تهران - ایرنا - جشنواره ملی فیلم «آب به قیمت جان» این روزها در تهران درحال برگزاری است، باید دید برگزاری چنین جشنواره‌هایی تا چه اندازه می تواند مسئولان و مردم را متوجه کمبود این امر حیاتی در کشور کند.

به گزارش خبرنگار ایرنا، در دومین روز برگزاری با دو فیلمساز که با آثاری با موضوع آب در این جشنواره شرکت داشتند به گفتگو نشسته‌ایم.

نقش سینما در اهمیت فرهنگ سازی آب

رسول نجفیان، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی درباره مصرف آب، بر نقش سینما و جشنواره‌های موضوعی در افزایش آگاهی عمومی تأکید کرد و گفت: جشنواره‌هایی مانند «آب به قیمت جان» می‌توانند به جامعه درباره پیامدهای بی‌توجهی به منابع آبی هشدار دهند و مردم را به بازنگری در رفتارهای روزمره خود دعوت کنند.

وی با اشاره به جایگاه آب در زندگی انسان ادامه داد: نخستین ضرورت زندگی بشر، خوردن و آشامیدن است. اگر انسان چند روز از خوردن و نوشیدن محروم بماند، حیات او به خطر می‌افتد. حتی اگر به دوران غارنشینی بازگردیم، می‌بینیم که نخستین جلوه‌های هنر بشر در نقاشی‌های غارها، اغلب به شکار حیوانات اختصاص دارد؛ زیرا انسان برای زنده ماندن به شکار و تأمین غذا نیاز داشت. به تدریج که نیازهای اولیه تأمین شد، بشر به سمت فرهنگ، هنر و کمال حرکت کرد.

نجفیان با بیان اینکه آب در جهان امروز به یکی از مسائل حیاتی تبدیل شده است، بیان کرد: متأسفانه بارها شنیده‌ایم که جنگ‌های آینده بر سر آب خواهد بود. سعدی چه زیبا می‌گوید: «تو قدر آب چه دانی که در کنار فراتی». درک ارزش آب را باید از کسانی پرسید که در کویر سوزان، تشنه و سرگردان به دنبال حتی یک قطره آب هستند. برای آن‌ها یک قطره آب مساله مرگ و زندگی است اما کسی که در کنار فرات زندگی می‌کند، شاید قدر آن را نداند.

این بازیگر با اشاره به تجربه سفرهای خود به کشورهای دیگر و تفاوت شرایط دسترسی به آب، افزود: در برخی کشورهایی که به آن‌ها سفر کرده‌ام با محدودیت‌هایی در دسترسی به آب مواجه شده‌ام. حتی آب مورد استفاده برای استحمام نیز کیفیت و شرایطی نامناسب داشت. در حالی که ما در ایران از آب تصفیه شده برای مصارف مختلف، حتی شست‌وشو و استحمام استفاده می‌کنیم و گاهی هنگام مصرف آن هیچ توجهی به ارزش این منبع حیاتی نداریم.

نجفیان با انتقاد از نگاه فردگرایانه به مصرف آب، خاطرنشان کرد: گاهی فرد تصور می‌کند مصرف مقدار بیشتری آب از سوی او تاثیر چندانی ندارد و با خود می‌گوید من فقط یک نفر هستم. اما اگر همین رفتار را میلیون‌ها نفر تکرار کنند، چه اتفاقی می‌افتد؟ باید از خودمان بپرسیم اگر ۱۰ میلیون نفر همین‌طور آب مصرف کنند، چه بر سر منابع آبی کشور می‌آید؟ متأسفانه در بسیاری از مواقع به پیامد جمعی رفتارهای فردی توجه نمی‌کنیم.
وی با اشاره به خشک شدن تالاب‌ها، دریاچه‌ها و آبراه‌ها گفت: امیدوارم همان‌طور که سعدی به ما یادآوری کرده، قدر آب را بدانیم. آب از نعمت‌های الهی است و نباید تصور کنیم همیشه و به همین شکل در دسترس ما خواهد بود. امروز می‌بینیم که برکه‌ها، آبراه‌ها و دریاچه‌ها یکی پس از دیگری در حال خشک شدن هستند و این وضعیت باید برای همه ما زنگ خطر باشد.

نجفیان در ادامه، درباره نقش جشنواره‌های موضوعی در آگاهی‌بخشی و تغییر رفتارهای اجتماعی، اظهار کرد: برخی از مردم از آنچه در حال وقوع است، غافل‌ هستند و اصلاً نمی‌دانند مساله تا چه اندازه جدی است. این جشنواره‌ها و فیلم‌ها می‌توانند تلنگری باشند تا افراد به رفتار خود فکر کنند. ممکن است کسی بدون توجه آب را مصرف کند، اما وقتی در یک فیلم یا رویداد فرهنگی با پیامدهای این رفتار روبه‌رو می‌شود، از خود بپرسد اگر میلیون‌ها نفر همین شیوه را در پیش بگیرند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟

وی بر ضرورت گسترش جشنواره‌های موضوعی تاکید کرد و افزود: به نظر من برگزاری جشنواره «آب به قیمت جان» بسیار مهم و ضروری است. ما باید در کنار تولید فیلم‌هایی با موضوعات مختلف، به رویدادهایی هم توجه کنیم که به مسائل حیاتی جامعه مانند مصرف آب و برق می‌پردازند. حتی می‌توان مردم را به مشارکت در چنین جشنواره‌هایی دعوت کرد تا موضوع از محدوده سینماگران فراتر برود و به دغدغه‌ای عمومی تبدیل شود.

پرداختن به بحران آب؛ تلنگری برای پایان دادن به غفلت‌ها 

این بازیگر در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره «آب به قیمت جان» گفت: از سازمان آب و مجموعه‌هایی که برای برگزاری چنین جشنواره‌هایی تلاش می‌کنند، تشکر می‌کنم. بسیاری از مردم از اهمیت این مسائل غافل‌اند و چنین رویدادهایی کمک می‌کنند تا از آنچه در اطرافمان می‌گذرد عبرت بگیریم. امیدوارم این جشنواره‌ها هر سال گسترده‌تر و پررنگ‌تر برگزار شوند.

سینما می‌تواند صدای بحران آب باشد

محمد فرج‌زاده کارگردان مستند «کانی گومه‌یان» با اشاره به نابودی چشمه‌های تاریخی در جریان توسعه شهری بر ضرورت توجه به پیوند میان منابع آبی، محیط زیست و حافظه فرهنگی جوامع محلی تاکید کرد و گفت: توسعه شهری نباید به بهای نابودی میراث طبیعی و فرهنگی مردم تمام شود.

وی درباره موضوع مستند خود بیان کرد: «کانی گومه‌یان» به یک چشمه تاریخی می‌پردازد که در جریان توسعه شهری از بین رفته بود. این چشمه با درخواست مردم و پیگیری فعالان حوزه فرهنگ و هنر دوباره احیا شد و در جریان این تلاش‌ها، دو قنات نیز شناسایی شدند. داستان فیلم درباره همین ماجرا و روند احیای چشمه است.

وی درباره اهمیت برگزاری جشنواره‌ ملی «آب به قیمت جان» با محوریت آب اظهار کرد: جای جشنواره‌ای با موضوع آب در کشور خالی بود و امیدوارم این رویداد بتواند این خلأ را تا حدی برطرف کند. بحران آب و مسائل حیاتی مرتبط با محیط زیست نیازمند توجه ویژه هستند و برگزاری چنین جشنواره‌ای می‌تواند نگاه فیلم‌سازان را به این دغدغه‌ها معطوف کند.

فرج‌زاده در ادامه با اشاره به اهمیت مساله آب در سال‌های اخیر و تشدید خشکسالی‌ها خاطرنشان کرد: همین که جشنواره فیلم «آب به قیمت جان» برای پرداختن به این موضوع برگزار شده، اقدامی ارزشمند است. بحران آب در سال‌های اخیر به مساله‌ای حیاتی تبدیل شده و می‌دانیم که همه موجودات زنده از انسان و حیوانات تا دیگر اجزای محیط زیست برای ادامه حیات به آب نیاز دارند بنابراین پرداختن به این مسئله می‌تواند تاثیرگذار باشد.

وی با تاکید بر ضرورت توجه به چشمه‌های تاریخی در فرایند توسعه شهری افزود: به نظرم یکی از موضوعاتی که باید به‌طور ویژه به آن پرداخته شود، تاثیر توسعه شهری بر منابع آبی است. اگر به وضعیت چشمه‌های ایران به خصوص در منطقه کردستان نگاه کنیم متوجه می‌شویم بسیاری از آن‌ها زیر خیابان‌ها و آسفالت دفن شده‌اند. ممکن است در یک سو مشغول توسعه شهر باشیم اما در همین فرایند ناخواسته مجموعه‌ای از میراث طبیعی و فرهنگی را نابود کنیم. با از بین رفتن یک چشمه تاریخی، تنها یک منبع آب از دست نمی‌رود؛ بخشی از فرهنگ و حافظه یک جمعیت محلی نیز در معرض نابودی قرار می‌گیرد.

این کارگردان درباره ظرفیت سینما برای پرداختن به بحران آب و مسائل زیست‌محیطی بیان کرد: سینما در شاخه‌های مختلف خود از جمله مستند، رسانه‌ای اثرگذار است و می‌تواند مخاطبان بسیاری را جذب کند. پرداختن به چنین موضوعاتی از طریق سینما اهمیت زیادی داردبه‌ویژه زمانی که این آثار با نگاهی جدی و دغدغه‌مند ساخته شوند.

وی با ابراز امیدواری نسبت به تداوم این جشنواره تصریح کرد: امیدوارم جشنواره فیلم «آب به قیمت جان» در دوره‌های بعدی نیز ادامه پیدا کند و با کیفیت و گستردگی بیشتری برگزار شود و همچنین شاهد حضور پررنگ‌تر فیلم‌سازان باشیم. انتظار می‌رود فعالان سینما بیش از این به چنین رویدادهایی و دغدغه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی توجه نشان دهند.