فیلم سینمایی «خون به پا خواهد شد» ساخته پل توماس اندرسون، در برنامه ۶۹۷ سینماتک، عصر دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ در سالن استاد ناصری خانه‌ی هنرمندان ایران به نمایش درآمد و نشست نقد و بررسی آن با حضور مهرزاد دانش، علیرضا بهرامی و رضا میرمحرابی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در ابتدای نشست علیرضا بهرامی، مجری برنامه، با اشاره به دلایل انتخاب فیلم «خون به پا خواهد شد» به عنوان سرآغاز سلسله‌نشست‌های سینمایی نفت، بیان کرد: این اثر شاخص اقتباسی نه‌تنها از حیث ارزش‌های سینمایی اثری کم‌نظیر است، بلکه رمان پایه‌ی آن پیوند پیچیده و گسست‌ناپذیر اقتصاد کلان، کارتل‌های نفتی و قدرت مذهب را به تصویر می‌کشد؛ تقابلی تاریخی که در آن با افزایش آگاهی و دانش عمومی، مناسبات قدرت به چالش کشیده می‌شود. از سوی دیگر مضامین آن چنان زنده و تازه است که گویی بازتابی دقیق از چالش‌ها و مناسبات زیست امروز ما را به نمایش می‌گذارد.
مهرزاد دانش، منتقد سینما، گفت: نفت در این اثر، بیش از آن که یک موضوع صنعتی باشد، عنصری نمادین برای به تصویر کشیدن طمع ذاتی در نظام سرمایه‌داری است.
او با اشاره به نگاه ابزاری شخصیت اصلی به مفهوم خانواده و جایگاه دوربین در روایت بیان کرد: دوربین فیلمساز با حفظ فاصله‌ای حساب‌شده، تماشاگر را همراه دنیل پیش می‌برد تا فرآیند کشف جهان پیرامون و فاصله‌گیری عاطفی او از دیگران را لمس کند؛ چنان‌که حتی نهاد خانواده که پیش‌تر در سینما مأمنی عاطفی به شمار می‌رفت، در اینجا به ابزاری برای نمایش و پیشبرد منافع اقتصادی بدل می‌شود.
او با اشاره به رابطه دنیل با فرزندخوانده‌اش افزود: او کودک کارگر درگذشته را به فرزندی می‌پذیرد تا چهره‌ای موجه، خانوادگی و قابل‌اعتماد از خود برای معاملات نفتی بسازد و حتی نام اختصاری کودک (اچ دبلیو) شبیه یک نشان تجاری و نام برند شرکت‌ها ثبت می‌شود؛ رفتاری منفعت‌طلبانه که در مواجهه با برادر قلابی‌اش نیز تکرار می‌شود.
این منتقد سینما با تأکید بر تقابل بنیادین دو نهاد قدرت در متن داستان تصریح کرد: محور اصلی درام بر رقابت و همتایی میان دو پایه اقتدار، یعنی سرمایه‌داری و کلیسا استوار است؛ دنیل و ایلای مانند دو تصویر روبه‌روی یک آینه عمل می‌کنند، زیرا همان‌گونه که ایلای در فضای کلیسا با لفاظی و معرکه‌گیری پیروانش را تحت تأثیر قرار می‌دهد، دنیل نیز در دادوستدهای اقتصادی با تظاهر، نمایش و ورود به حریم خصوصی خانواده‌ها اهداف خود را پیش می‌برد و جالب آن که این دو چهره با نام‌های برگرفته از متون عهد عتیق، تصویری هولناک از تناقض میان ادعای ایمان و تباهی اخلاقی را مجسم می‌سازند. در واقع ما شاهد تقابل کلیسا با دانش هستیم.
مهرزاد دانش در تحلیل خود درباره لایه‌های تماتیک و مذهبی فیلم «خون به پا خواهد شد» با اشاره به ارجاعات کتاب مقدسی و پایان‌بندی اثر بیان کرد: اصطلاح وحی سوم که در روایات انجیلی به تجلی خاص خداوند بر بندگان برگزیده اشاره دارد، دستمایه ادعای توهم‌آمیز ایلای قرار می‌گیرد تا خود را مظهر روح الهی بداند؛ اما در سکانس پایانی، دنیل با تعقیب او و با جمله «من وحی سوم هستم»، انتقام تحقیر دوران غسل تعمید در کلیسا را بازستاند و خود را به شمایل یک پیامبر دروغین و خودبنیاد سرمایه‌داری بدل می‌کند.
رضا میرمحرابی با اشاره به نسبت میان استخراج نفت و تخریب زیست‌محیطی و انسانی بیان کرد: این پرسش همواره مطرح است که آیا همزیستی بشر و طبیعت در فرآیند استخراج نفت مسالمت‌آمیز بوده است یا خیر؛ چرا که فارغ از ابعاد اقتصادی و تکنولوژیک، این عمل نوعی تجاوز به بستر زمین محسوب می‌شود و در فیلم نیز می‌بینیم که شخصیت اصلی متناسب با حجم نفت خارج‌شده از زمین، به‌تدریج خوی وحشیانه‌تری به خود می‌گیرد؛ کما اینکه نمونه‌های عینی آن در جهان معاصر، نظیر فجایع شرکت‌های نفتی در نیجریه، گواهی بر همین تباهی و آشوب در زیست‌بوم انسان است.
علیرضا بهرامی در پایان با اشاره به فروپاشی عاطفی و تنهایی مطلق شخصیت اصلی داستان بیان کرد: خانواده از او فاصله می‌گیرد و رهایش می‌کند؛ و به نظرم آنچه نویسنده رمان در مواجهه با برادر تقلبی روایت کرده، دقیقاً بازتاب همین انزوای ویرانگر است که همه‌چیز در خدمت پیشبرد ساختار دراماتیک داستان قرار می‌گیرد.