موشک DF-21D ملقب به قاتل ناوهای هواپیمابر، یک موشک بالستیک ضدکشتی زمین‌پایه است که برای هدف قرار دادن ناوهای هواپیمابر طراحی شده است.
ناوهای هواپیمابر به نیروهای دریایی اجازه می‌دهند بدون وابستگی به پایگاه‌های هوایی نزدیک، قدرت هوایی خود را در سراسر اقیانوس‌ها گسترش دهند. چین موشک DF-21D را برای تهدید شناورهایی توسعه داده است که چنین عملیاتی را امکان‌پذیر می‌کنند.
موشک DF-21D که به «قاتل ناوهای هواپیمابر» شهرت دارد، یک موشک بالستیک ضدکشتی زمین‌پایه است که برای هدف قرار دادن کشتی‌های جنگی بزرگ در دریا طراحی شده است. شهرت این موشک به ترکیبی از برد بلند، سرجنگی با قابلیت مانور در مرحله ورود مجدد به جو و چالشی که برای سامانه‌های دفاعی ناوهای هواپیمابر ایجاد می‌کند، بازمی‌گردد.
بااین‌حال، لقب «قاتل ناوهای هواپیمابر» در واقع مأموریت موردنظر این موشک را توصیف می‌کند. اینکه DF-21D بتواند در شرایط جنگی یک ناو هواپیمابر متحرک را با موفقیت هدف قرار دهد، به عوامل بسیار بیشتری از قابلیت‌های خود موشک بستگی دارد.
موشک بالستیکی که برای حمله به کشتی‌ها ساخته شده است
موشک DF-21D به خانواده موشک‌های Dong Feng چین تعلق دارد که نام آن به معنای «باد شرقی» است. برخلاف نسخه‌هایی از این خانواده که برای حمله به اهداف زمینی طراحی شده‌اند، DF-21D به یک سرجنگی متعارف برای حمله به کشتی‌ها، از جمله ناوهای هواپیمابر، مجهز است.
براساس گزارش سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (CRS)، برد این موشک بیش از ۱,۵۰۰ کیلومتر است. چنین بردی به چین اجازه می‌دهد با استفاده از پرتابگرهای مستقر در خشکی، شناورهای نظامی را در فاصله‌ای بسیار دور از سواحل خود تهدید کند.
تفاوت DF-21D با موشک‌های کروز ضدکشتی اهمیت زیادی دارد. موشک‌های کروز معمولاً با استفاده از نیروی پیشران در داخل جو پرواز می‌کنند، اما موشک‌های بالستیک ابتدا مسیری بلند و قوسی‌شکل را طی می‌کنند و سپس وسیله بازگشتی حامل سرجنگی آن‌ها به‌سمت هدف فرود می‌آید.
این تفاوت برای برنامه‌ریزان نظامی نیروی دریایی به معنای مواجهه با نوع دیگری از حمله است که از مسیر متفاوتی انجام می‌شود و به اقدامات دفاعی خاص خود نیاز دارد.
سرویس تحقیقات کنگره آمریکا اشاره می‌کند که پیش از ظهور این تسلیحات، نیروی دریایی آمریکا با موشک‌های بالستیک بسیار دقیقی که قادر به هدف قرار دادن کشتی‌های متحرک در دریا باشند، مواجه نشده بود.
سرجنگی که می‌تواند مسیر حرکت خود را اصلاح کند
برد بلند به‌تنهایی نمی‌تواند دلیل شهرت DF-21D به‌عنوان «قاتل ناوهای هواپیمابر» را توضیح دهد. یک ناو هواپیمابر می‌تواند مسیر و سرعت خود را تغییر دهد؛ بنابراین موقعیت آن هنگام شلیک موشک ممکن است با محل قرارگیری‌اش در زمان رسیدن موشک متفاوت باشد.
گزارش سال ۲۰۲۴ وزارت دفاع آمریکا درباره قدرت نظامی چین، وجود یک وسیله بازگشتی مانورپذیر را از ویژگی‌های DF-21D معرفی می‌کند. این وسیله سرجنگی را هنگام ورود مجدد به جو حمل می‌کند و می‌تواند در مرحله نزدیک‌شدن به هدف، مسیر پرواز خود را اصلاح کند.
قابلیت مانور به ایفای نقش ضدکشتی این موشک کمک می‌کند، هرچند اطلاعات عمومی موجود، میزان دقت آن را در برابر یک ناو هواپیمابر مجهز به سامانه‌های دفاعی و در شرایط واقعی نبرد مشخص نمی‌کنند.
موشک DF-21D همچنین از پرتابگرهای متحرک جاده‌ای استفاده می‌کند. این خودروها می‌توانند محل استقرار خود را تغییر دهند و در نتیجه، شناسایی و هدف قرار دادن آن‌ها در مقایسه با سکوهای پرتاب ثابت دشوارتر است. تحرک پرتابگرها چالش دیگری برای نیروهایی ایجاد می‌کند که تلاش دارند پیش از شلیک موشک، این تهدید را از بین ببرند.
مجموع این ویژگی‌ها توضیح می‌دهد که چرا DF-21D توجه زیادی را به خود جلب کرده است. این موشک توانایی حمله از فاصله دور را با سامانه‌ای ترکیب می‌کند که برای هدف قرار دادن کشتی‌های در حال حرکت طراحی شده است.
چرا غرق کردن یک ناو هواپیمابر همچنان دشوار است؟
یک موشک بدون برخورداری از اطلاعات دقیق و قابل‌اعتماد درباره موقعیت هدف نمی‌تواند به‌شکل مؤثری به ناو هواپیمابر حمله کند. چین ابتدا باید ناو را شناسایی کند، هویت آن را تشخیص دهد، موقعیتش را تعیین کند و اطلاعات رهگیری کافی برای پشتیبانی از حمله در اختیار داشته باشد.
سپس این اطلاعات باید به واحد پرتاب منتقل شوند و وسیله بازگشتی موشک نیز بتواند کشتی موردنظر را پیدا کند. این مجموعه مراحل معمولاً با عنوان زنجیره هدف‌یابی و انهدام (Kill Chain) شناخته می‌شود. شکست در هر یک از مراحل این زنجیره می‌تواند حمله را با مشکل مواجه کند.
گروه‌های رزمی ناوهای هواپیمابر نیز گزینه‌های دفاعی متعددی در اختیار دارند. سرویس تحقیقات کنگره آمریکا به استفاده از موشک‌های رهگیر، جنگ الکترونیک، اقدامات فریب‌دهنده و روش‌هایی برای پنهان‌کردن موقعیت کشتی به‌عنوان راهکارهای مقابله با موشک‌های بالستیک ضدکشتی اشاره می‌کند.
هیچ‌یک از این اقدامات دفاعی به‌تنهایی محافظت قطعی را تضمین نمی‌کنند، اما وجود آن‌ها نشان می‌دهد که نمی‌توان محدوده برد DF-21D را به‌طور خودکار منطقه‌ای دانست که ورود ناوهای هواپیمابر به آن غیرممکن باشد.
اهمیت واقعی این موشک در خطری است که ایجاد می‌کند. وجود یک تهدید معتبر علیه ناو هواپیمابر می‌تواند تصمیم‌گیری درباره محل استقرار ناو، نحوه محافظت از آن و چگونگی اجرای عملیات هواپیماهای مستقر روی عرشه را پیچیده‌تر کند.
به همین دلیل است که لقب «قاتل ناوهای هواپیمابر» همچنان برای DF-21D استفاده می‌شود. این موشک برای به چالش کشیدن یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت دریایی آمریکا ساخته شده است، اما نباید توانایی موردنظر طراحان آن را با موفقیت تضمین‌شده در شرایط واقعی جنگ اشتباه گرفت.