حوزه/ استاد حوزه و دانشگاه، با تأکید بر جایگاه مجالس فاطمیه در ترویج معارف اهلبیت(علیهمالسلام)، پاسداشت این مجالس را در پیوند با زنده نگهداشتن پیام عاشورا مهم دانست و با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها)، بر ترویج روحیه ایثار، انفاق و دستگیری از نیازمندان تأکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین حبیبالله فرحزاد، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، با اشاره به اهمیت بزرگداشت ایام فاطمیه، اظهار داشت: مجالس فاطمیه از جایگاه ویژهای برخوردار است و حتی از مجالس محرم، عاشورا و شب بیستویکم ماه مبارک رمضان نیز مهمتر است؛ چراکه احیای فرهنگ فاطمی، زمینهساز احیای فرهنگ عاشوراست.
وی با بیان اینکه عزاداری امام حسین(علیهالسلام) در میان اقشار مختلف، از جمله پیروان ادیان دیگر نیز مورد توجه قرار دارد، افزود: در مراسم عزاداری امام حسین(علیهالسلام)، حتی زرتشتیان و مسیحیان نیز شرکت میکنند و در کشور هندوستان، روز عاشورا تعطیل رسمی است؛ اما مجالس حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) بیشتر با حضور خواص و ارادتمندان این خاندان برگزار میشود و از این جهت، مجالسی اختصاصی به شمار میرود.
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر ضرورت پاسداشت مجالس فاطمیه تصریح کرد: خوشا به حال کسی که مجالس فاطمیه را گرامی میدارد؛ چراکه این مجالس ریشه و اصل است و اگر فرهنگ فاطمی را احیا کنیم، فرهنگ عاشورا نیز احیا خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین فرحزاد با اشاره به جایگاه ویژه محبت حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) خاطرنشان کرد: محبت آن حضرت از همه محبتها استثناست و با دشمنی با ایشان جمع نمیشود؛ هرچند ممکن است فردی امام حسین(علیهالسلام) را دوست داشته باشد و با دشمن نیز مدارا کند، اما محبت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) چنین نیست. ازاینرو، باید عشق و محبت آن بانوی بزرگوار را در وجود خود تقویت کنیم.
وی ترویج روضه، تسبیحات و زیارت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) و گسترش مکتب و پیام ایشان را از جلوههای مهم ابراز محبت به آن حضرت برشمرد و بر توجه به معارف و آموزههای فاطمی تأکید کرد.
سیره فاطمی؛ الگویی ماندگار در ایثار و دستگیری از نیازمندان
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها)، ایشان را تجسم همه خوبیها و الگویی برجسته در عرصه ایثار دانست و گفت: در آیات قرآن کریم و روایات، نمونههای فراوانی از روحیه کمنظیر ایثار آن بانوی بزرگوار نقل شده است.
وی با اشاره به آیه نهم سوره حشر، «وَیُؤْثِرُونَ عَلَیٰ أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ»، اظهار داشت: واژه «خصاصه» به معنای نیاز شدید است؛ یعنی انسان با وجود گرفتاری، گرسنگی و نداشتن لباس، دیگری را بر خود مقدم بدارد. چنین روحیهای در سیره حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) جلوههای روشنی دارد؛ از جمله اینکه ایشان در شب عروسی، پیراهن خود را به دیگری بخشیدند و با اهدای گردنبند، زمینه آزادی غلامی را فراهم کردند و به نیازمندان یاری رساندند.
حجتالاسلام والمسلمین فرحزاد ادامه داد: حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) به فقیر غذا دادند و برای مسافر مرکب تهیه کردند. در کنار قرآن کریم و پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله)، احسان و انفاق از محبوبترین امور نزد آن حضرت بود.
وی در تبیین شأن نزول آیه ایثار، به شرایط دشوار اقتصادی در دوران پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) اشاره کرد و گفت: در آن دوران، وضعیت معیشتی مردم بسیار دشوار بود و پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) به حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) سفارش میکردند که به اصحاب صفه رسیدگی کنند؛ چراکه آنان لباس مناسب و غذای کافی نداشتند.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: روزی مردی گرسنه به پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) مراجعه کرد و از نداشتن غذا سخن گفت. پیامبر(صلیاللهعلیهوآله) او را به خانه بردند، اما همسران ایشان اعلام کردند که چیزی برای پذیرایی ندارند. در این شرایط، امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) مسئولیت پذیرایی از مهمان را بر عهده گرفتند و او را به خانه خود بردند.
وی ادامه داد: هنگامی که امیرالمؤمنین(علیهالسلام) از حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) درباره غذای موجود در خانه پرسیدند، ایشان فرمودند که مقدار اندکی غذا برای امام حسن(علیهالسلام) و امام حسین(علیهالسلام) کنار گذاشتهاند. امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمودند که مهمان مقدم است؛ زیرا مهمان هدیه خداوند است و خیر و برکت به همراه میآورد.
حجتالاسلام والمسلمین فرحزاد با اشاره به ادامه این روایت اظهار داشت: حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) غذا را برای مهمان آماده کردند و هنگامی که غذا را مقابل او گذاشتند، چراغ را خاموش کردند و در تاریکی وانمود کردند که مشغول غذا خوردن هستند تا مهمان معذب نشود. روز بعد، هنگامی که به محضر پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) رسیدند، آن حضرت با گریه از ماجرای شب گذشته پرسیدند و به نزول آیه «وَیُؤْثِرُونَ عَلَیٰ أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ» اشاره کردند؛ آیهای که بر مقدم داشتن دیگران بر خویشتن، حتی در شرایط نیاز شدید، دلالت دارد.
جایگاه معنوی حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در هدایت و عاقبتبهخیری
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه، با اشاره به لقب «امابیها» برای حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها)، به تبیین جایگاه معنوی و نقش ایشان در ارتباط با پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) پرداخت و اظهار داشت: آیتالله بهاءالدینی(ره) بارها تأکید میکردند که امابیها به معنای مادر پدر است و نباید این تعبیر را صرفاً کنیهای تشریفاتی و تجملاتی دانست؛ بلکه حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) چنان عظمت و انس با خداوند داشتند که پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) نیز از وجود ایشان بهره میبردند.
وی با اشاره به روایتی درباره نزول آیه تطهیر افزود: در این روایت آمده است که پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) احساس ضعف کردند و به نزد دختر بزرگوارشان، حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها)، رفتند. آن حضرت نیز خطاب به پدر فرمودند: «أُعِیذُکَ بِاللَّهِ یَا أَبَتَاهُ مِنَ الضَّعْفِ»؛ یعنی پدرجان، تو را از ضعف به خداوند پناه میدهم. این تعبیر یادآور آن است که همه ما به خدای متعال نیازمندیم.
حجتالاسلام والمسلمین فرحزاد با نقل تعبیر دیگری از آیتالله بهاءالدینی(ره)، حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) را «مادر تربیتی پیامبر خدا» توصیف کرد و گفت: مقصود از این تعبیر آن است که پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) از وجود آن بانوی بزرگوار بهره میبردند. حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) با وحی و جبرئیل ارتباط داشتند و امام صادق(علیهالسلام) درباره ایشان فرمودند: «خُلِقَتْ مِنْ نُورِ عَظَمَتِهِ». عظمت روحی و جسمی حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) بهگونهای است که هنوز آنگونه که باید، شناخته نشده است.
وی در ادامه، با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) درباره نقش حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در شناخته شدن مسیر انحراف و نفاق، اظهار داشت: از جمله مواردی که در روایات درباره آن به جان خود قسم یاد شده، سخن امیرالمؤمنین(علیهالسلام) است که فرمودند: «لَوْلَا فَاطِمَةُ عَلَیْهَاالسَّلَامُ لَمْ یُعْرَفِ الْمُنَافِقُونَ الضَّالُّونَ». بر اساس این روایت، حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در آشکار شدن مسیر ضلالت، گمراهی و نفاق و تمایز آن از راه مستقیم، نقشی اساسی داشتند.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به معنای نام حضرت فاطمه(سلاماللهعلیها) و روایات مربوط به جایگاه ایشان در قیامت، تصریح کرد: در روایات آمده است که حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) به سبب نجات شیعیان خود از انحراف و گمراهی، فاطمه نامیده شدند. همچنین در روایتی، خداوند به ایشان اجازه میدهد در صحرای محشر، کسانی را که محبت آن حضرت یا فرزندان ایشان را در دل دارند، شفاعت کنند.
وی با نقل روایتی از امام باقر(علیهالسلام) خطاب به جابر افزود: امام باقر(علیهالسلام) فرمودند که در روز قیامت، حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) همانند پرندهای که دانههای خوب و بد را از یکدیگر جدا میکند، شیعیان و دوستان خود را از دیگران متمایز میسازند و آنان را به بهشت میبرند.
حجتالاسلام والمسلمین فرحزاد با اشاره به جایگاه تسبیحات حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در معارف اهلبیت(علیهمالسلام)، اظهار داشت: امام صادق(علیهالسلام) تسبیحات حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) را از هزار رکعت نماز مستحبی محبوبتر دانستهاند و برای آن آثار ارزشمندی، از جمله عاقبتبهخیری، بیان کردهاند.
وی با توصیه به ذکر تسبیحات حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) با آرامش و توجه، بهویژه پیش از نماز، هنگام خواب و در آغاز روز، گفت: در روایتی از پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) نقل شده است که اگر کسی این اذکار را به ترتیب «سبحانالله»، «الحمدلله» و «اللهاکبر» بگوید، خداوند هزار حسنه به او عطا میکند و امور دنیا و آخرتش را کفایت میفرماید. ازاینرو، شایسته است تسبیحات حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) را در آغاز و پایان کارهای خود مورد توجه قرار دهیم.
