انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم، در کنار گسترش کارخانه‌ها و انباشت ثروت، فقر گسترده و شرایط دشوار زندگی کارگران را نیز به همراه داشت؛ وضعیتی که زمینه‌ساز شکل‌گیری اندیشه‌های تازه درباره اقتصاد و جامعه شد. در چنین فضایی، کارل مارکس و فریدریش انگلس با نقد نظام سرمایه‌داری، نظریه سوسیالیسم علمی و مبانی کمونیسم مدرن را تدوین کردند؛ اندیشه‌ای که بعدها مسیر تاریخ سیاسی جهان را تغییر داد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ در قرن نوزدهم، صنعتی‌شدن بخش زیادی از جهان غرب را شکل داد. بسیاری از خیابان‌های شهرها پر از مردمی بود که به خاطر شهرنشینی سریع و انتقال ناگهانی از اقتصاد کشاورزی به کارخانه‌ها در فقر شدید زندگی می‌کردند. با این حال، همین محیط‌ها ایده‌های منحصربه‌فردی تولید کردند که هنوز بر نحوه کار جامعه امروز تأثیر می‌گذارند. ایده‌هایی مثل سوسیالیسم آرمان‌شهری اولیه در این دوره در گردش بود و در میانه همه این‌ها، دو فیلسوف آلمانی، کارل مارکس و فریدریش انگلس، سوسیالیسم علمی را مطرح کردند.
امروز این دو مرد بنیان‌گذاران اصلی کمونیسم مدرن به شمار می‌روند، چون به شکل‌گیری درک جوامع مدرن از کار، سرمایه و قدرت دولت کمک کردند.
ویکی‌مدیا کامانز
شرایط بی‌رحمانه کارخانه‌ها چگونه به ظهور کمونیسم منجر شد
برای فهمیدن این‌که مفهوم کمونیسم چگونه شکل گرفت، باید دنیای مارکس و انگلس را درک کرد. این دو مرد در عصر انقلاب صنعتی (بین سال‌های ۱۷۶۰ تا ۱۸۴۰) به دنیا آمدند و رشد سرمایه‌داری صنعتی را از نزدیک دیدند. وقتی تولید از کشاورزی کوچک‌مقیاس و کار دستی به کارخانه‌هایی منتقل شد که کالاها را در مقیاس انبوه می‌ساختند، صاحبان کارخانه ثروت زیادی اندوختند در حالی که طبقه کارگر در شرایط اسف‌بار شهری زندگی می‌کرد. مثلا کودکان کارگر ساعت‌های طولانی در کارخانه‌های نساجی و معادن زغال‌سنگ کار می‌کردند. درمجموع، کارگران کارخانه با کمبود شدید حمایت‌های مؤثر کارگری، قوانین حداقل دستمزد و شبکه‌های ایمنی اجتماعی روبه‌رو بودند.
در چنین دنیایی بود که مارکس و انگلس شروع به پرورش ایده‌های‌شان کردند. آن‌ها معتقد بودند این شرایط عوارض جانبی صنایع رو به رشد نیست، بلکه نتیجه مستقیم نظام‌های سرمایه‌داری است. همچنین باور داشتند سرمایه‌داری سرانجام جای خود را به انقلاب‌های کارگری خواهد داد.
منبع: ویکی‌مدیا کامانز
کارل مارکس و نظریه مبارزه طبقاتی
کارل مارکس که در ۵ مه ۱۸۱۸ [۱۵ اردیبهشت ۱۱۹۷] به دنیا آمد، ایده‌های مارکسیستی را خلق کرد که سرانجام به ظهور مارکسیسم و کمونیسم منجر شد. مفهوم مارکسیسم حول چیزی می‌چرخید که او ماتریالیسم تاریخی می‌نامید؛ نظریه‌ای که می‌گفت شرایط اقتصادی و مادی یک جامعه، سیاست، فرهنگ و نهادهای اجتماعی آن را تعیین می‌کند.
او مدعی بود تولید اقتصادی درواقع در مرکز تغییرات اجتماعی و تاریخی از طریق مبارزه طبقاتی قرار دارد. مارکس معتقد بود جامعه را کسانی تعریف می‌کنند که اقتصاد را کنترل می‌کنند و جامعه همیشه دو سو داشته: یکی که وسایل تولید را در اختیار دارد و دیگری که برای آن کار می‌کند. نمونه‌های این الگو شامل نظام ارباب و رعیت است که در دوران قرون وسطی رایج بود. او در کتاب «سرمایه» استدلال کرد که سرمایه‌داری ذاتا ناعادلانه است، چون به صاحبان کارخانه اجازه می‌دهد با پرداخت دستمزد کمتر از ارزش واقعی کار کارگران، از تولید انبوه سود ببرند.
فریدریش انگلس، خودی ثروتمندی که مارکس را تأمین مالی کرد
در حالی که مارکس بیشتر روی نظریه انتزاعی تمرکز داشت، فریدریش انگلس که در ۲۸ نوامبر ۱۸۲۰ [۷ آذر ۱۱۹۹] به دنیا آمد، رویکرد عملی‌تری داشت. انگلس پسر یک تولیدکننده ثروتمند نساجی آلمانی بود و زمانی به انگلیس فرستاده شد تا به عنوان کارآموز مدیریتی در کارخانه پنبه‌ای کار کند که پدرش در منچستر شریک مالکیت آن بود. آن دوران مهاجرت گسترده از روستا به شهر بود و انگلس پس از دیدن فقر شدید و شرایط بهداشتی وحشتناک کارگران کارخانه شوکه شد. او این واقعیت‌های تلخ را در کتاب سال ۱۸۴۵ خود به نام «وضعیت طبقه کارگر در انگلستان» ثبت کرد.
این کتاب روایت بی‌رحمانه صادقانه و دقیقی از فقر و رفتار ناعادلانه‌ای بود که در آن زمان در کارخانه‌های انگلیسی رایج بود. انگلس در این کتاب مشاهدات تجربی از شهرهای صنعتی را ارائه کرد که اظهارات نظری مارکس درباره استثمار کارگران را تأیید می‌کرد.
اگر حمایت مالی و ویرایشی انگلس نبود، مارکس ممکن بود ناشناخته بمیرد. انگلس نویسنده‌ای بااستعداد و تاجر متعهدی بود که معیشت روزمره مارکس را هم تأمین می‌کرد. وقتی مارکس نمی‌توانست خرج خانواده‌اش را بدهد، این انگلس بود که حمایت مالی می‌کرد تا مارکس بتواند در اتاق مطالعه موزه بریتانیا بنشیند و رساله‌هایش را بنویسد.
جزوه‌ای که در سال ۱۸۴۸ انقلاب‌های جهانی را شعله‌ور کرد
شاید برجسته‌ترین اثری که این دو پدر کمونیسم با هم تولید کردند در سال ۱۸۴۸ منتشر شد. مانیفست کمونیست تحلیل پژوهشی‌محوری مثل سرمایه نبود. درعوض، جزوه سیاسی مختصر و مفیدی بود که برای برانگیختن اقدام فوری و بسیج طبقه کارگر طراحی شده بود. این جزوه به طور خاص خطاب به اتحادیه کمونیست‌ها نوشته شده بود، حزب سیاسی‌ای متشکل از رادیکال‌های طبقه کارگر.
مارکس و انگلس در این‌جا ایده‌های‌شان را درباره این‌که دنیا چگونه می‌تواند باشد مطرح کردند. آن‌ها فرض کردند اگر کارگران جهان متحد شوند تا طبقه حاکم را شکست دهند و وسایل تولید را به دست خود بگیرند، می‌توانند جامعه‌ای بدون طبقه بسازند و پرولترها چیزی جز زنجیرهای‌شان برای از دست دادن نخواهند داشت.
وقتی مانیفست کمونیست منتشر شد، ایده‌های کمونیستی در سطح جهانی شروع به گسترش کردند. آن‌چه زمانی ایده فلسفی گمنامی بود، به‌زودی به جنبش سیاسی‌ای تبدیل شد که مسیر تاریخ را تحت تأثیر قرار داد. این متن سرانجام به ایدئولوژی‌های پشت انقلاب‌ها در روسیه، چین و جاهای دیگر در قرن بیستم کمک کرد.
منبع: thecollector.com