حوزه/ مدیرحوزه های علمیه در بازدید از موزه و مرکز اسناد حوزه علمیه قم تصریح کرد: اگر امروز حوزه علمیه قم با این عظمت، پویایی و اثرگذاری در عرصه‌های ملی و بین‌المللی می‌درخشد، مرهون تدبیر، مجاهدت و ایستادگی جانانه مراجع ثلاث است؛استوانه‌های عظیمی که در تاریک‌ترین روزهای خفقان رضاشاهی، چراغ دارالعلوم قم را روشن نگاه داشتند.
روایت ۲۰۰ دقیقه حضور آیت‌الله اعرافی در فیضیه و دارالشفاء + تصاویر
ارائه گزارشی از روند توسعه فعالیت‌ها
در ادامه، گزارشی از روند توسعه فعالیت‌های آرشیوی و اقدامات انجام‌شده در زمینه شناسایی، گردآوری، ساماندهی، حفاظت و دیجیتال‌سازی اسناد حوزه و روحانیت ارائه شد. همچنین بخشی از فعالیت‌های جدید مرکز در حوزه مستندسازی تاریخ حوزه‌های علمیه، توسعه خدمات آرشیوی، فهرست‌نگاری اسناد و معرفی میراث علمی و فرهنگی عالمان و بزرگان حوزه تشریح شد.
ببینید:
آیت‌الله اعرافی ضمن بررسی ظرفیت‌ها و دستاوردهای مرکز، بر اهمیت جایگاه این مجموعه در حفظ هویت تاریخی و صیانت از میراث مستند حوزه‌های علمیه تأکید کرد.
مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به رسالت خطیر صیانت از مواریث تاریخی تشیع، خواستار برگزاری مراسم نکوداشت باشکوه و در خور شأن «مراجع ثلاث» (آیات عظام حجت کوه‌کمری، خوانساری و صدر) شد؛ استوانه‌های عظیمی که در تاریک‌ترین روزهای خفقان رضاشاهی، چراغ دارالعلوم قم را روشن نگاه داشتند.
صیانت از حافظه تاریخی حوزه؛ ضرورت گرامیداشت میراث‌داران استقامت
آیت الله اعرافی با یادآوری نقش بی‌بدیل این سه فقیه عالی‌قدر تصریح کرد: امروز اگر حوزه علمیه قم با این عظمت، پویایی و اثرگذاری در عرصه‌های ملی و بین‌المللی می‌درخشد، مرهون تدبیر، مجاهدت خاموش و ایستادگی جانانه مراجع ثلاث است. برپایی آیین نکوداشت برای این اساطیر فقاهت، گرامیداشت تاریخ مظلومیت اما اقتدار مرجعیت شیعه است.
مراجع ثلاث؛ ناجیان حوزه در عصر قلدری رضاخان
برای درک ژرفای دستور مدیر حوزه‌های علمیه، باید ورق‌های تاریخ را به دهه ۱۳۰۰ هجری شمسی برگرداند؛ روزهایی که پس از رحلت آیت‌الله‌العظمی حائری یزدی (مؤسس حوزه علمیه قم)، هجوم همه‌جانبه حکومت دیکتاتوری رضاخان برای انهدام نهاد روحانیت و ریشه‌کن کردن لباس مقدس اهل‌علم به اوج خود رسیده بود.
در آن فضای خفقان‌آور که سیاست «کشف حجاب»، تخریب مساجد، محدودسازی منابر و سرکوب شدید طلاب با قلدری تمام پیگیری می‌شد، سه تن از ارکان فقاهت و تقوا — آیت‌الله‌العظمی سید محمد حجت کوه‌کمری، آیت‌الله‌العظمی سید محمدتقی خوانساری و آیت‌الله‌العظمی سید صدرالدین صدر — بار سنگین زعامت حوزه را بر دوش گرفتند.
شاهکاری از کیاست دینی و مقاومت ایثارگرانه
آیت‌الله اعرافی با کالبدشکافی این مقطع حساس تاریخی خاطرنشان کرد: مراجع ثلاث با درایت، زهد، بردباری و سیاست مدبرانه خود، نه تنها اجازه ندادند چراغ حوزه قم در طوفان استبداد خاموش شود، بلکه با حفظ اتحاد و انسجام میان طلاب، زمینه‌ساز بالندگی‌های بعدی و ظهور نهضت امام خمینی (ره) شدند. مدیریت این بزرگان در آن شرایط بحرانی، شاهکاری از کیاست دینی و مقاومت ایثارگرانه بود.
دستور کار اجرایی برای مرکز اسناد و مدیریت حوزه
به دنبال این تأکید صریح، مدیر حوزه‌های علمیه دستورات لازم را برای برنامه‌ریزی جامع برای برگزاری همایش ملی و آیین نکوداشت مراجع ثلاث صادر و مقرر گردید؛
۱. تدوین و انتشار اسناد ناگفته: انتشار نامه‌ها، دست‌نوشته‌ها و اسناد آرشیوی باقی‌مانده از دوران زعامت مراجع ثلاث با همکاری مرکز اسناد حوزه.
۲. تبیین علمی سیره سیاسی و فقهی: برگزاری نشست‌های تخصصی و کرسی‌های تبیینی توسط اساتید سطوح عالی برای واکاوی شیوه مدیریت بحران توسط این بزرگان.
۳. تولید آثار هنری و رسانه‌ای: بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوین مستندسازی، پادکست و گرافیک برای معرفی این اساطیر به نسل جوان و جامعه دانشگاهی.
این رویکرد راهبردی، نشانگر عزم مدیریت حوزه‌های علمیه بر پیوند زدن نسل امروز طلاب با ریشه‌های اصیل استقامت، هویت، اخلاص و کیاست حوزوی است؛ میراثی گرانبها که پشتوانه محکم استقلال و پویایی امروز روحانیت به شمار می‌رود.
