بررسی دلایل مقاومت شگفت‌انگیز بیت کوین بالای ۷۷ هزار دلار با وجود سقوط بورس‌های جهانی، هک ۶.۳ میلیارد دلاری بایننس و تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه.
بیت کوین هفته و ماه سختی را پشت سر گذاشت و ماه اکتبر را با افت سپری کرد. با این حال، وقتی به تصویر بزرگ‌تر و متغیرهای کلان پیرامون این ارز دیجیتال نگاه می‌کنیم، وضعیت بازارهای سنتی و اقتصاد جهانی به‌مراتب وخیم‌تر به نظر می‌رسد. بحران‌های زنجیره‌ای متعددی به‌طور هم‌زمان فعال شده‌اند، اما بیت کوین همچنان در محدوده بالای ۷۷,۰۰۰ دلار مقاومت نشان می‌دهد.
از وال استریت و چین گرفته تا سیاست‌های پولی فدرال رزرو، تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه و یک سرقت عظیم از صرافی بایننس، همگی به بدترین شکل ممکن همگام شده‌اند. در این گزارش به‌نقل از کریپتو پوتیتو (CryptoPotato) بررسی می‌کنیم که چرا با وجود انبوه سیگنال‌های نزولی، بیت کوین سقوط سهمگین‌تری را تجربه نکرده و توانسته کانال حمایتی خود را حفظ کند.
سقوط همگام بازارهای جهانی؛ وال استریت و چین در گرداب نزول
فشار فروش در بازارهای سنتی طی هفته گذشته شدت چشمگیری پیدا کرد و روزهای سختی را به‌ویژه برای سهام حوزه فناوری در ایالات متحده رقم زد. شاخص نزدک کامپوزیت (Nasdaq Composite) تنها در یک روز کاری نزدیک به ۳ درصد سقوط کرد که عمیق‌ترین افت این شاخص از ماه ژوئن محسوب می‌شود. هم‌زمان، سهام غول‌های فناوری مانند اینتل (Intel) و ای‌ام‌دی (AMD) افت‌های دو رقمی را به ثبت رساندند.
این شاخص فناوری‌محور اکنون تقریباً ۸ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی ۶ اکتبر خود قرار دارد. عامل اصلی این افت، نگرانی فزاینده سرمایه‌گذاران از بازدهی سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی (AI) است، چرا که بازارها نسبت به جبران این هزینه‌های کلان دچار تردید شده‌اند.
ضعف شدید بازار به ایالات متحده محدود نبود و آسیا را نیز درگیر کرد. شاخص سی‌اس‌آی ۳۰۰ چین (CSI ۳۰۰) در معاملات پایانی هفته ۱.۴ درصد افت کرد و ماه اکتبر را با زیان سنگین ۸.۵ درصدی به پایان رساند که بدترین افت ماهانه آن در طول یک دهه اخیر به شمار می‌رود. این شاخص در جریان ۱۲ هفته نزولی متوالی، حدود ۱۵ درصد از ارزش خود را از دست داده است. سهام فناوری در بازار چین نیز آسیب‌های عمیقی متحمل شدند و شاخص استار ۵۰ (STAR50) طی یک روز کاری ۵.۵ درصد ریزش کرد.
چرا واکنش بیت کوین به زلزله بازارها محدود بود؟
به‌طور معمول، موج‌های خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک فضایی بسیار شکننده و پرفشار برای بیت کوین ایجاد می‌کنند. این دارایی روز جمعه با افت قیمت مواجه شد، اما محرک اصلی این نزول نه بحران سهام، بلکه خبر سرقت ۶.۳ میلیارد دلاری از صرافی بایننس بود.
با وجود عمق این فاجعه امنیتی، بیت کوین پس از ثبت کف قیمتی ۷۶,۱۰۰ دلار، بازگشتی معادل تقریباً ۲,۰۰۰ دلار را تجربه کرد و بار دیگر توانست خود را به سطوح بالاتری برساند.
سایه سنگین تورم و افزایش نرخ بهره آمریکا بر سر دارایی‌ها
هم‌زمان با آشفتگی بازار سهام، فدرال رزرو آمریکا در نشست اخیر خود نرخ بهره را بدون تغییر گذاشت، اما انتشار داده‌های اقتصادی داغ‌تر از حد انتظار، پیش‌بینی‌ها را به سمت انقباض بیشتر پولی سوق داد. رشد اقتصادی ایالات متحده (GDP) در سه‌ماهه سوم نرخ سالانه ۳.۴ درصد را ثبت کرد.
علاوه بر این، شاخص اصلی تورم ترجیحی فدرال رزرو یعنی مخارج مصرف شخصی (PCE) از ۳.۴ درصد در ماه اوت به ۳.۶ درصد در سپتامبر افزایش یافت. به گزارش رویترز، اکنون معامله‌گران در قیمت‌گذاری‌های خود احتمال حدوداً ۸۰ درصدی را برای افزایش ۲۵ صدم درصدی نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه دسامبر لحاظ کرده‌اند که سیگنالی انقباضی برای بازارها به شمار می‌رود.
تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی و انتخابات پیش‌رو
عامل نگران‌کننده دیگری که بر بازارها سایه افکنده، گزارش‌های مربوط به گفت‌وگوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مبنی بر احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران در هفته آینده است. ترامپ در موارد متعددی هشدار داده که حملات پس از پایان انتخابات میان‌دوره‌ای پیگیری خواهند شد. افزون بر این، دولت آمریکا هشدارهایی به کشورهای حوزه خلیج فارس درباره یک کارزار نظامی کوتاه و شدید پس از تاریخ ۳ نوامبر داده است.
سرقت تاریخی از بایننس آخرین قطعه پازل این فشارهای چندجانبه بود. بیت کوین تحت تأثیر این رویدادها ماه اکتبر را با افتی بیش از ۷ درصد به پایان رساند. با وجود این، وقتی ابعاد هک میلیارد دلاری، ریزش شدید شاخص‌های بورس جهانی، احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر، حساسیت‌های انتخابات و ریسک درگیری‌های نظامی در خاورمیانه را کنار هم قرار می‌دهیم، ثبات قیمت در محدوده ۷۷,۰۰۰ تا ۷۸,۰۰۰ دلار نشان‌دهنده استحکام غیرمنتظره این دارایی دیجیتال است.
چه عواملی می‌توانند مقاومت بیت کوین را توضیح دهند؟
برای توضیح مقاومت بیت کوین، باید رفتار فروشندگان، انتظارات قبلی بازار و واکنش بایننس به هک را کنار هم قرار داد. شواهد موجود به سه عامل اشاره دارند، هرچند سهم دقیق هرکدام در جلوگیری از افت بیشتر مشخص نیست.
کاهش فشار فروش پیش از هک بایننس
گلس‌نود (Glassnode) در گزارش ۲۸ اکتبر اعلام کرد که افت‌های اخیر قیمت با زیان‌های تحقق‌یافته کوچک‌تری همراه بوده‌اند؛ نشانه‌ای از کاهش تمایل دارندگان به فروش با ضرر. برداشت سود نیز تقریباً نصف سطح هفته اوج قیمت سپتامبر بود. کاهش عرضه می‌تواند به حفظ قیمت کمک کند، حتی زمانی که تقاضا چندان قوی نیست. البته این داده‌ها مربوط به پیش از هک بایننس هستند و به‌تنهایی رفتار بازار پس از آن را توضیح نمی‌دهند.
انعکاس بخشی از نگرانی‌های نرخ بهره در قیمت‌ها
کوین بیس (Coinbase) در گزارش ۲۳ اکتبر، پیش از نشست اخیر فدرال رزرو، از احتمال نزدیک به ۸۰ درصدی افزایش نرخ بهره در دسامبر در قیمت‌گذاری بازار خبر داده بود. بنابراین، این نگرانی برای معامله‌گران کاملاً تازه نبود. یک توضیح محتمل این است که بخشی از واکنش منفی بازار پیش‌تر اتفاق افتاده بود؛ در چنین شرایطی، تکرار همان انتظار الزاماً موج فروش مشابهی ایجاد نمی‌کند، مگر اینکه چشم‌انداز از برآوردهای قبلی بدتر شود.
اعلام جبران خسارت کاربران از سوی بایننس
بایننس در اطلاعیه ۳۱ اکتبر اعلام کرد که ۹۰ درصد ارزش دارایی‌های سرقت‌شده را جایگزین کرده و دارایی‌های ده ارز، از جمله بیت کوین و اتریوم، به‌طور کامل پوشش داده شده‌اند. اعلام تأمین خسارت از منابع شرکت می‌تواند نگرانی درباره زیان کاربران و گسترش بحران به سایر بخش‌های بازار را کاهش دهد. این واکنش، توضیحی احتمالی برای محدودشدن پیامدهای هک است؛ هرچند میزان تأثیر آن بر بازگشت قیمت مشخص نیست و اطلاعات جبران خسارت نیز بر اعلام خود صرافی تکیه دارد.
بازار تا چه زمانی می‌تواند در برابر این شوک‌ها دوام بیاورد؟
برای دوام این مقاومت نمی‌توان زمان مشخصی تعیین کرد. مسئله اصلی این است که آیا در افت‌های بعدی، تقاضای کافی برای جذب فروش‌ها وجود خواهد داشت یا خیر. کاهش تمایل دارندگان به فروش می‌تواند موقتاً از قیمت حمایت کند، اما اگر فشارها ادامه پیدا کنند، پایداری بازار بیش از پیش به ورود خریداران وابسته می‌شود.
داده‌های جریان سرمایه نشان می‌دهند که هنوز نمی‌توان به تداوم این حمایت اطمینان داشت. براساس آمار فارساید اینوسترز (Farside Investors)، صندوق‌های بورسی نقدی بیت کوین در آمریکا در ۳۰ اکتبر حدود ۶۴۳.۲ میلیون دلار خروج خالص سرمایه ثبت کردند. خروج سرمایه در یک روز، به‌تنهایی نشانه سقوط قریب‌الوقوع نیست؛ اما تکرار آن می‌تواند یکی از منابع مهم تقاضای بیت کوین را تضعیف کند.
در سناریوی مساعد، بازگشت ورود سرمایه به صندوق‌ها، ادامه خرید در افت‌ها و کاهش نگرانی درباره پیامدهای هک می‌تواند به حفظ قیمت کمک کند. در مقابل، اگر تشدید درگیری‌ها یا چشم‌انداز سخت‌گیرانه‌تر نرخ بهره با خروج مستمر سرمایه همراه شود، احتمال شکسته‌شدن حمایت‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین، معیار دوام بازار، توان جذب فروش‌های بعدی است؛ بازگشت اخیر قیمت به‌تنهایی این توان را اثبات نمی‌کند.
جمع‌بندی
بیت کوین در برابر مجموعه‌ای از شوک‌های کلان شامل بحران سهام فناوری، ریزش بی‌سابقه بازار چین، داده‌های نگران‌کننده تورمی آمریکا و ریسک تشدید درگیری‌های منطقه‌ای دوام آورده است. بقای قیمت بالای محدوده ۷۷,۰۰۰ دلار پیام مهمی درباره جذب پرقدرت فشار فروش توسط خریداران دارد.
با این حال، به دلیل ریسک‌های سیاسی و نظامی پیش‌رو در کنار احتمال انقباض پولی فدرال رزرو، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران باید سطح احتیاط را در معاملات خود افزایش داده و مدیریت ریسک سبدهای خود را در اولویت قرار دهند.