تعیین رتبه اعتباری براساس خریدهای اقساطی
رتبه اعتباری ملاکی برای تعیین میزان توانایی افراد در بازپرداخت تعهدات مالی است. رتبه‌ای که علاوه بر نداشتن بدهی یا چک برگشتی حالا با خریدهای اقساطی نیز سنجیده می‌شود
فرارو- تعیین رتبه اعتباری از این پس فقط با تعداد وام‌های دریافتی یا توانایی بازپرداخت اقساط و نداشتن بدهی بانکی و چک برگشتی سنجیده نمی‌شود.
به گزارش فرارو؛ خریدهای قسطی اینترنتی به یکی از روش‌های رایج خرید کالا تبدیل شده‌اند که خبرهای جدید نشان می‌دهد نحوه بازپرداخت این تعهدات می‌تواند در ارزیابی رتبه اعتباری افراد نقش داشته باشد. موضوعی که بر امکان دریافت اعتبار و تسهیلات در آینده اثر می‌گذارد.
خریدهای قسطی چگونه وارد زندگی ما شدند؟
تبلیغات خرید اعتباری و پرداخت قسطی در ماه‌های اخیر به بخشی آشنا از فضای فروش آنلاین تبدیل شده است. با گشتی در فروشگاه‌های اینترنتی می‌توان پیشنهادهای متعددی برای خرید کالا از طریق پلتفرم‌های پرداخت اعتباری پیدا کرد. روشی که به مشتری اجازه می‌دهد بخشی از مبلغ کالای موردنظر را هنگام خرید بپردازد و باقی‌مانده را همراه با کارمزد اضافه در چند قسط تسویه کند. در چنین شرایطی خرید اقساطی می‌تواند گزینه‌ای وسوسه کننده برای افرادی باشد که امکان پرداخت یکجای هزینه خرید را ندارند.
فرض کنید بخواهید یک گوشی اقتصادی از برند سامسونگ یا شیائومی بخرید. در بهترین حالت باید 30 تا 40 میلیون تومان بودجه داشته باشید که در این صورت پرداخت کامل این مبلغ دشوار باشد. در مقابل خرید اعتباری این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از هزینه را در ابتدا بپردازید و باقی‌مانده را در چند قسط تسویه کنید. در نگاه اول این روش راهکار مناسب به نظر می‌رسد اما ماجرا زمانی دردسرساز می‌شود که از اعتبار چند پلتفرم به طور همزمان استفاده کنید اما نتوانید در موعد تعیین شده اقساط خود را بپردازید یا همراه با تاخیر باشد.
در اینجا موضوع فقط به معامله میان خریدار و فروشنده محدود نیست چرا که نقش خریدهای اقساطی و بازپرداخت تعهدات مالی در تعیین کلی رتبه اعتباری تاثیرگذار است و پیامد آن فراتر از یک بدهی به پلتفرم باشد.
رتبه اعتباری چیست و چگونه ارزیابی می‌شود؟
رتبه اعتباری به زبان ساده معیاری است که براساس آن میزان خوش‌حسابی و توانایی افراد در بازپرداخت تعهدات مالی سنجیده می‌شود. این رتبه اعتباری معمولا به صورت حروف از A تا E تعیین می‌شود.
اهمیت رتبه اعتباری به آن دلیل است که بانک‌ها قبل از پرداخت وام رتبه اعتباری متقاضی را می‌سنجند تا ببیند او توانایی بازپرداخت اقساط را دارد یا خیر. هر چقدر بازپرداخت‌ها به موقع باشد رتبه اعتباری فرد بالا می‌رود. مهم‌ترین عامل در تعیین رتبه اعتباری سابقه پرداخت است که فرد تمامی تعهدات مالی خود را پرداخت می‌کند و هیچگونه معوقه، بدهی بانکی و چک برگشتی ندارد. بدهی‌های زیاد یا استفاده بیش از اندازه نیز می‌تواند تاثیر منفی در تعیین رتبه اعتباری داشته باشد.
رتبه اعتباری هر فرد در هر بانک متفاوت است و هر بانکی رتبه اعتباری را با توجه به عملکرد مالی در همان بانک بررسی می‌کند به همین دلیل ممکن است افراد در بانک‌های مختلف رتبه اعتباری متفاوتی داشته باشند.
رتبه اعتباری A بالاترین سطح رتبه اعتباری است که براساس آن از نظر بانک‌ها و موسسات مالی یک مشتری کم ریسک و قابل اعتماد است. افرادی که رتبه اعتباری آنها در این سطح است می‌توانند در برخی از موارد حتی بدون نیاز به ضامن وام دریافت کنند.
اگر در پرداخت اقساط تاخیرهای جزئی یا سابقه بدهی متوسط داشته باشید رتبه اعتباری B خواهد بود. این سطح رتبه اعتباری همچنان برای بانک‌ها قابل قبول هست و مشکل چندانی در روند دریافت وام و اعتبار ایجاد نمی‌کند.
رتبه اعتباری C در دسته سوم رتبه‌های اعتباری قرار دارد که به معنای آن است وضعیت مالی افراد در محدوده متوسطی قرار دارد، چک برگشتی یا تاخیرهای پیاپی در پرداخت اقساط دارند. معمولا اگر فردی رتبه اعتباری C را داشته باشد در زمان دریافت وام مجبور است ضامن‌های بیشتری معرفی کند و محدودیتی در دریافت سقف تسهیلات داشته باشد.
دو رتبه اعتباری D و E برای مشتریانی به کار می‌رود که سابقه مالی خوبی ندارند، تعداد چک‌های برگشتی یا بدهی معوقه آنها بالا است. مواردی که در پرداخت وام برای متقاضی مشکل‌ساز خواهد بود و گاهی ممکن حتی نتواند تسهیلات مدنظر را دریافت کند.
نداشتن رتبه اعتباری به چه معناست؟
استعلام رتبه اعتباری به‌صورت آنلاین و با استفاده از کد ملی و شماره همراه امکان‌پذیر است که افراد می‌توانند با مراجعه به سایت‌های موجود در این حوزه از رتبه اعتباری خود باخبر شوند.
وقتی در استعلام اعتبارسنجی عبارت فاقد رتبه اعتباری نمایش داده می‌شود به معنای بدحسابی فرد نیست چون ممکن است اطلاعات مالی برای تعیین رتبه اعتباری وجود نداشته باشد.
مثلا افرادی که تاکنون وام یا اعتبار بانکی دریافت نکرده‌اند، سابقه و اطلاعات مالی آنها به روز نشده است یا کسانی که حساب بانکی‌ها به مدت طولانی غیر فعال است رتبه اعتباری نداشته باشند.
پای خرید اقساطی به تعیین رتبه اعتباری باز شد
تعیین رتبه اعتباری افراد تنها به سابقه دریافت وام بانکی و وضعیت چک‌های برگشتی محدود نیست و گسترش خریدهای اقساطی و نحوه بازپرداخت در این پلتفرم‌ها نیز در ارزیابی رتبه اعتباری نقش خواهند داشت.
فرآیند دریافت وام در سال‌های اخیر تنها به بانک‌ها محدود نمی‌شود و برخی از پلتفرم‌ها امکان دریافت وام و اعتبار را برای متقاضی فراهم کرده است تا در زمان سریع‌ترین بتوانند تسهیلات مدنظر را با شرایط خاص دریافت کنند.
همزمان افزایش استفاده از اعتبار و خرید اقساطی از سوی پلتفرم‌های متفاوت همچون اسنپ پی، دیجی پی یا تارا پی سبب شده تا امکان خرید اقساطی و دریافت اعتبار بیش از گذشته رواج پیدا کند.
برخی از افراد ممکن است به طور همزمان از اعتبار این پلتفرم‌ها استفاده کنند که سبب بالا رفتن تعهد مالی می‌شود و با ثبت این اطلاعات در سامانه اعتبار سنجی تصویر جدیدی از وضعیت مالی افراد شکل می‌گیرد.
ممکن است فردی که از یک پلتفرم خرید اعتباری استفاده کرده ولی اقساط خود را در موعد مقرر نپرداخته است در صورت ثبت شدن این سابقه دیرکرد هنگام درخواست اعتبار یا تسهیلات جدید با موانع جدیدی روبه‌رو شود. در سوی دیگر ثبت سابقه پرداخت‌های منظم نیز در بالا رفتن تعیین رتبه اعتباری موثر خواهد بود.
با گسترش خریدهای اعتباری و اقساطی تعهدات مالی کوچک نباید کم‌اهمیت دانسته شوند. با ثبت اطلاعات مربوط به تاخیر یا نپرداختن بدهی ارزیابی اعتباری افراد تحت تاثیر قرار می‌گیرد. با این حال باید اشاره کرد صرفا تاخیر در پرداخت یک قسط منجر به کاهش شدید رتبه اعتباری نخواهد شد و تمامی تعهدات مالی سنجیده می‌شود.