خرید طلای آنلاین در سال‌های اخیر به یکی از روش‌های سرمایه‌گذاری برای افرادی با سرمایه کم تبدیل شده است با این حال چالش‌هایی همچون خالی‌فروشی، نبود پشتوانه فیزیکی طلا و ضعف نظارت بر عملکرد پلتفرم‌ها در مسیر خرید طلا آنلاین وجود دارد.
این روزها خرید و فروش طلای آنلاین به یکی از پرطرفدارترین روش‌های معاملاتی به خصوص در بین طبقه متوسط و رو به پایین تبدیل شده است.
خالی‌فروشی بزرگ‌ترین ریسک در بازار طلاست، به این معنی که طلایی که فروخته می‌شود وجود فیزیکی ندارد. برخی پلتفرم‌ها بدون داشتن طلای کافی، به کاربران وعده دارایی می‌دهند. برخی پلتفرم‌ها بدون داشتن مجوز، اقدام به معاملات صوری و قیمت‌سازی مصنوعی می‌کنند تا حباب قیمتی ایجاد کنند. این معاملات غیرشفاف زمینه‌ساز رانت اطلاعاتی و پولشویی است.
ضمن آنکه بین نهادهای نظارتی مانند بانک مرکزی، وزارت صمت و اتحادیه طلا بر سر مسئولیت نظارت بر این پلتفرم‌ها اختلاف وجود دارد که این پاس‌کاری مسئولیت باعث شده تا پلتفرم‌های متخلف بدون نظارت کافی فعالیت کنند. همچنین برخی از این واحدها با وجود باطل شدن مجوزشان، همچنان آن را در سایت خود درج می‌کنند، همچنین ضعف در احراز هویت اصولی باعث شده تا بسیاری از پرونده‌های کلاهبرداری قابل پیشگیری نباشند.
یک سرمایه‌گذار در بازار طلای آنلاین با اشاره به تجربه شخصی خود از خرید طلا می‌گوید: خرید آنلاین طلا برای افرادی که قصد پس‌انداز مبالغ خرد دارند جذابیت‌هایی دارد، اما همچنان نگرانی درباره پشتوانه واقعی این معاملات و امنیت سرمایه کاربران وجود دارد.
این سرمایه‌گذار با اشاره به تجربه شخصی خود می‌افزاید: در تیرماه امسال حدود ۵۰ میلیون تومان از محل کارم وام دریافت کردم و آن را در پلتفرم بلوبانک طلا خریدم. اوایل شهریور ماه که به پول نیاز پیدا کردم، طلای خریداری‌شده را فروختم و ارزش سرمایه‌ام به حدود ۸۰ تا ۹۰ میلیون تومان رسیده بود به این ترتیب، در فاصله کوتاهی ارزش دارایی‌ام افزایش پیدا کرد.
این سرمایه‌گذار تأکید می‌کند: با وجود تجربه مثبت خود، همچنان نگران امنیت دارایی‌هاست و می‌پرسد اگر پشتوانه فیزیکی کافی برای طلای فروخته‌شده وجود نداشته باشد، تکلیف سرمایه مردم چه خواهد شد؟ به اعتقاد او، نبود نظارت و ضمانت روشن از سوی نهادهای مسئول، همچنان مهم‌ترین نگرانی در این بازار است.
رضا الفت‌نسب، رییس اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی در آخرین وضعیت نظارت بر پلتفرم‌های فروش طلا می‌گوید: راه‌اندازی سامانه نظارتی بانک مرکزی یکی از الزامات ساماندهی فعالیت پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا محسوب می‌شود که از دو هفته پیش این سامانه راه‌اندازی شده که فرآیند اتصال شرکت‌های واجد شرایط از نظر فنی در دست انجام و تکمیل است. تا پایان هفته گذشته بیش از ده پلتفرم آنلاین فروش طلا به این سامانه نظارتی وصل شده بود و در روزهای آینده نیز به وب‌سایت اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی معرفی خواهند شد.
الفت‌نسب معتقد است: سامانه ناظر باید به‌گونه‌ای طراحی می‌شد تا بانک مرکزی بتواند بر عملکرد کسب‌وکارهای فعال در این حوزه نظارت داشته باشد. در حال حاضر، درباره برخی ابعاد نظارت، از جمله نحوه نگهداری طلا و سازوکارهای اجرایی آن، اختلاف دیدگاه‌هایی وجود دارد. این موضوع باید در چارچوب ضوابط و مقررات مشخص تعیین تکلیف شود تا همه فعالان بازار از یک الگوی نظارتی واحد پیروی کنند.
از نگاه رییس اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، یکی از موضوعات مهم در فعالیت پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا، اطمینان از وجود طلای کافی در برابر تعهداتی است که به مشتریان داده می‌شود. به این معنا که پلتفرم باید طلای مورد نیاز برای ایفای تعهدات خود را در خزانه داشته باشد و امکان بررسی و تطبیق موجودی طلا با میزان فروش و تعهدات آن فراهم باشد تا اجازه فروش طلا به همان میزانی که در خزانه مهیا شده، فراهم شود.