کرمان - ایرنا - سهم بالای عابران پیاده در تلفات معابر بزرگراهی شهر کرمان، در کنار جان‌باختن ۵۲ عابر پیاده در تصادفات درون‌شهری این شهر طی سال ۱۴۰۴، ضرورت بازنگری در ایمنی شریان‌های پرتردد و اصلاح زیرساخت‌های عبور و مرور را برجسته کرده است؛ موضوعی که کارشناسان، آن را نیازمند تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های دقیق و اجرای مؤثر برنامه‌های پیشگیرانه می‌دانند.
به گزارش ایرنا، تصادفات شهری تنها نتیجه خطای رانندگان یا بی‌توجهی عابران نیست، بلکه کیفیت طراحی معابر، دسترسی به گذرگاه‌های ایمن، سرعت خودروها و نحوه مدیریت ترافیک نیز در بروز این حوادث نقش دارد، از این رو، کاهش تلفات مستلزم آن است که ایمنی شهروندان در طراحی و مدیریت شبکه معابر، به‌ویژه بزرگراه‌های شهری، در اولویت قرار گیرد.
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی رئیس اداره فرهنگ ترافیک پلیس راهور استان کرمان، عابران پیاده در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۳ درصد جان‌باختگان تصادفات درون‌شهری استان را تشکیل داده‌اند و از مجموع ۸۳ عابر پیاده جان‌باخته در شهرهای استان، ۵۲ نفر مربوط به شهر کرمان بوده‌اند. همچنین ۴۳ درصد جان‌باختگان تصادفات درون‌شهری به موتورسواران اختصاص داشته‌اند، آماری که ضرورت توجه هم‌زمان به ایمنی عابران و موتورسواران را نشان می‌دهد.
بزرگراه‌ها؛ جایی برای آزمون ایمنی شهری نیستند
رئیس گروه حمل‌ونقل و ترافیک دفتر فنی استانداری کرمان، با اشاره به اجرای طرح پژوهشی مشترک با دانشگاه شهید باهنر کرمان گفت: در این طرح، داده‌های تصادفات، اورژانس و پلیس با هدف تحلیل علمی سوانح و تدوین شاخص‌های ایمنی بر اساس روش‌های روز دنیا تلفیق شده است.
پدرام رجب‌زاده، با بیان اینکه بودجه‌های ایمن‌سازی معابر در معاونت حمل‌ونقل شهرداری متمرکز شده است، افزود: این اقدام با هدف رفع موانع اجرایی مناطق و تسریع در اصلاح هندسی تقاطع‌ها انجام شده است.
وی همچنین با ابراز نگرانی از سهم بیش از ۵۰ درصدی عابران پیاده در تلفات معابر بزرگراهی شهر کرمان، بر اجرای قاطع مصوبات ایمن‌سازی، از جمله مسدودسازی مسیرهای عرضی پرخطر و فنس‌کشی رینگ بزرگراهی، با پشتیبانی مراجع قضایی و اجرایی تأکید کرد.
به موجب این آمار نگرانی جدی مسئولان حوزه حمل‌ونقل را برانگیخته است، تفاوت این آمار با سهم عابران پیاده در مجموع تصادفات درون‌شهری، نشان می‌دهد بررسی ایمنی بزرگراه‌ها باید به‌صورت جداگانه و با توجه به ویژگی‌های هر معبر انجام شود.
در مسیرهایی که سرعت خودروها بالاست، عبور هم‌سطح عابران می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد، از این رو، فنس‌کشی رینگ بزرگراهی، جلوگیری از عبورهای غیرمجاز و فراهم کردن مسیرهای جایگزین ایمن، از جمله اقداماتی است که برای کاهش خطر تصادف مطرح شده است.
با این حال، ایمن‌سازی نباید به مسدود کردن مسیرها محدود شود، دسترسی مناسب به گذرگاه‌های استاندارد، توجه به نیاز سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی و اصلاح پل‌های عابر پیاده غیراستاندارد نیز باید در طراحی راهکارها لحاظ شود؛ زیرا زیرساختی که استفاده از آن دشوار باشد، لزوماً رفتار ایمن شهروندان را تضمین نمی‌کند.
اصلاح نقاط حادثه‌خیز با تکیه بر داده‌های واقعی
یکی از محورهای مهم در مدیریت تصادفات کرمان، فاصله گرفتن از تصمیم‌گیری تنها بر اساس گزارش‌های پراکنده و حرکت به سمت تحلیل مشترک اطلاعات پلیس، اورژانس و سایر دستگاه‌های مرتبط است.
تمرکز بودجه‌های ایمن‌سازی در معاونت حمل‌ونقل شهرداری و تلاش برای رفع موانع اجرایی مناطق در اصلاح هندسی تقاطع‌ها نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود، این رویکرد زمانی اثربخش خواهد بود که نقاط حادثه‌خیز بر اساس میزان خطر اولویت‌بندی شوند و نتایج اصلاحات، با مقایسه آمار تصادفات پیش و پس از اجرا، مورد ارزیابی قرار گیرد.
همچنین برگزاری نشست مشترک میان کمیته دانشگاه علوم پزشکی، پلیس راهور و اداره‌کل پزشکی قانونی استان برای تبادل سیستمی داده‌های صحنه تصادف و علل مرگ، می‌تواند زمینه تحلیل دقیق‌تر حوادث و شناسایی عوامل تکرارشونده را فراهم کند.
آموزش و ساماندهی ترددهای پرخطر
در کنار اقدامات زیرساختی، آموزش عمومی و ارتقای آمادگی شهروندان برای امدادرسانی اولیه نیز اهمیت دارد، به گفته علی رستگاری‌فر، رئیس اداره حوادث و هماهنگی اورژانس و مرکز هدایت عملیات بحران دانشگاه علوم پزشکی، حدود ۲ هزار نفر از گروه‌های هدف در نیمه نخست سالجاری آموزش‌های امداد اولیه و احیای قلبی‌ریوی دریافت کرده‌اند، شمار آموزش‌دیدگان در سال گذشته نیز بیش‌از پنج هزار و ۷۰۰ نفر بوده است.
از سوی دیگر، پیگیری ساخت پیست استاندارد موتورسواری در شهر کرمان و استفاده از تجربه راه‌اندازی پیست در رفسنجان، با هدف ساماندهی فعالیت‌های ورزشی و جلوگیری از تردد بدون مجوز وسایل نقلیه ورزشی در شریان‌های اصلی دنبال می‌شود، انتقال این وسایل با یدک‌کش یا وانت به محل پیست‌ها نیز از اقداماتی است که برای کاهش مخاطرات ترافیکی مورد تأکید قرار گرفته است.
معیار موفقیت، کاهش تلفات است
مسئله ایمنی ترافیک در کرمان بیش از آنکه به تعدد جلسات و مصوبات نیاز داشته باشد، به اجرای به‌موقع تصمیم‌ها و پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول وابسته است، آمار جان‌باختگان عابر پیاده و موتورسوار نشان می‌دهد که بخش مهمی از هزینه تصادفات را کاربران آسیب‌پذیر معابر می‌پردازند، گروه‌هایی که ایمنی آن‌ها باید در اولویت برنامه‌ریزی شهری قرار گیرد.
اجرای فنس‌کشی و اصلاح هندسی معابر، مناسب‌سازی گذرگاه‌های عابر پیاده، ساماندهی تردد موتورسیکلت‌ها و اتصال داده‌های پلیس، اورژانس و پزشکی قانونی، در صورتی به کاهش تلفات منجر می‌شود که برای هر اقدام، مسئول مشخص، زمان‌بندی اجرایی و شاخص ارزیابی تعیین شود.
در نهایت، موفقیت برنامه‌های ایمنی حمل‌ونقل در کرمان نه با تعداد مصوبات، بلکه با کاهش قابل اندازه‌گیری تصادفات، مصدومان و جان‌باختگان سنجیده خواهد شد؛ هدفی که تحقق آن به همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی و توجه جدی به ایمنی شهروندان در طراحی و مدیریت معابر نیاز دارد.