برنامه پخت ایرفرایر و تفاوت این دستگاه با سرخکن بدون روغن، چیزی است که بسیاری از کاربران نمیدانند.
ایرفرایر در سالهای اخیر به یکی از محبوبترین وسایل آشپزخانه تبدیل شده است، اما برای گرفتن بهترین نتیجه در پخت غذا، آشنایی با نحوه استفاده، تنظیم دما و زمان پخت آن اهمیت زیادی دارد. در ادامه با طرز کار ایرفرایر، نکات کاربردی و برنامه پخت انواع غذاها آشنا خواهید شد.
ایرفرایر چیست؟
ایرفرایر دستگاهی است که با گردش هوای داغ، غذا را با مقدار بسیار کمی روغن یا بدون روغن میپزد و برشته میکند. این وسیله برای پخت انواع غذا از جمله مرغ، ماهی، سیبزمینی، سبزیجات و فستفود کاربرد دارد و به دلیل سرعت بالا و پخت سالمتر، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
ایرفرایر همان سرخ کن است؟
ایرفرایر نوعی سرخکن مدرن محسوب میشود و عملکرد آن با سرخکنهای سنتی تفاوت دارد. در سرخکنهای معمولی، مواد غذایی برای پخت و سرخ شدن در حجم زیادی از روغن داغ قرار میگیرد، در حالی که ایرفرایر با استفاده از گردش سریع هوای داغ و تنها مقدار کمی روغن (مثلا بهصورت اسپری کردن روغن در حجم مناسب روی سطح غذا) یا حتی بدون روغن، غذا را میپزد و برشته میکند. این دستگاه میتواند غذاهایی با بافت ترد و طعمی نزدیک به غذاهای سرخشده تهیه کند، اما در مقایسه با سرخکنهای سنتی روغن کمتری مصرف میکند و گزینه سالمتری برای پخت بسیاری از غذاها به شمار میرود.
آیا سرخ کن بدون روغن همون هواپزه؟
با وجود تفاوتهایی که میان ایرفرایر و هواپز وجود دارد، بسیاری از مردم این دو دستگاه را یکی میدانند و ایرفرایر در بازار لوازم خانگی ایران گاهی به عنوان هواپز نیز شناخته میشود. در این خصوص باید بگوییم هرچند این دو دستگاه هر دو با استفاده از هوای داغ غذا را میپزند، اما بهطور دقیق یکی نیستند و ایرفرایر به دلیل سیستم گردش هوای قویتر، غذا را سریعتر آماده کرده و بافتی تردتر و شبیهتر به غذاهای سرخشده ایجاد میکند.
در مقابل، هواپز عملکردی نزدیکتر به فر دارد و برای پخت، گریل و برشته کردن انواع مواد غذایی مناسب است؛ به همین دلیل عباراتی مانند فیلم طرز استفاده از هواپز برای پخت سیب زمینی پرجستوجوست و کاربران از هواپز برای پخت این قبیل مواد غذایی استفاده میکنند.
در ادامه تصویر هواپز را مشاهده میکنید.
فرق ایرفرایر و سرخ کن بدون روغن؟!
ایرفرایر و سرخکن بدون روغن در بسیاری از منابع یکی دانسته شده، اما به دلیل اختلاف نظرها، بسیاری از مخاطبان در این مورد دچار تردید شده و دوست دارند تفاوتها را دقیقتر بدانند. در این خصوص باید بگوییم این دو دستگاه از نظر فنی یکی هستند، اما در بعضی فروشگاهها برای آنها دستهبندی جداگانهای در نظر گرفته شده که دلیل آن به موارد زیر برمیگردد:
- روش پخت: ایرفرایر با استفاده از گردش سریع هوای داغ غذا را میپزد و باعث ترد و یکنواخت شدن آن میشود. انواع سرخکنهای بدون روغن نیز با روشهای مختلف مبتنی بر هوای داغ کار میکنند که ممکن است با روش ایرفرایر تفاوتهایی داشته باشد.
- حجم و ظرفیت: ایرفرایرها معمولاً اندازه کوچکتری دارند و برای حجم غذای کمتر مناسبتر هستند، در حالی که برخی سرخکنهای بدون روغن ظرفیت بیشتری داشته و برای خانوادههای پرجمعیتتر کاربردیترند.
- قابلیتها: بسیاری از ایرفرایرها علاوه بر سرخ کردن، امکان گریل، کباب کردن یا حتی پخت برخی کیکها را دارند. سرخکنهای بدون روغن نیز بسته به مدل، میتوانند چندکاره باشند، اما امکانات آنها متفاوت است.
- زمان پخت: در اغلب موارد ایرفرایر به دلیل گردش سریعتر هوا، غذا را در زمان کوتاهتری آماده میکند.
- قیمت: قیمت ایرفرایر در مدلهای پیشرفتهتر بالاتر است، بهخصوص زمانی که امکانات و برنامههای پخت متنوعتری داشته باشد.
استفاده صحیح از ایرفرایر چگونه است؟
برای استفاده صحیح از ایرفرایر، ابتدا دستگاه را به برق وصل کرده و آن را روشن کنید. در صورت امکان از حالت پیشگرمایش (Preheat) به مدت ۳ تا ۵ دقیقه استفاده کنید تا پخت یکنواختتری داشته باشید. سپس سبد را با مقدار کمی روغن چرب کرده و مواد غذایی را داخل آن قرار دهید، بهطوری که بیش از دو سوم ظرفیت پر نشود تا جریان هوا بهخوبی گردش کند.
آماده سازی مواد غذایی برای پخت در ایرفرایر
برای رسیدن به بهترین نتیجه در پخت با ایرفرایر، مرحله آمادهسازی مواد غذایی اهمیت زیادی دارد. بهتر است مواد را به قطعات هماندازه برش دهید تا همه قسمتها به صورت یکنواخت پخته شوند؛ همچنین توجه به ضخامت مواد ضروری است، زیرا هرچه برشها نازکتر باشند، زمان پخت کوتاهتر خواهد بود. در صورت تمایل میتوانید قبل از پخت، مواد را با ترکیبی از روغن، ادویهها و گیاهان معطر مزهدار (مرینیت) کنید تا طعم بهتری پیدا کنند.
چقدر روغن برای ایرفرایر مناسبه؟
هرچند ایرفرایر برای پخت کمروغن طراحی شده، اما استفاده از مقدار کمی روغن میتواند به تردتر شدن و خوشطعمتر شدن غذا کمک کند. به طور معمول، مقدار یک قاشق چایخوری روغن برای هر حدود ۵۰۰ گرم مواد غذایی کافی است و میتوان آن را مستقیماً روی مواد یا داخل سبد دستگاه استفاده کرد.
توجه:
بهتر است از روغنهایی با نقطه دود بالا مانند روغن زیتون، کانولا یا آووکادو استفاده شود.
تنظیمات ایرفرایر چگونه است؟
برای تنظیمات عمومی ایرفرایر به نکات زیر توجه کنید.
- تنظیم دما: یکی از مزیتهای مهم ایرفرایر، امکان تنظیم دقیق دما بر اساس نوع غذاست؛ بهطوریکه غذاهای سنگینتر مانند مرغ سوخاری به حرارت بالاتر و مواد سبکتر مانند سبزیجات به دمای پایینتر نیاز دارند.
- تنظیم زمان پخت: زمان پخت به نوع غذا، اندازه برشها و مقدار مواد بستگی دارد و بهتر است زمان پیشنهادی فقط به عنوان راهنما در نظر گرفته شود و در صورت نیاز تنظیم گردد.
- پخت یکنواخت: برای نتیجه بهتر، توصیه میشود در طول پخت یک یا چند بار سبد دستگاه تکان داده شود؛ این کار برای مواد ریز مثل سیبزمینی اهمیت بیشتری دارد، در حالی که برای غذاهای بزرگتر یکبار جابهجایی کافی است.
- مواد غذایی منجمد و تازه: بهتر است مواد منجمد کمی به دمای محیط برسند سپس پخته شوند، اما مواد تازه پس از برش مناسب و مزهدار کردن با ادویه یا مقدار کمی روغن، آماده پخت مستقیم در دستگاه هستند.
در هواپز یا ایرفرایر چی بپزیم؟
در پاسخ به سوال تو هواپز چی میشه درست کرد، باید گفت این دستگاه برای پخت مواد غذایی زیر کاربرد دارد:
- مرغ، ماهی، گوشت قرمز
- پخت کدو سبز در ایرفرایر، سیبزمینی، بادمجان، کلم، فلفل دلمهای و انواع سبزیجات
- میوههایی مانند موز و سیب برای تهیه دسر
برنامه پخت غذا در ایرفرایر
در ادامه مهمترین نکات برای پختن برخی غذاها در سرخ کن بدون روغن را خواهید خواند.
۱. پخت مرغ در ایرفرایر
سینه مرغ در ۱۸۰ درجه طی ۱۸ تا ۲۲ دقیقه آماده میشود و بهتر است در میانه پخت برگردانده شود. ران مرغ در ۱۹۰ درجه نیز به حدود ۲۵ تا ۳۰ دقیقه زمان برای پختن نیاز دارد و بال مرغ در ۲۰۰ درجه طی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با چند بار تکان دادن سبد پخته میشود. پخت مرغ کامل نیز در ۱۸۰ درجه حدود ۵۰ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد.
۲. پخت گوشت در ایرفرایر
استیک بسته به میزان پخت در دمای ۲۰۰ درجه بین ۷ تا ۲۰ دقیقه زمان نیاز دارد. همبرگر در ۱۸۰ درجه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه و کوفته قلقلی در ۲۰۰ درجه حدود ۱۰ تا ۱۲ دقیقه آماده میشود.
۳. پخت غذاهای دریایی در ایرفرایر
فیله ماهی نازک در ۱۷۵ درجه حدود ۱۰ تا ۱۲ دقیقه و سالمون در ۱۹۰ درجه در همین بازه پخته میشود. میگو در ۲۰۰ درجه تنها ۵ تا ۸ دقیقه زمان نیاز دارد.
۴. پخت سیبزمینی در ایرفرایر
سیبزمینی خلالی منجمد در ۲۰۰ درجه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه و نوع تازه در ۱۹۰ درجه حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه زمان میبرد. سیبزمینی تنوری نیز در ۱۷۰ درجه حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه آماده میشود.
۵. پخت سبزیجات در ایرفرایر
بروکلی و گلکلم در ۱۹۰ درجه طی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، کدو و فلفل در ۲۰۰ درجه حدود ۸ تا ۱۲ دقیقه و مارچوبه در ۵ تا ۷ دقیقه آماده میشوند.
۶. پخت غذاهای منجمد در ایرفرایر
ناگت و شنیسل در ۱۸۰ درجه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه و پیتزای کوچک در همین دما ۸ تا ۱۲ دقیقه زمان میخواهند.
۷. پخت کیک و نان در ایرفرایر
کیک در ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه حدود ۲۵ تا ۳۵ دقیقه، کاپکیک ۱۲ تا ۱۵ دقیقه و نان تست تنها ۳ تا ۵ دقیقه زمان نیاز دارد.
۸. گرم کردن غذا در ایرفرایر
پیتزا در ۱۸۰ درجه ۳ تا ۵ دقیقه و مرغ سوخاری در ۲۰۰ درجه حدود ۵ تا ۷ دقیقه زمان برای گرم شدن و ترد شدن مجدد نیاز دارد.
جدول زمان بندی پخت غذا در هواپز
در ادامه جدول کلی زمانبندی پخت غذا در ایرفرایر را میبینید که بهصورت عمومی نوشته شده و لازم است برای آگاهی دقیقتر و تهیه بهتر غذا به مدل دستگاه خود و سایر ویژگیهای آن دقت نموده و نیز اطلاعاتی که در قسمت پیش ذکر شد را هم در نظر داشته باشید.
اجزا و قطعات ایرفرایر
ایرفرایر از سه بخش اصلی تشکیل شده است: سبد پخت، المنت حرارتی و پنل کنترل. سبد پخت محل قرارگیری غذاست و معمولاً با روکش نچسب برای جلوگیری از چسبیدن مواد طراحی میشود. المنت حرارتی با تولید گرما باعث گردش هوای داغ و پخت یکنواخت غذا میشود و در نهایت پنل کنترل امکان تنظیم دما، زمان و انتخاب برنامههای پخت را برای کاربر فراهم میکند.
مضرات ایرفرایر
با وجود اینکه ایرفرایر به عنوان یک روش سالمتر نسبت به سرخکردن عمیق شناخته میشود، اما استفاده از آن نیز بدون محدودیت نیست و در برخی موارد میتواند معایبی داشته باشد. یکی از مهمترین نکات این است که پخت مداوم در دمای بالا ممکن است باعث خشک شدن برخی غذاها و از بین رفتن بخشی از رطوبت طبیعی آنها شود. ضمنا اگر از مقدار زیادی روغن یا غذاهای فرآوریشده استفاده شود، همچنان احتمال دریافت چربی و کالری بالا وجود دارد و مزیت کمروغن بودن دستگاه کاهش مییابد.
از طرف دیگر، برخی مطالعات نشان میدهند که در پخت طولانیمدت مواد نشاستهای مانند سیبزمینی در دمای بالا، امکان تشکیل ترکیبی به نام آکریلامید وجود دارد که مصرف زیاد آن توصیه نمیشود.
علاوهبر تمام اینها، ظرفیت محدود برخی مدلها و نیاز به پخت در چند مرحله برای خانوادههای پرجمعیت میتواند یک محدودیت محسوب شود. در نهایت، ایرفرایر بیشتر یک ابزار کمکی برای پخت سالمتر است و جایگزین کامل روشهای متنوع آشپزی نخواهد بود.