بندرعباس - ایرنا - هرمزگان با برخورداری از حدود ۳۸ هزار هکتار نخلستان، تولید سالانه نزدیک به ۲۰۰ هزار تن خرما و فعالیت بیش از ۳۵ هزار بهره‌بردار، یکی از قطب‌های مهم تولید این محصول در کشور به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که با تکیه بر تنوع ارقام مرغوب، توسعه بازارهای صادراتی، بهبود بهره‌وری و سازگاری با تغییرات اقلیمی، می‌تواند نقش م,ثری در رونق اقتصادی مناطق روستایی و تقویت جایگاه محصولات کشاورزی استان در بازارهای داخلی و بین‌المللی ایفا کند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی هرمزگان با تشریح وضعیت تولید خرما در استان، ظرفیت‌های نخیلات، ارقام تجاری و صادراتی، پراکندگی مناطق تولید، تقویم برداشت و ضرورت مدیریت پایدار نخلستان‌ها، بر اهمیت بهره‌گیری از توان تولیدی این بخش برای تقویت اقتصاد کشاورزی هرمزگان تاکید کرد.
محمد رضا شیخ‌زاده روز یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به سطح زیرکشت نخیلات هرمزگان اظهار کرد: سطح زیرکشت نخیلات استان حدود ۳۸ هزار هکتار است که از این میزان، ۳۰ هزار و ۴۰۰ هکتار بارور و هفت هزار و ۶۰۰ هکتار غیربارور است؛ به عبارت دیگر، حدود ۸۰ درصد نخلستان‌های استان در مرحله باردهی قرار دارند.
وی افزود: میزان تولید سالانه خرما در هرمزگان حدود ۲۰۰ هزار تن برآورد می‌شود و استان با برخورداری از ظرفیت‌های مناسب تولیدی و تنوع ارقام خرما، جایگاه مهمی در بخش نخیلات کشور دارد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان با اشاره به اینکه این استان رتبه سوم تولید خرمای کشور را در اختیار دارد، اظهار کرد: فعالیت بیش از ۳۵ هزار بهره‌بردار در بخش نخیلات، نشان‌دهنده اهمیت اقتصادی و اجتماعی این محصول در مناطق مختلف هرمزگان است.
شیخ‌زاده بیان کرد: خرما علاوه بر نقش مهمی که در تولیدات باغی استان دارد، با معیشت شمار زیادی از بهره‌برداران و خانوارهای روستایی پیوند خورده و رونق این بخش می‌تواند در ایجاد اشتغال، افزایش درآمد کشاورزان و تقویت فعالیت‌های اقتصادی وابسته به کشاورزی موثر باشد.
از پیارم تا خاصویی؛ تنوع ارقام، مزیت رقابتی خرمای هرمزگان
مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی هرمزگان با اشاره به تنوع ارقام خرما در استان گفت: پیارم، خاصویی، مضافتی، زاهدی، کریته و شاهانی نیز از مهم‌ترین ارقام تجاری و صادراتی استان به شمار می‌روند و هر یک با توجه به ویژگی‌های محصول و نیاز بازار، می‌توانند در توسعه تجارت خرما نقش داشته باشند.
شیخ‌زاده اظهار کرد: تنوع ارقام، یکی از مزیت‌های مهم نخیلات استان است؛ زیرا بازارهای مختلف، متناسب با ذائقه مصرف‌کنندگان و شرایط تجاری خود، به انواع متفاوتی از خرما نیاز دارند و این موضوع امکان برنامه‌ریزی برای عرضه محصولات متنوع را فراهم می‌کند.
وی ادامه داد: برای استفاده بهتر از این ظرفیت، توجه به کیفیت محصول، رعایت اصول صحیح برداشت و نگهداری، بهبود بسته‌بندی و شناخت نیاز بازارهای هدف اهمیت زیادی دارد و می‌تواند زمینه افزایش ارزش اقتصادی خرمای تولیدی استان را فراهم کند.
بازارهای جهانی؛ فرصتی برای توسعه صادرات خرمای هرمزگان
مدیر امورباغبانی سازمان جهادکشاورزی هرمزگان همچنین با اشاره به ظرفیت صادراتی خرمای استان بیان کرد: هرمزگان با برخورداری از ارقام مرغوب و شناخته‌شده، توانایی مناسبی برای توسعه حضور در بازارهای بین‌المللی دارد و بازارهای اوراسیا، اروپا، شرق آسیا و کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله بازارهای مورد توجه برای عرضه خرمای استان هستند.
شیخ‌زاده ابراز کرد: امسال بیش از ۶۰ هزار تن از این محصول به کشورهای اوراسیا، اروپا، شرق آسیا و حاشیه خلیج فارس صادر خواهد شد.
وی افزود: توسعه صادرات خرما علاوه بر ایجاد فرصت‌های بیشتر برای فروش محصول، می‌تواند به افزایش درآمد بهره‌برداران، رونق فعالیت‌های تجاری و تقویت جایگاه محصولات کشاورزی هرمزگان در بازارهای خارجی کمک کند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان ادامه داد: برای حضور پایدار در بازارهای جهانی، تنها میزان تولید اهمیت ندارد، بلکه کیفیت یکنواخت محصول، بسته‌بندی مناسب، رعایت الزامات بهداشتی و استانداردهای بازار مقصد و حفظ کیفیت خرما در مراحل حمل‌ونقل و نگهداری نیز از عوامل تعیین‌کننده هستند.
وی خاطرنشان کرد: شناخت دقیق بازارهای هدف و عرضه محصول متناسب با نیاز مصرف‌کنندگان، در کنار تقویت فرآوری و بسته‌بندی، می‌تواند به افزایش ارزش افزوده خرمای هرمزگان و استفاده بهتر از ظرفیت‌های تولیدی استان کمک کند.
حاجی‌آباد، میناب و رودان؛ کانون‌های اصلی تولید خرما
شیخ‌زاده با اشاره به پراکندگی نخلستان‌های هرمزگان در مناطق مختلف استان گفت: شهرستان‌های حاجی‌آباد، میناب و رودان از مهم‌ترین مناطق تولید خرما در هرمزگان هستند و سهم قابل توجهی در تولید این محصول دارند.»
وی افزود: سطح زیرکشت نخیلات در شهرستان حاجی‌آباد حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ هکتار است و این شهرستان از مناطق شاخص تولید خرما در استان به شمار می‌رود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان ادامه داد: میناب و رودان نیز از دیگر مناطق مهم نخلداری هستند و فعالیت بهره‌برداران در این شهرستان‌ها، علاوه بر تامین محصول، در پایداری اشتغال و رونق اقتصادی مناطق روستایی نقش دارد.
وی بیان کرد: با توجه به گستردگی فعالیت نخلداران در استان، توجه به آموزش بهره‌برداران، بهبود روش‌های باغداری، افزایش کیفیت محصول و تقویت ارتباط میان تولیدکنندگان و بازارهای فروش می‌تواند به ارتقای بهره‌وری و افزایش درآمد فعالان این بخش کمک کند.
از خرداد تا آذر؛ تقویم برداشت ارقام مختلف خرما
شیخ‌زاده با اشاره به زمان برداشت خرما در هرمزگان اظهار کرد: برداشت خرما در استان با توجه به نوع رقم و شرایط آب‌وهوایی، از اواسط خردادماه با رقم آلومهتری و سپس خنیزی، کریته و غیره آغاز می‌شود و تا آبان‌ماه ادامه دارد اما امسال به دلیل تغییرات اقلیمی زمان برداشت تا پایان آذرماه با رقم پیارم به پایان می‌رسد.
وی افزود: پیارم از جمله ارقام دیررس و صادراتی هرمزگان است که معمولا در نیمه دوم سال برداشت می‌شود و به همین دلیل، برنامه‌ریزی برای برداشت، نگهداری و عرضه این محصول باید متناسب با زمان رسیدگی آن انجام شود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان ادامه داد: رعایت زمان مناسب برداشت و استفاده از روش‌های اصولی در جابه‌جایی و نگهداری خرما، در حفظ کیفیت محصول اهمیت زیادی دارد و می‌تواند از آسیب‌دیدگی و کاهش ارزش تجاری آن جلوگیری کند.
وی تاکید کرد: هماهنگی میان زمان برداشت، امکانات نگهداری و شرایط عرضه به بازار، به‌ویژه در مورد ارقام صادراتی می‌تواند به کاهش ضایعات و عرضه محصول با کیفیت مطلوب‌تر کمک کند.
رودان؛ تغییر الگوی کشت در کنار ظرفیت نخیلات
شیخ‌زاده همچنین با اشاره به موضوع تغییر الگوی کشت در برخی مناطق هرمزگان اظهار کرد: در شهرستان رودان، جایگزینی بخشی از اراضی کشاورزی با محصولاتی از جمله مرکبات و لیموترش، در کنار توجه به ارقام مختلف خرما، مورد توجه برخی بهره‌برداران قرار گرفته است.
وی افزود: حدود یک‌هزار هکتار از اراضی منطقه در ارتباط با تغییر الگوی کشت و جایگزینی محصولات مورد توجه قرار گرفته است؛ با این حال، برای مشخص شدن دقیق سطح اراضی اختصاص‌یافته به لیموترش و تفکیک آن از سطح زیرکشت ارقام مختلف خرما، باید آمار تکمیلی و تفکیک‌شده در اختیار باشد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان ادامه داد: تغییر الگوی کشت باید بر پایه بررسی کارشناسی و متناسب با شرایط هر منطقه انجام شود و عواملی مانند نیاز آبی، هزینه‌های تولید، امکان فروش محصول و درآمد مورد انتظار در این تصمیم‌گیری اهمیت دارند.
وی بیان کرد: در کنار بررسی فرصت‌های مربوط به محصولات جایگزین، حفظ ظرفیت اقتصادی نخیلات و استفاده از تجربه بهره‌برداران نیز اهمیت دارد و تصمیم‌گیری اصولی می‌تواند به پایداری فعالیت‌های کشاورزی و مدیریت بهتر منابع کمک کند.
فرآوری و بسته‌بندی؛ حلقه مهم افزایش ارزش افزوده
شیخ‌زاده با تاکید بر اهمیت تکمیل زنجیره ارزش خرما گفت: با توجه به میزان تولید خرما در هرمزگان، توسعه فعالیت‌های مرتبط با فرآوری، درجه‌بندی، بسته‌بندی و نگهداری محصول می‌تواند در افزایش ارزش اقتصادی این بخش موثر باشد.
وی افزود: کیفیت خرما باید از مرحله برداشت تا زمان عرضه به مصرف‌کننده حفظ شود و رعایت اصول صحیح نگهداری، جداسازی محصول بر اساس کیفیت و استفاده از بسته‌بندی مناسب، در افزایش قابلیت رقابت محصول اهمیت دارد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان ادامه داد: تقویت ارتباط میان نخلداران، واحدهای بسته‌بندی، صنایع تبدیلی و فعالان بازار می‌تواند به عرضه منظم‌تر محصول و استفاده بهتر از ظرفیت‌های تولیدی استان کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: استفاده از دانش فنی روز در کنار تجربه بومی نخلداران، علاوه بر کمک به افزایش کیفیت محصول، می‌تواند زمینه کاهش ضایعات، بهبود بهره‌وری و تقویت جایگاه خرمای هرمزگان در بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کند.
خرما؛ سرمایه‌ای برای اشتغال، تولید و توسعه صادرات
شیخ‌زاده در پایان با اشاره به ظرفیت‌های بخش نخیلات هرمزگان گفت: وجود حدود ۳۸ هزار هکتار نخلستان، تولید سالانه نزدیک به ۲۰۰ هزار تن خرما، فعالیت بیش از ۳۵ هزار بهره‌بردار و برخورداری از ارقام مرغوب و تجاری، از ظرفیت‌های مهم استان در این بخش است.
وی افزود: حفظ و تقویت این ظرفیت‌ها به مدیریت صحیح باغ‌ها، توجه به منابع آب، ارتقای کیفیت محصول، توسعه فعالیت‌های تکمیلی و شناخت بهتر بازارهای هدف وابسته است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان تاکید کرد: با بهره‌گیری از دانش بومی، روش‌های نوین تولید و برنامه‌ریزی مناسب برای عرضه و صادرات، می‌توان از توان نخیلات استان برای تقویت اشتغال روستایی، افزایش درآمد بهره‌برداران و توسعه جایگاه خرمای هرمزگان در بازارهای داخلی و بین‌المللی استفاده کرد.
به گزارش ایرنا، خرما یکی از ظرفیت‌های مهم کشاورزی استان هرمزگان است و توجه هم‌زمان به پایداری تولید، کیفیت محصول و توسعه بازار می‌تواند زمینه بهره‌برداری بهتر از این سرمایه اقتصادی و راهبردی را فراهم کند.