به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه فرهیختگان نوشت: جنگ علیه ایران، حس منفی آمریکاییها را از بین لایههای ضخیم نفوذ و لابی صهیونیستی بیرون کشید. سالها حمایت بیقیدوشرط از رژیم صهیونیستی با اتکا به نفوذ سیاسی، شبکههای قدرتمند لابی و پیوندهای عمیق امنیتی یکی از اصول تقریباً تغییرناپذیر سیاست آمریکا در خاورمیانه به شمار میرفت؛ اصلی که حتی انتقاد از آن نیز هزینه سیاسی سنگینی داشت. اما حالا جنگ علیه ایران این معادله را به هم ریخته و آنچه پیشتر در حاشیه فضای سیاسی ایالات متحده وجود داشت، اکنون به بطن اتمسفر سیاسی و اجتماعی رسیده است.
این وضعیت را میتوان در سه سطح بررسی کرد؛ انتقادها در بالاترین سطوح قدرت، تغییر نگرش جامعه آمریکا بهویژه نسل جوان و پیامدهای این دو روند برای آینده رژیم و مناسبات آمریکا با منطقه. اگرچه باتوجهبه نفوذ ریشهدار لابیهای صهیونیستی در ایالات متحده، نمیتوان از این روند نتیجهای حول پایان حمایت آمریکا از رژیم گرفت؛ اما مقایسه این وضعیت با گذشته رمانتیک نهچندان دور واشنگتن - تلآویو، نگرانی رژیم را هم برانگیخته است.
نزاع درون قدرتی با رژیم
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آبان ۱۴۰۵)، در تحلیل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوشت: «دلیل باخت ما جنگ است. خود رئیسجمهور هم دیشب همین را گفت.» ونس به نظرسنجیای اشاره کرد که از رأیدهندگان سابق ترامپ پرسیده بود چه چیزی آنان را به حمایت دوباره از جمهوریخواهان بازمیگرداند. چهار پاسخ اصلی، به روایت او چنین بود: «جنگ را پایان دهید؛ بر هزینه زندگی و تورم تمرکز کنید؛ آمریکا را در اولویت قرار دهید؛ رابطهمان را با اسرائیل تغییر دهید.» او افزود: «رأیدهندگان ما پای صندوق آمدند و چهار دلیل بالا علت این بود که بسیاری از آنان به دموکراتها رأی دادند.»
چند روز بعد، دونالد ترامپ در مصاحبهای با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس در ۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۷ آبان ۱۴۰۵) در توضیح شکست انتخاباتی حزب خود گفت: «آنها جنگ را دوست نداشتند. از اینکه قیمت بنزین بالا رفت خوششان نیامد... و بهطرز باورنکردنی، بیزاری شدیدی نسبت به اسرائیل وجود دارد.» مجری مصاحبه سپس به تحلیل ونس درباره جنگ و رژیم صهیونیستی اشاره کرد و پرسید آیا ترامپ با آن موافق است؟ ترامپ در پاسخ گفت: «با آن مخالف نیستم.» پیش از جنگ و قبل از اینکه ترامپ و ونس خطای راهبردی دولتشان را فریاد بزنند، هشدارهایی از قلب نهادهای امنیتی در این باره داده شد. جو کنت، مدیر مرکز ملی مبارزه با تروریسم، در ۱۷ مارس ۲۰۲۶ (۲۶ اسفند ۱۴۰۵)، استعفا داد و نوشت: «وجداناً نمیتوانم از جنگ جاری در ایران حمایت کنم.» او در ادامه گفت: «ایران هیچ تهدید قریبالوقوعی برای کشور ما ایجاد نمیکرد و روشن است که ما این جنگ را بر اثر فشار اسرائیل و لابی قدرتمند آمریکایی آن آغاز کردیم.»
برنی سندرز در همان روز، ۱۷ مارس ۲۰۲۶ (۲۶ اسفند ۱۴۰۴)، درباره استعفای کنت نوشت: «من و کنت در مسائل زیادی توافق نداریم، اما او در این مورد درست میگوید.» سندرز سپس بخش مربوط به نبود تهدید قریبالوقوع از جانب ایران و فشار رژیم صهیونیستی و لابی آن را بازنشر کرد. مارک وارنر، سناتور دموکرات نیز با وجود مخالفت با بسیاری از مواضع کنت گفت: «در این نکته حق با اوست: هیچ مدرک معتبر دال بر تهدید قریبالوقوع ایران وجود نداشت که شتابزدگی برای کشاندن آمریکا به جنگ انتخابی دیگری در خاورمیانه را توجیه کند.»
در میان چهرههای رسانهای محافظهکار و نمایندگان مجلس نیز، اعتراض به حمایت آمریکا از رژیم و همراهی با جنگ علیه ایران، با صراحت مطرح شد. تاکر کارلسون، مجری پیشین فاکسنیوز و از چهرههای رسانهای نزدیک به جریان ترامپ و کسی که ترامپ بارها نسبت به او ابراز علاقه کرده، در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۳ خرداد ۱۴۰۴)، پس از حمله رژیم صهیونیستی به ایران، ترامپ را «شریک در اقدام جنگی» خواند و نوشت: «اگرچه ارتش آمریکا ممکن است مستقیماً این حمله را انجام نداده باشد، سالها تأمین مالی و ارسال سلاح به رژیم که دونالد ترامپ همین حالا به آن افتخار کرده، بیتردید آمریکا را در مرکز رویدادهای دیشب قرار میدهد.» او افزود: «سیاستمدارانی که مدعی اولویت دادن به آمریکا هستند، حالا دیگر نمیتوانند بهشکلی باورپذیر برگردند و بگویند هیچ ارتباطی با این ماجرا نداشتهاند.» کارلسون در پایان، پرسشی صریح درباره نسبت این حمایت با منافع آمریکا مطرح کرد: «ارزش دارد یک قدم عقب برویم و بپرسیم کدام بخش از این ماجرا به آمریکا کمک میکند. ما حتی یک مورد هم نمیتوانیم پیدا کنیم.»
توماس مسی، نماینده جمهوریخواه ایالت کنتاکی هم در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۷ خرداد ۱۴۰۴)، هنگام معرفی طرح مشترک خود با رو خانا برای جلوگیری از ورود بدون مجوز آمریکا به جنگ رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت: «این جنگ ما نیست. حتی اگر هم بود، طبق قانون اساسی، کنگره باید درباره چنین موضوعاتی تصمیم بگیرد.» او در توضیح موضع خود افزود: «قانون اساسی به قوه مجریه اجازه نمیدهد یکجانبه علیه کشوری مستقل که به آمریکا حمله نکرده است، اقدام جنگی انجام دهد.»
رو خانا، نماینده دموکرات کالیفرنیا و شریک مسی در ارائه این طرح، در همان روز تأکید کرد آمریکاییها نمیخواهند «به یک درگیری فاجعهبار دیگر در خاورمیانه کشانده شوند.» رشیده طلیب، نماینده دموکرات میشیگان نیز در اعلام حمایت از این ابتکار، تجربه جنگ عراق را یادآوری کرد و نوشت: «درباره سلاحهای کشتارجمعی در عراق به ما دروغ گفته شد؛ دروغی که میلیونها نفر را کشت و زندگیها را برای همیشه تغییر داد.» الکساندریا اوکاسیو کورتز نیز حمایت خود را از پیوستن به طرح اعلام کرد.
مارجری تیلور گرین، نماینده جمهوریخواه جورجیا یکی از سنگینترین انتقادها را علیه رژیم اشغالگر وارد کرد و فضا را تغییر داد. او در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵ (۶ مرداد ۱۴۰۴) نوشت: «صادقانهترین و سادهترین حرف این است که بگوییم آنچه در هفتم اکتبر در اسرائیل اتفاق افتاد وحشتناک بود و همه گروگانها باید بازگردند؛ اما نسلکشی، بحران انسانی و گرسنگی در غزه نیز وحشتناک است.» نیویورکتایمز در گزارش خود اولین نماینده جمهوریخواه کنگره بود که وضعیت غزه را با واژه «نسلکشی» توصیف میکرد.
گرین در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵ (۹ مرداد ۱۴۰۴)، انتقاد خود را مستقیماً به تأمین مالی جنگهای رژیم اشغالگر مرتبط کرد و نوشت: «بسیاری از ما با اینکه مسیحی هستیم، دیگر نمیخواهیم هزینه جنگهای اسرائیل سکولار و مسلح به سلاح هستهای را بپردازیم و در آنها بجنگیم؛ بهویژه وقتی نتیجهاش گرسنگی کودکان و کشتهشدن مردم بیگناه، از جمله مسیحیان باشد.» او همچنین پرسید: «چرا آمریکا باید همچنان هزینه این وضعیت را تأمین کند؟» و از همکاران جمهوریخواه خود خواست با بازگشت به کنگره بر توقف تأمین مالی جنگهای خارجی تمرکز کنند.
نگرش منفی ۶۰ درصدی به رژیم صهیونی
مرکز پژوهشی پیو در گزارشی منتشرشده در ۷ آوریل ۲۰۲۶ (۱۸ فروردین ۱۴۰۵)، نتایج نظرسنجی از ۳۵۰۷ بزرگسال آمریکایی را ارائه کرد. مصاحبهها از ۲۳ تا ۲۹ مارس ۲۰۲۶ (۳ تا ۹ فروردین ۱۴۰۵) نشان میداد ۶۰ درصد آمریکاییها نگرش منفی به اسرائیل دارند و فقط ۳۷ درصد نگرششان مثبت است. این اعداد جایی اهمیت پیدا میکند که بدانیم سهم نگرش منفی از ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۵۳ درصد در سال ۲۰۲۵ و سپس ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است. سهم نگرش «بسیار منفی» از ۱۰ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۲۸ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است.
همان گزارش پیو نشان میدهد ۸۰ درصد دموکراتها و مستقلهای متمایل به آنان نگرش منفی به اسرائیل دارند؛ درحالیکه این رقم در سال ۲۰۲۲، ۵۳ درصد بود. در میان جمهوریخواهان و مستقلهای متمایل به آنان، هنوز نگرش مثبت در مجموع بیشتر است؛ ۵۸ درصد مثبت در برابر ۴۱ درصد منفی. تفکیک سنی اما تصویر متفاوتی نشان میدهد. برایناساس، ۵۷ درصد جمهوریخواهان ۱۸ تا ۴۹ساله نگرش منفی به رژیم صهیونیستی دارند. پیو تأکید میکند که در هر دو حزب، اکثریت افراد زیر ۵۰ سال اکنون رژیم صهیونیستی را منفی ارزیابی میکنند. بنابراین، تغییر نگرش فقط به چپ سیاسی محدود نیست. درون اردوگاه جمهوریخواه نیز میان نسل جوانتر و نسل مسنتر فاصله وجود دارد؛ فاصلهای که میتواند برای آینده حمایت فراحزبی از رژیم مهم باشد. پیو در گزارش بینالمللی خود در ۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۴ خرداد ۱۴۰۵) تفکیک سنی دیگری از نگرش آمریکاییها منتشر کرد.
نگرانی رژیم صهیونیستی
مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل در گزارش ۲۳ آوریل ۲۰۲۶ (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵) هشدار داد که فرسایش حمایت آمریکاییها یکی از پایههای امنیت رژیم را تهدید میکند و ادامه روند موجود ممکن است آن را از پایگاه سیاسی باثبات در هر دو حزب محروم کند. بر اساس این گزارش، جنگ ایران این فرسایش را شتاب داده؛ زیرا این برداشت تقویت شده که رژیم، آمریکا را به جنگی پرهزینه و ناسازگار با منافع آمریکاییها کشانده است. گزارش تأکید میکند راهبرد اتکا به جمهوریخواهان بهویژه مسیحیان انجیلی به ته دیگ رسیده است و عملاً کارکرد سابق را ندارد.
این مؤسسه همچنین از کاهش نفوذ رهبری نهادهای یهودی آمریکا و افزایش نارضایتی جوانان یهودی از سیاستهای رژیم خبر میدهد. در سطح سیاسی، افزایش حمایت سناتورهای دموکرات از محدودکردن انتقال تسلیحات و تبدیل ارتباط با آیپک از امتیاز به نقطهضعف در برخی رقابتهای مقدماتی، نشانههای هشدار معرفی شدهاند. گزارش در نهایت اذعان دارد حتی پایان جنگ احتمالاً حمایتها را به سطح گذشته بازنمیگرداند.
جنگی که نفوذها را بر باد داد
سالها دولتهای آمریکا هزینه سیاسی، اقتصادی و نظامی حمایت از رژیم صهیونیستی را با توجیه امنیت این رژیم پذیرفتهاند؛ اما اکنون همان حمایت به موضوعی برای اعتراض رأیدهندگان، اختلاف در رأس قدرت و حتی اعتراف به خطای راهبردی تبدیل شده و حتی معاون رئیسجمهور، رئیسجمهور، نهادهای اطلاعاتی و امنیتی و سناتورهای هر دو حزب هم نمیتوانند در ادبیاتشان این رابطه هزینهزا را کتمان کنند. جنگ علیه ایران این تناقض را عریانتر کرده است. واشنگتن سالها مدعی بوده که سیاستهایش در خاورمیانه در خدمت امنیت ملی آمریکاست؛ اما اکنون حتی در داخل ساختار سیاسی این کشور نیز این پرسش مطرح شده که چرا باید آمریکا برای تأمین اهداف و امنیت رژیم صهیونیستی وارد جنگی شود که نه تهدید آن مستقیماً متوجه مردم آمریکا بوده و نه هزینههایش را فقط رژیم میپردازد. به بیان دیگر، مسئله فقط مخالفت با یک جنگ نیست؛ مسئله زیر سؤال رفتن نفوذ رژیم برای تعیین اولویتهای امنیتی و نظامی آمریکاست. مهم است که حمایت از رژیم دیگر آن اجماع سیاسی بیچکوچانه را ندارد.
