حوزه/ رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی گفت: استادان بسیجی باید متناسب با شرایط کنونی، با پیوست‌های علمی، پژوهشی و رسانه‌ای به میدان بیایند و مسائل روز را در کلاس‌های درس برای دانشجویان تبیین کنند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجت‌الاسلام سید مجید قریشی، امروز در سیزدهمین اجلاس مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی که با محوریت «نقش دانشگاه مبعوث در ساخت ایران قوی» در مشهد برگزار شد، با اشاره به شرایط تاریخی و تحولات پیش‌روی جهان اظهار کرد: حضور و زندگی در قرنی که می‌تواند شاهد تحولات بزرگ و زمینه‌ساز تغییر معادلات جهانی باشد، فرصتی ارزشمند است و بسیاری از نشانه‌ها و روایت‌ها نیز از وقوع تحولات مهم در این دوره حکایت دارند.
تقابل حق و باطل؛ امروز در ابعاد مختلف ادامه دارد
وی با اشاره به مفهوم تقابل حق و باطل در طول تاریخ، افزود: جهان همواره عرصه تقابل جریان عدالت‌خواهی با جریان‌های ظلم و سلطه بوده است و امروز نیز این تقابل در ابعاد مختلف ادامه دارد. آنچه در شرایط کنونی اهمیت دارد، شناخت درست این جریان‌ها و آمادگی برای ایفای مسئولیت در برابر آنهاست.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به تحولات منطقه و مقاومت ایران در برابر فشارهای جهانی، تصریح کرد: امروز بسیاری از قدرت‌های جهان در برابر ایران صف‌آرایی کرده‌اند، اما این سرزمین با تکیه بر هویت دینی و اعتقادی خود ایستادگی می‌کند. این شرایط نشان می‌دهد که مسئولیت دانشگاهیان نیز فراتر از فعالیت‌های معمول آموزشی و فرهنگی است.
فعالیت فرهنگی باید متناسب با نیاز روز طراحی شود
حجت‌الاسلام قریشی با تأکید بر نقش دانشگاه در تبیین مسائل روز، ادامه داد: وظیفه امروز ما دعوت به صراط مستقیم، تبیین مسیر حق و تلاش برای گسترش این جریان است. فعالیت‌های فرهنگی دانشگاه باید متناسب با شرایط زمانه باشد؛ همان‌گونه که آیات الهی در ارتباط با رویدادها و شرایط مختلف نازل می‌شدند، برنامه‌های فرهنگی نیز باید با شناخت نیازها و مسائل روز جامعه طراحی و اجرا شوند.
وی با اشاره به تحولات اخیر در افکار عمومی جهان و افزایش حمایت از مردم مظلوم، گفت: امروز حتی در دانشگاه‌های مطرح جهان نیز دانشجویانی حاضرند برای دفاع از مظلومان هزینه بدهند و با وجود تهدید به اخراج، از مواضع خود عقب‌نشینی نکنند. این اتفاقات نشان می‌دهد که مسئله عدالت‌خواهی و دفاع از مظلومان به مرزهای جغرافیایی محدود نیست.
زمان غفلت و فعالیت‌های تکراری نیست
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت هوشیاری در برابر جریان‌های سلطه‌طلب و فریب افکار عمومی، خاطرنشان کرد: شرایط امروز، زمان غفلت و فعالیت‌های تکراری نیست. باید واقعیت‌ها را برای جامعه روشن کرد و با شناخت دقیق تحولات، در برابر جریان‌های انحرافی و سلطه‌گر ایستاد.
سخن استاد، تأثیرگذارتر از هر رسانه دیگری
حجت الاسلام قریشی با تأکید بر مسئولیت استادان و فعالان فرهنگی دانشگاه، بر ضرورت بازنگری در شیوه فعالیت‌های فرهنگی متناسب با شرایط کنونی تأکید کرد و خواستار برنامه‌ریزی علمی و فرهنگی متناسب با مسائل روز، تقویت ارتباط استادان با دانشجویان بسیجی و توسعه کنشگری رسانه‌ای در دانشگاه شد.
وی با اشاره به ضرورت ورود مسائل روز به فضای آموزشی دانشگاه، بیان کرد: امروز مسئله جنگ و تحولات مرتبط با آن از موضوعاتی است که باید در کلاس‌های درس نیز مورد توجه قرار گیرد. استادان می‌توانند متناسب با رشته و محتوای درسی خود، پیوست‌های علمی و پژوهشی مرتبط با شرایط روز تهیه کنند و بخشی از مباحث آموزشی را به تبیین سنت‌های الهی، مسائل روز و تحولات جامعه اختصاص دهند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ظرفیت حدود ۲۰ هزار استاد بسیجی در دانشگاه آزاد اسلامی افزود: اگر هر استاد بخشی از ظرفیت کلاس درس خود را برای تبیین علمی و آگاهانه مسائل روز به کار بگیرد، می‌توان در مقیاسی گسترده بر دانشجویان تأثیر گذاشت. گاهی دانشجو ممکن است از اعضای خانواده یا دیگران تأثیر نپذیرد، اما سخن استاد و معلم خود را با توجه و اعتماد بیشتری دنبال کند.
وی تأکید کرد: این اثرگذاری نیازمند برنامه‌ریزی و طراحی محتوای متناسب با نیاز و زبان دانشجویان است. استادان می‌توانند برای طول یک ترم، چند جلسه با موضوعات مشخص و پیوست علمی آماده کنند و پیام مورد نظر را با قالب، بیان و ادبیاتی مناسب به دانشجویان انتقال دهند.
استاد باید پشتیبان و راهنمای دانشجو باشد، نه فرمان‌دهنده
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی، تقویت انسجام درونی و تشکیلاتی بسیج اساتید را از دیگر ضرورت‌های فعالیت در شرایط کنونی دانست و گفت: نمی‌توان در وضعیت امروز مانند سه یا پنج سال گذشته فعالیت کرد. شرایط جدید به سازماندهی، برنامه‌ریزی و هماهنگی بیشتری نیاز دارد و غفلت از این ضرورت می‌تواند به تضعیف ظرفیت‌های موجود منجر شود.
حجت الاسلام قریشی با تأکید بر توجه ویژه به بسیج دانشجویی، تصریح کرد: پس از تعطیلی دانشگاه‌ها در دوران کرونا، بخشی از ارتباطات تشکیلاتی و ظرفیت‌های پیشین آسیب دید. اکنون باید برای ارتباط مؤثر با نسل جدید دانشجویان بسیجی برنامه‌ریزی کنیم. این ارتباط نباید از بالا به پایین و مبتنی بر دستور دادن باشد، بلکه استادان باید نقش پشتیبان، راهنما و مشاور را برای دانشجویان ایفا کنند.
وی پیشنهاد کرد استادان بسیجی در قالب طرح استاد مشاور، ارتباط مستمر و نزدیک‌تری با دانشجویان بسیجی برقرار کنند و افزود: استاد باید همچون یک راهنما در کنار دانشجو باشد، از وضعیت تحصیلی و مسائل شخصی او آگاه شود، برای مطالعه و فعالیت علمی به او پیشنهاد بدهد و در مسیر رشد و توانمندسازی همراهش باشد. این ارتباط باید بر پایه حمایت، دلسوزی و برنامه‌ریزی شکل بگیرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ضرورت پرهیز از اختلافات و حاشیه‌های داخلی، خاطرنشان کرد: در شرایطی که باید توجه‌ها به مسائل اصلی و دشمنان معطوف باشد، نباید انرژی مجموعه صرف اختلافات درونی و درگیری‌های کم‌اهمیت شود. لازم است فضای همدلی و همکاری میان نیروهای دغدغه‌مند تقویت شود.
رسانه؛ ابزار اصلی ارتباط با نسل جدید
حجت الاسلام قریشی با اشاره به تغییر زبان ارتباطی نسل جوان، رسانه را یکی از مهم‌ترین ابزارهای اثرگذاری بر دانشجویان دانست و گفت: دانشجوی امروز با زبان و شیوه ارتباطی متفاوتی رشد کرده است و اگر برنامه‌ها و پیام‌های ما متناسب با این زبان و ذائقه طراحی نشود، نمی‌توان انتظار اثرگذاری داشت.
وی با انتقاد از ضعف نسبی دانشگاهیان در عرصه تولید محتوای رسانه‌ای افزود: استادان دانشگاه ظرفیت علمی و تخصصی گسترده‌ای دارند، اما این ظرفیت باید به زبان قابل فهم و در قالب‌های جذاب رسانه‌ای در اختیار جامعه و دانشجویان قرار گیرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به اجرای طرح «کنشگری رسانه‌ای» بیان کرد: در این طرح، محتوای آموزشی متعددی در قالب درس‌های کوتاه، کلیپ، ویدئو و متن آماده شده و موضوعات حدود ۲۴ تا ۲۵ رشته دانشگاهی در آن مورد توجه قرار گرفته است. بخشی از این محتواها با همکاری فعالان حوزه و فضای مجازی تهیه شده است.
حجت الاسلام قریشی از استادان بسیجی خواست ظرفیت‌های علمی خود و دانشجویان علاقه‌مند به فعالیت رسانه‌ای را به کار بگیرند و گفت: هر استاد متناسب با تخصص خود می‌تواند موضوعات مهم و مورد نیاز جامعه را شناسایی و با همکاری دانشجویان به محتوای رسانه‌ای تبدیل کند. برای مثال، استاد تاریخ می‌تواند درباره یک موضوع تاریخی مورد نیاز جامعه محتوا تولید کند یا استاد علوم سیاسی، اقتصاد و روان‌شناسی دیدگاه تخصصی خود را در قالب ویدئو و محتوای کوتاه در اختیار مخاطبان قرار دهد.
وی ادامه داد: لازم نیست همه تولیدات علمی صرفاً در قالب مقاله و نشریات تخصصی منتشر شوند. می‌توان با مشارکت دانشجویان و استفاده از ظرفیت رسانه‌های اجتماعی، پژوهش‌ها و دیدگاه‌های علمی را به محتوایی تبدیل کرد که مخاطبان بیشتری به آن دسترسی داشته باشند. این کار نیازمند آموزش، برنامه‌ریزی و همکاری استادان با دانشجویان است.
هماهنگی برنامه‌های فرهنگی و پرهیز از فعالیت‌های موازی
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان بخش‌های مختلف فرهنگی دانشگاه، گفت: در دانشگاه برنامه‌ها و فعالیت‌های متعددی از سوی مجموعه‌های مختلف اجرا می‌شود، اما گاهی این برنامه‌ها بدون هماهنگی و هم‌افزایی لازم پیش می‌روند. لازم است استادان و مسئولان فرهنگی بنشینند، ظرفیت‌ها و کمبودها را بررسی کنند و برنامه‌های خود را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که مکمل یکدیگر باشند.
حجت الاسلام قریشی با اشاره به تکرار برخی موضوعات و قالب‌های فرهنگی افزود: وقتی برای یک موضوع، برنامه‌های مشابه و با مخاطبان تکراری برگزار می‌شود، به‌تدریج انگیزه و استقبال کاهش پیدا می‌کند. باید از ظرفیت مجموعه‌های مختلف، از جمله نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری و بسیج اساتید، برای تکمیل برنامه‌ها و تقسیم کار استفاده کرد.
وی همچنین بر ضرورت برگزاری نشست‌های تخصصی بیشتر و توجه به موضوعات اولویت‌دار تأکید کرد و خواستار پرهیز از صرف ظرفیت مجموعه‌های فرهنگی برای مسائل کم‌اهمیت و حاشیه‌ای شد.
دانشگاهی با ۳۰ تا ۴۰ هزار دانشجو نباید از فعالیت جمعی خالی بماند
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اهمیت تقویت حضور و فعالیت‌های جمعی دانشجویان، بیان کرد: برنامه‌های تجمعی و حضور دانشجویان در مناسبت‌های دانشگاهی، به‌ویژه در آستانه ۱۶ آذر، باید با جدیت بیشتری دنبال شود. دانشگاهی با جمعیت ۳۰ تا ۴۰ هزار دانشجو باید بتواند ظرفیت حضور و مشارکت دانشجویان خود را در عرصه‌های مختلف نشان دهد.
وی افزود: باید با تدبیر و برنامه‌ریزی، زمینه مشارکت دانشجویان را فراهم کرد و اجازه نداد فضای دانشگاه از فعالیت‌های جمعی و مطالبه‌گری دانشجویی خالی شود.
فردوسی و شاهنامه؛ سرمایه‌ای برای گفت‌وگو با نسل جدید
حجت الاسلام قریشی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و هویتی ایران، گفت: نباید میان هویت اسلامی و هویت ملی تقابل ایجاد کرد. مفاخر فرهنگی و ادبی ایران، از جمله فردوسی و شاهنامه، ظرفیت ارزشمندی برای انتقال مفاهیم اخلاقی، دینی و هویتی به نسل جوان هستند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به جایگاه فردوسی به‌عنوان حکیمی که با شناخت شرایط زمانه خود از زبان فرهنگ و ادبیات برای پاسداشت هویت ایرانی بهره برد، خاطرنشان کرد: باید از این سرمایه‌های فرهنگی برای ارتباط بهتر با دانشجویان استفاده کنیم و مفاهیم ارزشمند را با زبان و ادبیات متناسب با نسل جدید انتقال دهیم.
دانشجویان باید از مخاطب به کنشگر تبدیل شوند
وی با تأکید بر ضرورت مسئولیت‌سپاری به دانشجویان، گفت: در فعالیت‌های فرهنگی دانشگاه نباید دانشجو صرفاً مخاطب برنامه‌ها باشد؛ باید به او مسئولیت داد و زمینه مشارکت عملی‌اش را فراهم کرد؛ وقتی دانشجو در یک فعالیت مسئولیتی بر عهده می‌گیرد، احساس تعلق و مسئولیت‌پذیری بیشتری پیدا می‌کند و برای ادامه فعالیت انگیزه خواهد داشت. تجربه‌های گذشته نیز نشان داده است که واگذاری مسئولیت‌های مشخص، حتی در مقیاس‌های کوچک، می‌تواند زمینه رشد و ماندگاری نیروهای جوان را فراهم کند.
حجاب؛ مسئله‌ای که باید با تدبیر دنبال شود
حجت الاسلام قریشی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به مسئله حجاب در دانشگاه‌ها، تصریح کرد: موضوع حجاب باید جدی گرفته شود و رعایت آن مورد توجه باشد؛ البته این مسئله به معنای ایجاد درگیری و تنش در محیط دانشگاه نیست، بلکه باید با تدبیر و شیوه مناسب دنبال شود.
وی همچنین از ضرورت برگزاری جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی متناسب با شرایط امروز جامعه سخن گفت و بر استفاده از ظرفیت کتاب، تولیدات رسانه‌ای و آثار علمی در این برنامه‌ها تأکید کرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به موضوع دانشگاه مبعوث و محورهای مرتبط با استکبارستیزی و مقاومت افزود: باید زمینه مطالعه، تولید آثار و مشارکت استادان، کارکنان و دانشجویان در این برنامه‌ها فراهم شود و برای حضور فعال آنان انگیزه ایجاد کنیم.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت ایجاد شور و نشاط فرهنگی در محیط دانشگاه، خواستار بهره‌گیری از ظرفیت استادان و دانشجویان برای تقویت فعالیت‌های علمی، رسانه‌ای و فرهنگی شد.