ادعاهای تاریخی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در مورد جنگ ایران و یونان در حدود نیم قرن پیش از میلاد مسیح، علاوه بر اینکه واکنش مقام‌های تهران را برانگیخت، ابعاد دیگری از آن زیر تیغ انتقاد برخی نویسندگان و روزنامه نگاران خارجی نیز قرار گرفت.
به گزارش ایرنا، وزیر خارجه آمریکا که دولتش در جنگ علیه ایران ناکام مانده است، در اظهاراتی دروغین در آتن پایتخت یونان اقدام به تحریف تاریخ ایران و منطقه کرد و مدعی به آتش کشیدن معابد و زیارتگاه‌های این شهر توسط ارتش‌های خشایارشا در ۴۸۰ سال پیش از میلاد مسیح شد.
وی چهارشنبه گذشته در سخنرانی خود در بنای آکروپولیس آتن، در اظهاراتی سراسر تحریف و توهین به تمدن ایرانی ادعا کرد: ۴۸۰ سال پیش از میلاد مسیح، ارتش‌های خشایارشا وارد این شهر شدند و معابد و زیارتگاه‌های آن را به آتش کشیدند.
مقام‌های ایرانی در واکنش به این ادعاهای تاریخی درنگ نکرده و سیل انتقادها به سمت روبیو روانه شد.
محمد جواد ظریف وزیر خارجه پیشین، اعلام کرد: روبیو از جناح مخالف مذاکره در آمریکاست و اهداف خودش را دنبال می‌کند. همه در آمریکا یکسان فکر نمی‌کنند و کسانی هستند که نظر دیگری دارند. اما آقای روبیو که خودش عددی نیست کسی که برای او سخنرانی نوشته، سواد نداشته است. خودش که هیچ، سخنرانی‌نویس او هم نفهمیده است.
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: هنگامی که تاریخ به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به قدرت تبدیل شود، گام بعدی دیگر «فهم گذشته» نیست؛ بلکه «تقدیس قدرت» فی‌نفسه است.
سرلشگر محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی، علی اکبر ولایتی مشاور رهبر انقلاب در امور بین الملل و محمد باقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی نیز به طور جداگانه به شدت از ادعاهای مشاور امنیت ملی کاخ سفید انتقاد کردند.
حال اینکه سخنرانی روبیو واکنش انتقادی برخی از نویسندگان و تاریخ نگاران را نیز برانگیخته است و دیگر ادعاهای او را برجسته کردند. آنها معتقد هستند که وزیر امور خارجه آمریکا تاریخ را به صورت گزینشی روایت کرده است.
اندرو راث خبرنگار گاردین روز چهارشنبه گذشته در یادداشتی عنوان کرد که روبیو تاریخ را به‌صورت گزینشی روایت کرده و با ارجاعات به گذشته، به تبلیغ رویکرد «اول آمریکا»ی دونالد ترامپ پرداخت.
جوزف لوکونته نویسنده آمریکایی در نشریه نشنال ریویو با اشاره به اینکه روبیو «سقوط آتن به ورطه غرور مفرط و حکومت استبدادی» را نادیده گرفت، افزود که روایت‌های روبیو دستخوش خطاهای تاریخی و مفهومی است که در بهترین حالت، تصویری گمراه‌کننده (و همسو با جریان «ماگا») از تاریخ آمریکا به دست می‌دهند.
ادوارد لوس در فایننشال تایمز با طعنه تنظیم سخنرانی روبیو را کار «چت‌جی‌بی‌تی» دانست و نوشت که او به جای آن باید برای یافتن ارجاعات، کتاب «جمهوری» افلاطون را مطالعه می‌کرد. او هدف وزیر امور خارجه آمریکا از این سخنرانی در آتن را توجیه کردن شعار «ماگا» خواند.
آسوشیتدپرس نیز سخنرانی روبیو را حاوی چندین نکته دانست که از نظر تاریخی محل تردید است از جمله این ادعا که بنیان‌گذاران ایالات متحده، دموکراسی مستقیم رایج در آتن باستان را پذیرفته بودند. این در حالی است که بنیان‌گذاران آمریکا نسبت به «دموکراسی مستقیم» بدبین بودند و از همین رو، «مجمع گزینندگان» (Electoral College) را به عنوان سازوکاری برای تعدیل و مهار اراده عمومی ایجاد کردند.
به اعتقاد همگی آنها، برداشت روبیو از تاریخ آتن تا حد زیادی گزینشی است. اندکی پس از جنگ‌های ایران و یونان، آتن با تکیه بر همان روحیات تهاجمی که روبیو به‌شدت ستایش می‌کند، بیش از حد توان خود گام برداشت و در نهایت مغلوب اسپارتی‌ها، مقدونی‌ها، رومی‌ها و ترک‌ها شد.