رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا معتقد است؛ تداوم چالش‌های ارزی، موانع واردات و اختلال در لجستیک، هزینه‌های تولید کاغذ را افزایش داده و استمرار فعالیت این صنعت استراتژیک را با بحران جدی مواجه کرده است.
ابوالفضل روغنی گلپایگانی، رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به تأثیر تنش‌های منطقه‌ای و محدودیت‌های بین‌المللی بر اقتصاد کشور، گفت: ایران، دو جنگ بزرگ را پشت سر گذاشت که تبعات و آثار آن همچنان ادامه دارد و کشور در مسیر تنش قرار داشته و با درگیری‌های متعددی مواجه بوده است.
وی با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید در شرایط بحرانی، عنوان کرد: افزایش هزینه‌های ارزی، محدودیت‌های تجاری، دشواری دسترسی به منابع مالی و بالا رفتن هزینه‌های حمل‌ونقل و تأمین کالا، همگی می‌توانند قیمت تمام‌شده تولید را افزایش دهند. از سوی دیگر، تداوم محدودیت در مسیرهای دریایی و حمل‌ونقل بین‌المللی ممکن است واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه، تجهیزات و قطعات یدکی را با چالش مواجه کند.
روغنی، با بیان اینکه استمرار چنین وضعیتی فشار مضاعفی بر بخش تولید وارد خواهد کرد، ادامه داد: مهم‌ترین مسئله در شرایط فعلی، حفظ جریان تولید و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین است، کارخانه‌ها باید مواد اولیه مورد نیاز خود را دریافت کنند، خطوط تولید فعال بمانند، کالاها جابه‌جا شوند و بازار بتواند محصولات مورد نیاز خود را تأمین کند.
وی افزود: هرگونه اختلال در این زنجیره در نهایت به افزایش هزینه تولید، کاهش عرضه، رشد قیمت‌ها و کاهش قدرت رقابت صنایع منجر خواهد شد و برای عبور از این وضعیت باید تمهیدات لازم از پیش اندیشیده شود.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا با طرح این موضوع که نباید منتظر وقوع بحران ماند، بلکه باید پیش از تشدید محدودیت‌ها برای مسیرهای جایگزین تأمین کالا، مواد اولیه و تجهیزات برنامه‌ریزی کرد، یادآور شد: در چنین شرایطی، حفظ و تقویت منابع ارزی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد و تأمین ارز برای مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای باید در اولویت قرار گیرد.
روغنی گلپایگانی با تأکید بر تأثیر شرایط موجود بر صنعت کاغذ گفت: این صنعت نیز مانند سایر بخش‌های اقتصادی کشور از تحولات فعلی تأثیر می‌پذیرد و با دو مسئله مهم تأمین مواد اولیه و دسترسی به ارز مواجه است، هر چه محدودیت‌های تجاری و ارزی افزایش پیدا کند، فشار بر زنجیره تولید کاغذ نیز بیشتر خواهد شد.
حمایت از تولید برای جلوگیری از افزایش هزینه‌ها
وی با طرح این موضوع که صنعت کاغذ زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته است که از تأمین مواد اولیه، مواد شیمیایی، قطعات و تجهیزات آغاز می‌شود و تولید، حمل‌ونقل، توزیع و مصرف نهایی را دربرمی‌گیرد، گفت: همه حلقه‌های این زنجیره به یکدیگر وابسته‌اند و اختلال در هر بخش می‌تواند هزینه فعالیت بخش‌های بعدی را افزایش دهد.
روغنی گلپایگانی ادامه داد: اگر محدودیت‌های ارزی، مشکلات واردات و دشواری تأمین مواد اولیه ادامه پیدا کند، صنعت کاغذ نیز قطعاً تحت تأثیر قرار خواهد گرفت، البته میزان آسیب‌پذیری بخش‌های مختلف این صنعت یکسان نیست و برخی محصولات به دلیل وابستگی بیشتر به واردات، با ریسک بالاتری مواجه هستند.
وی درباره وضعیت کاغذ تحریر، کاغذ سفید و مقوا اظهار کرد: وابستگی این بخش‌ها به واردات نسبتاً بالاست و به همین دلیل در برابر محدودیت‌های ارزی و تجاری آسیب‌پذیری بیشتری دارند، هرگونه دشواری در تأمین ارز یا واردات می‌تواند مستقیماً بر هزینه تولید و قیمت تمام‌شده این محصولات اثر بگذارد.
وی افزود: در مقابل، در حوزه کاغذهای بسته‌بندی وابستگی به واردات کمتر است و ظرفیت داخلی بیشتری برای تأمین نیاز بازار وجود دارد؛ بنابراین انتظار می‌رود این بخش در مقایسه با برخی دیگر از بخش‌های صنعت کاغذ، آسیب‌پذیری کمتری در برابر محدودیت‌های وارداتی داشته باشد، با این حال، کاغذهای بسته‌بندی نیز از تبعات بحران مصون نیستند؛ چراکه افزایش هزینه انرژی، حمل‌ونقل، مواد اولیه و سایر نهاده‌های تولید، بر این بخش نیز اثر خواهد گذاشت.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا با بیان اینکه مسئله اصلی صنعت کاغذ تنها قیمت محصولات نیست، گفت: مسئله مهم‌تر، استمرار تولید و حفظ زنجیره تأمین است، اگر تولیدکننده نتواند مواد اولیه و قطعات مورد نیاز خود را در زمان مناسب و با هزینه قابل پیش‌بینی تأمین کند، برخورداری از ظرفیت تولید نیز به‌تنهایی کافی نخواهد بود.
وی افزود: سیاست‌گذاری در حوزه صنعت کاغذ باید از نگاه مقطعی فاصله بگیرد، تأمین ارز برای مواد اولیه و تجهیزات ضروری، تسهیل واردات اقلامی که امکان تولید داخلی آنها وجود ندارد، تسریع در فرآیندهای گمرکی، حفظ مسیرهای حمل‌ونقل و حمایت از صادرات می‌تواند به استمرار فعالیت این صنعت کمک کند.
روغنی گلپایگانی با اشاره به ضرورت توسعه ظرفیت‌های داخلی اظهار کرد: کاهش وابستگی به واردات هدف مهمی است، اما تحقق آن به سرمایه‌گذاری، فناوری، تأمین مالی و برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد، نمی‌توان انتظار داشت تولیدکننده در شرایط بی‌ثبات اقتصادی، به‌تنهایی هزینه توسعه ظرفیت تولید و بومی‌سازی زنجیره تأمین را بر عهده بگیرد.
وی افزود: صنعت کاغذ صنعتی حاشیه‌ای نیست؛ زیرا کاغذ و مقوا در آموزش، نشر، بسته‌بندی، صنایع غذایی و دارویی، تجارت و بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی نقش مستقیم دارند، بنابراین، هرگونه اختلال جدی در تولید و تأمین این محصولات می‌تواند آثار خود را به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل کند.
روغنی گلپایگانی با تأکید بر اهمیت ثبات اقتصادی خاطرنشان کرد: صنعت کاغذ برای عبور از این دوره بیش از هر چیز به ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و دسترسی به نهاده‌های تولید نیاز دارد، تولیدکنندگان ایرانی در سال‌های گذشته بارها نشان داده‌اند که حتی در دشوارترین شرایط می‌توانند فعالیت خود را ادامه دهند، اما تاب‌آوری تولیدکننده نیز حد و مرزی دارد و نمی‌توان همه هزینه‌های بحران را بر دوش بنگاه‌های اقتصادی گذاشت.
وی ادامه داد: اگر قرار است تولید حفظ شود، باید زنجیره تأمین نیز حفظ شود؛ اگر قرار است قیمت‌ها کنترل شوند، باید هزینه‌های تولید مدیریت شوند و اگر قرار است صنعت کاغذ در آینده توان رقابت داشته باشد، باید از امروز برای سرمایه‌گذاری، نوسازی، تأمین مواد اولیه و کاهش وابستگی‌های پرریسک تصمیم‌گیری کرد.