در جریان خورشیدگرفتگی کامل ۲ آگوست ۲۰۲۷ (۱۱ مرداد ۱۴۰۶)، شهرهای باستانی روم، معابد و آمفیتئاترهای منطقه مدیترانه زیر سایه ماه قرار میگیرند. خورشیدگرفتگی کامل ۲ آگوست ۲۰۲۷ احتمالاً بیش از هر چیز با معابد مصر باستان شناخته خواهد شد. مسیر سایه کامل از شهر اقصر عبور میکند؛ شهری که مجموعه معابد کرنک، دره پادشاهان
در جریان خورشیدگرفتگی کامل ۲ آگوست ۲۰۲۷ (۱۱ مرداد ۱۴۰۶)، شهرهای باستانی روم، معابد و آمفیتئاترهای منطقه مدیترانه زیر سایه ماه قرار میگیرند.
خورشیدگرفتگی کامل ۲ آگوست ۲۰۲۷ احتمالاً بیش از هر چیز با معابد مصر باستان شناخته خواهد شد. مسیر سایه کامل از شهر اقصر عبور میکند؛ شهری که مجموعه معابد کرنک، دره پادشاهان و برخی از مشهورترین آثار تاریخی جهان باستان را در خود جای داده است.
اما اگر مسیر سایه ماه را به سمت غرب دنبال کنیم، تمدن باستانی دیگری در برابرمان قرار میگیرد. پیش از رسیدن به مصر، سایه ماه از فراز دریای مدیترانه و شمال آفریقا عبور خواهد کرد و مجموعهای کمنظیر از شهرهای رومی، دژها، تئاترها، معابد و طاقهای پیروزی را در بر میگیرد. بسیاری از این آثار در مناطقی قرار دارند که بعدها به استانهای شمال آفریقایی روم تبدیل شدند؛ مناطقی که برخی از ثروتمندترین و باشکوهترین شهرهای امپراتوری را در خود جای داده بودند.
از شهر ساحلی بائلو کلودیا در اسپانیا و پایگاه نظامی تامودا در مراکش گرفته تا تیمگاد و جمیله در الجزایر و آمفیتئاتر حیرتانگیز الجم در تونس، ویرانههای رومی بین دو تا بیش از پنج دقیقه در تاریکی فرو میروند. این شرایط فرصتهای کمنظیری برای تعقیبکنندگان خورشیدگرفتگی و عکاسان فراهم میآورد. در ادامه، برخی از بهترین مکانها برای تماشای عبور سایه ماه از فراز قلمرو تاریخی امپراتوری روم معرفی شدهاند. تمام ساعتها، مدت زمان خورشیدگرفتگی کامل و دادههای تاریخی پوشش ابری از وبسایت Time and Date دریافت شدهاند.
هشت اثر تاریخی روم در مسیر خورشیدگرفتگی
۱. بائلو کلودیا، اسپانیا
- موقعیت: نزدیک تاریفا، منطقه اندلس، اسپانیا
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۴۴ صبح به وقت تابستانی اروپای مرکزی؛ ۴ دقیقه و ۳۱ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۱۲ درصد
- ارتفاع خورشید: ۳۷ درجه در سمت شرق
در بائلو کلودیا، ویرانههای رومی، ساحل اقیانوس اطلس و کوهستانهای آفریقا میتوانند همزمان در قاب دوربین و در کنار خورشیدگرفتهشده قرار بگیرند. این شهر رومی که در قرن دوم پیش از میلاد بنا شد، نزدیک ساحل بولونیا قرار دارد و از بخشهای تاریخی بسیار سالمی برخوردار است. میدان عمومی، ساختمان اداری، تئاتر، معابد، حمامها و خیابان اصلی شرقیغربی شهر، همگی در میان تپههای جنگلی و تپه شنی گسترده ساحلی قرار گرفتهاند.
برای عکاسان، این منطقه فرصتهای فوقالعادهای فراهم میکند؛ ستونها و معابد میتوانند پیشزمینهای تاریخی برای تصاویر باشند و قابهای عریضتر نیز ساحل و تپههای شنی را در خود جای دهند. در روزهایی که هوا کاملاً صاف باشد، مراکش از آن سوی تنگه جبلالطارق دیده میشود؛ منظرهای که میتواند ویرانههای رومی، دو قاره و خورشیدگرفتگی کامل را در یک قاب استثنایی گرد هم آورد.
۲. تئاتر رومی مالاگا، اسپانیا
- موقعیت: مالاگا، اسپانیا
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۴۸ صبح به وقت تابستانی اروپای مرکزی؛ یک دقیقه و ۵۷ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۹ درصد
- ارتفاع خورشید: ۳۹ درجه در سمت شرق
تعداد کمی از مکانهای تماشای خورشیدگرفتگی چنین فرصتی برای ثبت همزمان آثار دو تمدن در یک تصویر فراهم میکنند. تئاتر رومی مالاگا در قرن اول پیش از میلاد، زمانی که این شهر بخشی از استان رومی هیسپانیا به شمار میرفت، ساخته شد. امروزه این بنا درست در زیر آلکازابا قرار دارد؛ کاخدژ باشکوهی متعلق به دوران اسلامی که بر تپه مشرف به شهر خودنمایی میکند.
اگرچه مدت گرفت کامل در این مکان در مقایسه با مناطق جنوبیتر بسیار کوتاهتر خواهد بود، اما ظرفیت عکاسی آن چشمگیر به نظر میرسد. با انتخاب موقعیتی مناسب، میتوان خورشید تاریکشده را در کنار سنگکاریهای باستانی تئاتر و دیوارهای بلند آلکازابا ثبت کرد. مزیت مهم دیگر برای علاقهمندان به خورشیدگرفتگی، قرار گرفتن این محوطه تاریخی در مرکز شهر مالاگا است؛ موضوعی که دسترسی به آن را در میان آثار باستانی واقع در مسیر گرفت کامل آسانتر میکند.
۳. تامودا، مراکش
- موقعیت: تطوان، مراکش
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۰۸:۴۵ صبح به وقت گرینویچ؛ ۴ دقیقه و ۵۱ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۱۴ درصد
- ارتفاع خورشید: ۳۸ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
پیش از ورود رومیها به شمال مراکش، تامودا سکونتگاهی پررونق در قلمرو موریتانی به شمار میرفت. این منطقه حدود قرن سوم پیش از میلاد در دره مارتل و نزدیک شهر امروزی تطوان شکل گرفت. رومیها در قرن اول میلادی یک اردوگاه نظامی مستحکم در این محل بنا کردند که دیوارهای سنگی عظیم آن هنوز هم شاخصترین ویژگی محوطه باستانی به شمار میروند.
تامودا ترکیبی از مدتزمان طولانی گرفت کامل، شرایط جوی امیدوارکننده و پیشزمینهای تاریخی و چشمگیر برای عکاسی ارائه میدهد؛ با وجود این، شهرت آن در مقایسه با محوطههای رومی آن سوی تنگه جبلالطارق بسیار کمتر است.
۴. تیمگاد، الجزایر
- موقعیت: نزدیک باتنه، الجزایر
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۰۱ صبح به وقت اروپای مرکزی؛ ۵ دقیقه و ۲۰ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۵ درصد
- ارتفاع خورشید: ۵۱ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
مکانهای کمی در مسیر خورشیدگرفتگی سال ۲۰۲۷ میتوانند معماری باستانی و مدتزمان طولانی گرفت کامل را به اندازه تیمگاد در کنار یکدیگر قرار دهند. این شهر حدود سال ۱۰۰ میلادی با نام مستعمره رومی تاموگادی بنا شد و روی فلاتی باز در دامنه کوههای اوراس الجزایر قرار دارد.
خیابانهای منظم، میدان عمومی، تئاتر، معابد، حمامها و ستونهای شهر تا امروز باقی ماندهاند. مشهورترین اثر آن نیز دروازه سهقوسی بزرگی است که بهطور سنتی با نام طاق تراژان شناخته میشود. ارتفاع نسبتاً زیاد خورشید، ثبت تصاویر نزدیک از بناهای معماری را دشوار میکند؛ اما فضای باز و گسترده محوطه تیمگاد فرصتهای فراوانی برای تهیه عکسهای عریض و برنامهریزیشده فراهم میآورد.
۵. لامبسیس، الجزایر
- موقعیت: نزدیک باتنه، الجزایر
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۰۱ صبح به وقت اروپای مرکزی؛ ۵ دقیقه و ۲۰ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۵ درصد
- ارتفاع خورشید: ۵۱ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
لامبسیس، همتای نظامی تیمگاد، تنها ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر در غرب آن قرار دارد. این شهر پایگاه اصلی لژیون سوم آگوستا، نیروی نظامیای بود که به تثبیت سلطه روم بر قلمروهای آفریقایی امپراتوری کمک کرد.
جاذبه اصلی لامبسیس، برخلاف شهرهای مستعمراتی با خیابانبندی منظم، معماری نظامی عظیم آن است؛ بهویژه بقایای باشکوه بخش مرکزی دژ. شرایط خورشیدگرفتگی در این مکان تقریباً با تیمگاد یکسان خواهد بود؛ بیش از پنج دقیقه گرفت کامل و احتمال تاریخی بسیار بالای آسمان صاف، از ویژگیهای آن به شمار میروند.
۶. جمیله، الجزایر
- موقعیت: جمیله، الجزایر
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۰۲ صبح به وقت اروپای مرکزی؛ ۲ دقیقه و ۲ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۱۱ درصد
- ارتفاع خورشید هنگام گرفت: ۵۰ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
ویرانههای آن شامل معابد، میدانهای عمومی، خانهها، حمامها، طاقها و یک تئاتر هستند. تپههای سرسبز و کوهستانهای اطراف نیز پسزمینهای کاملاً متفاوت از دشتهای خشک و هموار مناطق جنوبیتر برای عکاسان خورشیدگرفتگی فراهم میکنند. نقطهضعف اصلی این مکان، مدتزمان بسیار کوتاهتر گرفت کامل در مقایسه با دیگر محوطههای رومی است.
۷. سبیطله، تونس
- موقعیت: قصرین، تونس
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۰۶ صبح به وقت اروپای مرکزی؛ ۵ دقیقه و ۱۹ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۴ درصد
- ارتفاع خورشید: ۵۴ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
سبیطله میتواند یکی از محوطههای باستانشناسی برجسته برای تماشای خورشیدگرفتگی سال ۲۰۲۷ باشد. این شهر در دوران روم با نام سوفِتولا شناخته میشد و در دوره حکومت رومیان رونق فراوانی داشت. امروزه نیز برخی از چشمگیرترین ویرانههای باستانی تونس در این منطقه قرار گرفتهاند.
شاخصترین بخش شهر، مجموعهای غیرمعمول از سه معبد بسیار سالم است که به ژوپیتر، جونو و مینروا اختصاص داشتند. این معابد بالاتر از میدان عمومی قرار گرفتهاند و از طریق طاق یادبود آنتونینوس پیوس میتوان به آنها رسید.
ارتفاع زیاد خورشید به انتخاب دقیق موقعیت عکاسی و احتمالاً استفاده از قابهای عریض نیاز دارد؛ با این حال، مجموعهای استثنایی از طاقها، ستونها و معابد در این محوطه وجود دارد که میتوانند پیشزمینههای فوقالعادهای برای تصاویر خورشیدگرفتگی باشند.
۸. آمفیتئاتر الجم، تونس
- موقعیت: الجم، تونس
- آغاز مرحله گرفت کامل و مدت آن: ساعت ۱۰:۰۹ صبح به وقت اروپای مرکزی؛ ۴ دقیقه و ۲۳ ثانیه
- میزان پوشش ابر: ۲ درصد
- ارتفاع خورشید هنگام گرفت: ۵۶ درجه در سمت شرق ـ جنوبشرق
آمفیتئاتر الجم احتمالاً سومین آمفیتئاتر بزرگ رومی جهان و یکی از سالمترین نمونههای باقیمانده از این بناها به شمار میرود؛ اما دلیل دیگری نیز برای انتخاب آن بهعنوان محل تماشای خورشیدگرفتگی کامل وجود دارد.
آمفیتئاتر الجم حدود سال ۲۳۸ میلادی ساخته شد و یکی از بزرگترین یادگارهای باقیمانده از روم را با برخی از امیدوارکنندهترین شرایط جوی برای تماشای خورشیدگرفتگی در سراسر مسیر آن ترکیب میکند.
