پهپاد رهگیر FD-1 می‌تواند هم در مأموریت‌های رهگیری هوایی و هم در عملیات علیه اهداف زمینی مورد استفاده قرار بگیرد.
ارتش آمریکا در حال آزمایش یک پهپاد رهگیر نسبتاً ارزان‌قیمت در لهستان است تا راه‌هایی برای مقابله با حملات گسترده پهپادی پیدا کند، بدون آنکه مجبور به مصرف تعداد زیادی از موشک‌های گران‌قیمت پدافند هوایی شود. این ارزیابی بر پهپاد FD-1 متمرکز بود؛ یک رهگیر مجهز به دوربین دید اول‌شخص (FPV) که برای تعقیب و انهدام فیزیکی پهپادهای دشمن طراحی شده است.
این آزمایش‌ها از ۲ تا ۶ نوامبر ۲۰۲۶ در منطقه آموزشی اوستکا (Ustka Training Area) در شمال لهستان و در قالب رزمایشی به نام Operation Audacious Fury انجام شدند. سربازان آتشبار تاکتیک، یکپارچه‌سازی و به‌کارگیری (TIE) از گردان ۵، هنگ ۴ توپخانه پدافند هوایی، عملکرد این سامانه را در برابر تهدیدات پهپادی گروه‌های ۱ تا ۳ ارزیابی کردند.
این رزمایش همچنین بر تدوین دستورالعمل‌های عملیاتی استاندارد و آموزش سربازانی تمرکز داشت که هیچ تجربه قبلی در هدایت پهپادهای FPV نداشتند. ارتش آمریکا قصد دارد سامانه‌ای ایجاد کند که سایر یگان‌های پدافند هوایی نیز بتوانند برای مقابله با تعداد زیادی از پهپادهای نسبتاً ارزان‌قیمت از آن استفاده کنند.
پهپاد رهگیر FD-1 چیست و چه قابلیت‌هایی دارد؟
پهپاد FD-1 توسط شرکت Mountain Horse Solutions، یکی از شرکت‌های تابعه Global Ordnance، توسعه یافته است. این پهپاد کوچک FPV برای هدایت توسط یک اپراتور طراحی شده و می‌تواند هم در مأموریت‌های رهگیری هوایی و هم در عملیات علیه اهداف زمینی مورد استفاده قرار بگیرد.
برخلاف موشک‌های متعارف پدافند هوایی که با استفاده از سامانه‌های هدایت و پیشرانش اختصاصی به اهداف نزدیک‌شونده می‌رسند، رهگیر FPV یک هواپیمای بدون سرنشین است که می‌توان آن را با استفاده از تصاویر زنده دوربین داخلی به سمت پهپاد دیگری هدایت کرد.
پهپاد FD-1 هدایت متعارف FPV را با قابلیت رهگیری تصویری موسوم به Pixel-Lock ترکیب می‌کند. به گفته شرکت سازنده، اپراتور می‌تواند یک هدف را شناسایی کند و از قابلیت ردیابی سامانه برای کمک به هدایت پهپاد در مرحله نهایی نزدیک‌شدن به هدف استفاده کند.
این شرکت اعلام کرده است که سرعت پهپاد رهگیر FD-1 می‌تواند از ۲۶۵ کیلومتر بر ساعت فراتر برود و آماده‌سازی آن برای پرتاب کمتر از ۲ دقیقه زمان می‌برد. این سامانه به‌جای یک گروه عملیاتی اختصاصی، برای استفاده توسط تنها یک اپراتور طراحی شده است.
شرکت Mountain Horse Solutions همچنین اعلام کرده که FD-1 می‌تواند با سامانه‌های شناسایی و ردیابی موجود یکپارچه شود یا به‌صورت مستقل فعالیت کند. کنترل پهپاد همچنان در اختیار اپراتور انسانی باقی می‌ماند و هر عملیات درگیری باید با تأیید او انجام شود.
بنابراین FD-1 با پهپادهای شناسایی متعارف تفاوت دارد. هدف اصلی آن رهگیری و خنثی‌سازی فیزیکی سایر وسایل پرنده است تا گزینه‌ای برای انهدام مستقیم پهپادهای کوچک فراهم شود؛ تهدیداتی که مقابله با آن‌ها در شرایط دیگر ممکن است به استفاده از تسلیحات دفاعی گران‌قیمت‌تر نیاز داشته باشد.
چرا ارتش آمریکا به‌دنبال سامانه‌های ضدپهپادی ارزان‌قیمت است؟
گسترش استفاده از پهپادهای ارزان‌قیمت، چالش اقتصادی دشواری برای یگان‌های پدافند هوایی ارتش‌ها ایجاد کرده است. یک هواپیمای بدون سرنشین نسبتاً ارزان می‌تواند نیروهای مدافع را مجبور به استفاده از موشک‌های هدایت‌شونده دقیقی کند که صدها هزار یا حتی میلیون‌ها دلار قیمت دارند.
این نابرابری هزینه به‌ویژه هنگام حملات گسترده مشکل‌ساز می‌شود؛ زمانی که چندین پهپاد در فاصله زمانی کوتاهی به هدف نزدیک می‌شوند و نیروهای مدافع باید تعداد کافی رهگیر برای پاسخ‌گویی در اختیار داشته باشند.
دفتر بودجه کنگره آمریکا در گزارش ژوئیه ۲۰۲۶ خود با عنوان Options to Counter Small Unmanned Aircraft Systems به این چالش اشاره کرده بود.
این گزارش رهگیرهای انهدامی، جنگ الکترونیک و تسلیحات انرژی هدایت‌شونده را به‌عنوان رویکردهای مختلف مقابله با پهپادهای کوچک معرفی کرد و درعین‌حال بر اهمیت سامانه‌های دفاعی چندلایه تأکید داشت.
پهپاد FD-1 با هدف ارائه گزینه‌ای دیگر در لایه کم‌هزینه‌تر این ساختار دفاعی طراحی شده است. به‌جای استفاده از موشک‌های پیشرفته و گران‌قیمت برای مقابله با هر تهدید هوایی کوچک، سربازان می‌توانند از رهگیرهای کوچک‌تر استفاده کنند و تسلیحات پرهزینه‌تر را برای اهدافی نگه دارند که واقعاً به آن‌ها نیاز دارند.
آموزش سربازان آمریکایی برای مأموریت‌های جدید پدافند هوایی
رزمایش Operation Audacious Fury همچنین بر آماده‌سازی نیروها برای استفاده گسترده از این فناوری در ارتش آمریکا تمرکز داشت. آتشبار TIE در حال توسعه تاکتیک‌ها، تکنیک‌ها و دستورالعمل‌های عملیاتی در کنار یک سامانه آموزشی و صدور گواهی صلاحیت است که برای تبدیل سربازان بی‌تجربه به اپراتورهای واجد شرایط پهپادهای FPV طراحی شده است.
ارتش آمریکا هنوز نرخ موفقیت رهگیری‌ها، هزینه هر عملیات درگیری یا تعداد سامانه‌های FD-1 ارزیابی‌شده در این رزمایش را اعلام نکرده است. بااین‌حال، این ارزیابی نشان می‌دهد که جنگ ضدپهپادی چگونه در حال تغییر نقش یگان‌های سنتی پدافند هوایی است.
با افزایش تعداد تهدیدات هوایی ارزان‌قیمت، توانایی استقرار، به‌کارگیری و جایگزینی رهگیرهای مقرون‌به‌صرفه ممکن است به‌اندازه عملکرد هر سلاح به‌تنهایی اهمیت پیدا کند.