اخترشناسان برای نخستین بار ستاره‌ای سبز رنگ کشف کرده‌اند، که نشان می‌دهد کوتوله‌های سفید می‌توانند در رنگ‌های متنوعی وجود داشته باشند.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - یک جرم آسمانی کروی و عظیم، نوری درخشان به رنگ سفید مایل به سبز از خود ساطع می‌کند که توسط حلقه‌هایی کم‌نور، افقی و به رنگ خاکستری مایل به سبز احاطه شده است؛ منظره‌ای که در پس‌زمینه فضای بی‌کران و کاملاً تاریک کیهان قرار دارد.

رنگ بیشتر ستارگان معمولاً بر اساس دمای آنها تعیین می‌شود. ستارگان سردتر اغلب نارنجی به نظر می‌رسند، ستارگان گرم‌تر مانند خورشید ما سفید دیده می‌شوند و داغ‌ترین ستارگان، آبی کم‌رنگ به نظر می‌رسند.

پیش از این تصور می‌شد که کوتوله‌های سفید بقایای به‌جامانده از مرگ ستارگانی همچون خورشید ما نیز از همین قاعده پیروی می‌کنند. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که کوتوله‌های سفید، برخلاف نامشان، در واقع می‌توانند طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها را به نمایش بگذارند.

به گفته پژوهشگرانی که برای نخستین بار این پدیده را شناسایی کردند، اگر بتوان به اندازه کافی به این ستارگان نزدیک شد، ممکن است آنها را به رنگ‌های صورتی، فیروزه‌ای، زرد، بنفش و یا حتی سبز ببینیم.

مارک هالندز از دانشگاه وارویک، که سرپرستی این پژوهش را بر عهده داشت، توضیح داد که بیشتر ستارگان از جمله اکثر کوتوله‌های سفید مانند «تابش‌گر‌های کامل» (اجسامی که تابش را با بیشترین بازده ممکن در تمام طول‌موج‌ها جذب و منتشر می‌کنند) عمل می‌کنند. در نتیجه، رنگ آنها تقریباً به‌طور کامل توسط دمایشان تعیین می‌شود. با این حال، تا پیش از این، کسی به‌طور دقیق تمام رنگ‌های ممکنی را که کوتوله‌های سفید می‌توانند داشته باشند، بررسی نکرده بود.

او افزود که این ستارگانِ فوق‌العاده متراکم می‌توانند رنگ‌هایی ایجاد کنند که هیچ‌کس انتظارش را نداشت؛ به‌طوری که برخی از آنها واقعاً غافلگیرکننده بودند. دانشمندان خاطرنشان می‌کنند که کوتوله‌های سفید به دلیل چگالی بسیار زیادشان که میلیون‌ها برابر بیشتر از چگالی لایه بیرونی خورشید است اجرامی غیرمعمول محسوب می‌شوند.

این چگالی باعث می‌شود عناصر موجود در آن محیط با پلاسمای کوتوله سفید برهم‌کنش داشته باشند و نور را در طیف بسیار وسیع‌تری از رنگ‌ها جذب کنند. در نتیجه، کوتوله‌های سفید دیگر به عنوان «تابش‌گر‌های ایده‌آل» عمل نمی‌کنند؛ بلکه ظاهر آنها بازتاب‌دهنده ترکیب شیمیایی موادی است که پیرامونشان قرار دارد.

از آنجایی که هیچ کوتوله سفیدی به اندازه کافی نزدیک نیست که ما بتوانیم رنگ آن را مستقیماً درک کنیم، محققان در این مطالعه جدید آن را با استفاده از داده‌های طیفی محاسبه کردند، اثری که با تجزیه نور ستاره به طول موج‌های تشکیل‌دهنده آن به دست می‌آید. سپس آنها این داده‌ها را از طریق مدلی که بینایی انسان را شبیه‌سازی می‌کند تا رنگ واقعی را تعیین کند، پردازش کردند.

نتایج نشان می‌دهد که رنگ یک کوتوله سفید توسط ترکیب جوی آن تعیین می‌شود: آنهایی که غنی از کربن هستند صورتی یا بنفش به نظر می‌رسند؛ آنهایی که توسط بقایای سیستم‌های سیاره‌ای باستانی احاطه شده‌اند زرد به نظر می‌رسند؛ و کوتوله‌های سفید خنک‌تر با جو هیدروژن یا هلیوم آبی به نظر می‌رسند.

یک کوتوله سفید خاص، WD J۱۳۳۰+۶۴۳۵ - با دمای تقریباً ۴۰۰۰ درجه سانتیگراد توجه محققان را به خود جلب کرد. این کوتوله مواد سنگی را از سیستم سیاره‌ای سابق خود جذب کرده و کلسیم، لیتیوم و سدیم را وارد جو خود کرده بود که به آن درخشش سبز کم‌رنگی می‌دهد. این اولین ستاره با این رنگ است که تاکنون مشاهده شده است.

هالندز توضیح می‌دهد: "ردپای سدیم قسمت نارنجی طیف را جذب می‌کند و درخشش سبز کم‌رنگی از خود به جا می‌گذارد. "

این تحقیق در مجله *RAS Techniques and Instruments* منتشر شده است.

منبع: ایندیپندنت