ثبت‌نام محمدشروین اسبقیان برای حضور در انتخابات ریاست کمیته ملی پارالمپیک، در حالی یکی از مهم‌ترین اتفاقات روز پایانی نام‌نویسی بود که ادامه حضور او در معاونت ورزش قهرمانی وزارت ورزش، این نامزدی را با پرسش‌های جدی حقوقی و مدیریتی مواجه کرده است؛ پرسش‌هایی که پاسخ به آنها می‌تواند سرنوشت حضور معاون وزیر در این انتخابات را تحت تأثیر قرار دهد.
مجمع انتخاباتی کمیته ملی پارالمپیک در حالی قرار است سه‌شنبه ۱۷ آذرماه برگزار شود که انتخابات این دوره برای یک دوره دوساله خواهد بود و با پایان مهلت ثبت‌نام، چهره‌های متقاضی حضور در رقابت مشخص شده‌اند. در دهمین و آخرین روز ثبت‌نام، ۱۲ داوطلب با مراجعه به محل تعیین‌شده و ارائه مدارک، نامزدی خود را اعلام کردند؛ اما در میان اسامی ثبت‌نام‌شده، حضور محمدشروین اسبقیان، معاون ورزش قهرمانی وزارت ورزش و جوانان، بیش از سایرین جلب توجه کرد.
اسبقیان که از مدت‌ها قبل نامش به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی ریاست کمیته ملی پارالمپیک مطرح می‌شد، سرانجام در آخرین روز مهلت قانونی وارد رقابت شد. مدیری که طی ماه‌های گذشته اخبار و گمانه‌زنی‌های متعددی درباره بازنشستگی، وضعیت ادامه فعالیت و احتمال تغییر جایگاهش در وزارت ورزش مطرح بوده و حالا ریاست پارالمپیک را به‌عنوان مقصد مدیریتی جدید خود انتخاب کرده است.
با این حال، مسئله اصلی صرفاً تصمیم اسبقیان برای حضور در انتخابات نیست؛ بلکه چگونگی ورود او به این رقابت است. معاون ورزش قهرمانی وزارت ورزش در شرایطی برای ریاست کمیته ملی پارالمپیک نام‌نویسی کرده که همچنان مسئولیت یکی از مهم‌ترین معاونت‌های این وزارتخانه را برعهده دارد؛ مسئولیتی که به‌واسطه ارتباط مستقیم با فدراسیون‌ها و ارکان ورزش قهرمانی، از جایگاه و اختیارات قابل توجهی برخوردار است.
تعارض منافع؛ یک پرسش جدی در انتخابات پارالمپیک
نخستین مسئله، ممنوعیت قانونی جمع مسئولیت‌های مورد اشاره است. مطابق ضوابط حاکم بر این انتخابات و مسئولیت‌های مورد بحث، ادامه تصدی هم‌زمان این دو جایگاه امکان‌پذیر نیست و موضوع استعفا از مسئولیت قبلی باید تعیین تکلیف شود. بنابراین، ثبت‌نام اسبقیان در حالی که همچنان معاون وزیر است، این پرسش را ایجاد می‌کند که چرا پیش از ورود به رقابت، وضعیت مسئولیت فعلی خود را روشن نکرده است؟
البته موضوع تنها به رعایت یک الزام قانونی محدود نمی‌شود. معاون ورزش قهرمانی وزارت ورزش در ساختار مدیریتی ورزش کشور از جایگاهی برخوردار است که ارتباط مستقیم با فدراسیون‌ها، مدیران ورزشی و بخش مهمی از مجموعه‌هایی دارد که در فضای انتخاباتی کمیته ملی پارالمپیک نقش‌آفرین هستند. چنین موقعیتی طبیعتاً می‌تواند بر فضای رقابت اثرگذار باشد و امتیاز مدیریتی قابل توجهی در اختیار دارنده این جایگاه قرار دهد.
در واقع، سایر نامزد‌ها در شرایطی برای جلب آرای اعضای مجمع تلاش می‌کنند که یکی از رقبای آنها همچنان در جایگاه معاونت وزارت ورزش حضور دارد؛ جایگاهی که از نظر ارتباطات سازمانی، دسترسی مدیریتی و ظرفیت اثرگذاری با موقعیت سایر نامزد‌ها قابل مقایسه نیست. حتی اگر از هیچ‌یک از این ظرفیت‌ها در مسیر انتخابات استفاده نشود، اصل این وضعیت با معیار‌های عدالت انتخاباتی و ضرورت جلوگیری از تعارض منافع در تضاد قرار می‌گیرد.
اسبقیان در صورت شکست یا پیروزی چه خواهد کرد؟
ابهام مهم دیگر به آینده مدیریتی اسبقیان بازمی‌گردد. او در شرایطی برای ریاست کمیته ملی پارالمپیک ثبت‌نام کرده که آینده حضورش در وزارت ورزش نیز طی ماه‌های گذشته با گمانه‌زنی‌هایی همراه بوده است. حالا این سؤال مطرح است که آیا ورود به انتخابات پارالمپیک بخشی از برنامه مدیریتی او برای ادامه فعالیت در ورزش کشور است؟
سناریو‌های پیش رو نیز قابل تأمل است. اگر اسبقیان در انتخابات شکست بخورد، آیا همچنان به فعالیت در معاونت ورزش قهرمانی ادامه خواهد داد؟ اگر پیروز شود، چه زمانی از مسئولیت فعلی خود کناره‌گیری می‌کند؟ آیا اساساً برنامه استعفا از وزارت ورزش را در صورت پیروزی در انتخابات دارد یا قرار است تا زمان مشخص شدن نتیجه، هر دو جایگاه را حفظ کند؟
این پرسش‌ها زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم موضوع استعفا و منع تصدی هم‌زمان مسئولیت‌ها صرفاً یک بحث تشریفاتی نیست و مستقیماً با سلامت فرآیند انتخاباتی و استقلال مدیریت کمیته ملی پارالمپیک ارتباط دارد.
وزارت ورزش پاسخگو باشد؛ امتیاز معاونت برای یک نامزد انتخاباتی؟
در این میان، وزارت ورزش و جوانان نیز نمی‌تواند نسبت به این وضعیت بی‌تفاوت باشد. اسبقیان یک نامزد عادی نیست؛ او معاون وزیر است و ادامه فعالیتش در این جایگاه، در کنار حضور در رقابت انتخاباتی یک نهاد ورزشی، موضوعی است که نیازمند موضع‌گیری روشن وزارتخانه خواهد بود.
اگر قرار است انتخابات کمیته ملی پارالمپیک با رعایت اصول قانونی، شفافیت و عدالت برگزار شود، باید از ابتدا شرایط یکسانی برای تمام نامزد‌ها فراهم باشد. نمی‌توان از یک طرف بر سلامت انتخابات و استقلال نهاد‌های ورزشی تأکید کرد و از طرف دیگر، نسبت به حضور یک مقام ارشد وزارت ورزش در جایگاه نامزد ریاست همان مجموعه ورزشی بی‌تفاوت بود.
اسبقیان باید به‌روشنی اعلام کند که چه زمانی از معاونت وزارت ورزش استعفا خواهد داد و تکلیف مسئولیت فعلی خود را چگونه مشخص می‌کند. وزارت ورزش نیز باید توضیح دهد که بر چه مبنایی با ادامه حضور معاون خود در این موقعیت انتخاباتی موافقت کرده است.
انتخابات کمیته ملی پارالمپیک نباید به محلی برای آزمون و خطای مدیریتی یا استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های دو جایگاه تبدیل شود. اکنون مسئله روشن است: اسبقیان نمی‌تواند بدون تعیین تکلیف مسئولیت فعلی خود، از کنار پرسش‌های حقوقی و مدیریتی این نامزدی عبور کند. آیا معاون وزیر پیش از برگزاری مجمع استعفا می‌دهد یا وزارت ورزش اجازه می‌دهد سایه تعارض منافع تا روز انتخابات بر سر این رقابت باقی بماند؟