دو یوزپلنگ آسیایی از فرزندان هلیا، در سلامت کامل و به صورت مستقل در پناهگاه حیات‌وحش میاندشت جاجرم مشاهده شدند.

دو توله‌یوزی که زودتر از زمان طبیعی از مادر فاصله گرفته‌اند، به گفته مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، از نظر جسمی شرایط خوبی دارند.

با این حال، سرنوشت این دو توله و سه فرزند دیگر هلیا، بار دیگر اهمیت روزهای حساس جدایی توله‌یوزها از مادر و خطرهایی را که در زیستگاه‌های خارج از محدوده‌های امن در کمین این گونه در معرض انقراض است، برجسته می‌کند.

هلیا، یوزپلنگ ماده‌ای که در آخرین زایمان خود در پناهگاه حیات‌وحش میاندشت خراسان شمالی پنج توله به دنیا آورد، حالا به‌تدریج شاهد مستقل شدن فرزندانش است.

با وجود این، هنوز همه جزئیات درباره این دو یوزپلنگ جوان مشخص نیست. جنسیت یکی از آن‌ها به‌طور قطعی نر تشخیص داده شده، اما تعیین جنسیت توله دوم به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.

جدایی توله‌ها از هلیا به همین دو مورد محدود نمی‌شود. به گفته مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، احتمال دارد طی ماه آینده، توله‌های دیگر نیز یکی‌یکی از مادر جدا شوند. اتفاقی طبیعی در چرخه زندگی یوزپلنگ‌ها که در زیستگاه‌های ایران، به دلیل تهدیدهای انسانی، می‌تواند به مرحله‌ای حساس برای بقای توله‌ها تبدیل شود.

هلیا و پنج توله‌اش طی یک سال گذشته بارها از سوی محیط‌بانان در میاندشت مشاهده شده‌اند. ثبت این مشاهدات، علاوه بر نشان دادن وضعیت خانواده، اطلاعات ارزشمندی درباره تحرک و پراکنش یوزپلنگ آسیایی در یکی از زیستگاه‌های مهم این گونه فراهم می‌کند.

اما ماجرا فقط به زنده ماندن توله‌ها و رسیدن آن‌ها به استقلال ختم نمی‌شود. یوزپلنگ برای زنده ماندن به محدوده‌ای فراتر از مرزهای روی نقشه نیاز دارد. این گربه‌سان برای یافتن طعمه، جابه‌جایی و ادامه زندگی از عرصه‌های مختلف عبور می‌کند و رفت‌وآمد آن به محدوده‌های خارج از مناطق حفاظت‌شده نیز بخشی از رفتار طبیعی این گونه است.

همین جابه‌جایی گسترده، یکی از نقاط آسیب‌پذیری یوزپلنگ آسیایی در ایران به شمار می‌رود. جاده‌ها، فعالیت‌های معدنی، حضور دام و سگ‌های گله و دیگر عوامل انسانی می‌توانند در مسیر حرکت این حیوان قرار بگیرند و خطر برخورد با تهدیدهای مرگبار را افزایش دهند.

خانواده هلیا نمونه‌ای از اهمیت حفاظت از زیستگاه‌های پیوسته و مسیرهای رفت‌وآمد حیات‌وحش است. حفاظت از یوزپلنگ آسیایی نمی‌تواند تنها به مراقبت از محدوده‌های رسمی مناطق چهارگانه محدود بماند. عرصه‌های آزاد پیرامون این مناطق نیز بخشی از زیستگاه این گونه هستند و هرگونه اختلال در آن‌ها می‌تواند امنیت یوزها را تحت تأثیر قرار دهد.