۸ در استانداری با حضور دستگاه‌های اجرایی ۲۲ شرط به بهره بردار ابلاغ می‌شود و بهره‌بردار آن ملاحظات را انجام می‌دهد. دانشگاه شاهرود تحقیقات خود را انجام داد اما اشاره‌ای به دانشگاه شیراز نشد. موضوع آلودگی منابع آب از طریق سازمان حفاظت محیط زیست در دادگاه استان سمنان شکایت و رد دعوی شد.
وی یادآور شد: سال ۱۴۰۵ شورای حفظ حقوق بیت‌المال در سمنان از دستگاه‌ها دعوت می‌کند و دستگاه‌ها ملاحظات خود را انجام دادند. آلودگی وجود نداشته چون فعالیتی وجود نداشته است. لذا باید فعالیت معدن انجام و سپس رصد شود. شکایت اداره محیط زیست سمنان علیه شرکت آلومینا رد شده است. شرکت آب منطقه‌ای تشخیص منابع آلایندگی آب را در حوزه محیط زیست دانسته و بیان کرده که تخلفی رخ نداده است.
مدیرکل دفتر بهره‌برداری معادن وزارت صنعت، معدن و تجارت افزود: گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درخصوص تهدید محیط زیست معدن تاش بیان می‌کند مشکلات موجود به عدم تدوین معیارهای شفاف و مشخص برمی‌گردد. در گزارش سازمان بازرسی سمنان بیان می‌شود پروانه معدن قبل از تصویب قانون هوای پاک صادر شده و ملزم به دریافت نظر محیط زیست نبوده است. اظهار نظر دانشگاه شیراز و شاهرود درخصوص آلودگی آب ناشی از فعالیت معدن تاش، متفاوت است. آیا دستگاه ها تا کنون ملاحظات خود را اعلام کردند؟ آیا نظرات شما داخل این نظرات بوده است؟ اینکه چه کسی نظارت کند و کدام آزمایشگاه مورد اطمینان باشد نیز مهم است.
دربخش دیگر این نشست احسان عزیزی سرپرست معاونت معادن و صنایع معدنی ایمیدرو اظهار کرد: کنشگران محیط زیست را جزو شریف‌ترین افراد می‌دانم. آنچه ما را دور میز جمع کرده، ایران است. باید به این موضوع به صورت ملی نگاه کرد. بخشی از دغدغه سمن‌ها به پراکنده‌گویی دستگاه‌های اجرایی بر می‌گردد. می‌خواهم از طرح توازن زنجیره آلومینا در کشور گزارش دهم؛ معدن تاش در واگذاری آلومینا دیده نشده است و احتمالا حاکمیت و مالکیت آن به سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران برمی‌گردد.
وی افزود: لذا از همکاران خود در دولت گلایه دارم که در جلسات داخلی یک چیز و در جلسات سمن‌ها چیز دیگری می‌گویند. این هم از صداقت به دور است و هم ظلم به دولت است. در گزارشات منتشر شده همه دستگاه‌ها نظر داده‌اند، برای مثال وزارت میراث فرهنگی اعلام کرده است در مجموع ممانعتی درخصوص موضوع ندارد. معاونت حقوقی نیز گفته است ظرف ۲۰ روز الزامات باید ابلاغ شود و وزارت صمت نیز ظرف ۱۰ روز پروانه فعالیت معدن را صادر کند.
تکلیف قانونی وزارت نیرو حفاظت از منابع آب است و بسیار در این حوزه وسواس دارد
علی میرعربی معاون مطالعات پایه و تخصیص حوضه آبریز فلات مرکزی و شرقی هم اظهارکرد: تکلیف قانونی وزارت نیرو حفاظت از منابع آب است و بسیار در این حوزه وسواس دارد. لذا در طرح های مربوط به توسعه و معدن بسیار با وسواس خاص اظهار نظر می‌کنیم. در موضوع بوکسیت نیز بررسی‌هایی انجام شده است و بررسی ها نشان می‌دهد با توجه به شرایط حوزه قنات و چاه ها، معدن تاثیر چندانی روی آب های منطقه نداشته است. دراین حوزه الزاماتی نیز اعلام کردیم.
وی گفت: این معدن مشکلات زیست محیطی در زمان تعطیلی خود نداشته است. گفتند برای اینکه بدانیم این معدن در زمان فعالیت خود معدنی آلاینده است یا خیر، باید الزاماتی رعایت شود. دستگاه متولی آن نیز وزارت صنعت و معدن است. این وزارتخانه نیز می‌گوید بر اساس دستور باید پروانه را صادر کنیم و در حین کار مشخص شود که این معدن آلایندگی دارد یا خیر و الان چند ماهی است که این معدن کار می‌کند. من در کنار شما گروه‌های مدنی برای پیگیری این مساله هستم.