رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت:کارشناسان باید همواره دانش خود را به‌روز نگه دارند، به تحقیق و مطالعه مستمر بپردازند و در کنار تجربه حرفه‌ای، از پشتوانه علمی و مستندات دقیق برای ارائه نظریات خود برخوردار باشند.
مراسم تحلیف کارشناسان رسمی استان لرستان با حضور حسن عبدلیان‌پور، رئیس این مرکز و علی‌محمدی، رئیس‌کل دادگستری استان لرستان، برگزار شد.
حسن عبدلیان‌پور در این مراسم، با تبریک به کارشناسان رسمی جدید و قدردانی از مسئولان قضایی و دست‌اندرکاران برگزاری مراسم، نقش کارشناسان را در فرایند دادرسی و تحقق عدالت بسیار مهم دانست و اظهار کرد: کارشناسان رسمی در بسیاری از پرونده‌ها، با ارائه نظرات تخصصی خود، به قضات در شناخت دقیق موضوعات فنی و علمی کمک می‌کنند و این نظرات می‌تواند در سرنوشت پرونده‌ها و صدور آرای قضایی تأثیر مستقیم داشته باشد.
عبدلیان‌پور بر لزوم ارتقای مستمر دانش تخصصی کارشناسان تأکید کرد و گفت: کارشناسان باید همواره دانش خود را به‌روز نگه دارند، به تحقیق و مطالعه مستمر بپردازند و در کنار تجربه حرفه‌ای، از پشتوانه علمی و مستندات دقیق برای ارائه نظریات خود برخوردار باشند.
نقش کارشناسان در مستندسازی حقوقی خسارات جنگ
رئیس مرکز وکلا در بخش دیگری از سخنان خود، به اقدامات کارشناسان رسمی در مستندسازی خسارات ناشی از جنگ و پیگیری حقوقی این موضوع در عرصه بین‌المللی اشاره کرد و اظهار داشت: کارشناسان مرکز در شرایط دشوار جنگ، با حضور در مناطق آسیب‌دیده، بررسی میدانی خسارات و تهیه مستندات تخصصی، نقش مهمی در ثبت ابعاد خسارات و فراهم‌کردن زمینه پیگیری‌های حقوقی ایفا کردند.
وی با اشاره به تهیه گزارش‌ها و مستندات کارشناسی درباره حملات به مراکز و زیرساخت‌های مختلف، از جمله مدرسه شهدای میناب، گفت: مستندسازی دقیق و علمی خسارات، زمینه بررسی ابعاد حقوقی حوادث و ارائه مستندات به مراجع ذی‌صلاح داخلی و بین‌المللی را فراهم می‌کند.
عبدلیان‌پور همچنین به حضور کارشناسان در مناطق صنعتی، فرودگاه‌ها و دیگر نقاط آسیب‌دیده اشاره کرد و افزود: کارشناسان در شرایطی دشوار و گاه پرخطر، مسئولیت بررسی و مستندسازی خسارات را بر عهده گرفتند و تلاش کردند گزارش‌هایی دقیق و مبتنی بر شواهد و معیار‌های تخصصی ارائه دهند.
وی با تأکید بر اهمیت مستندات کارشناسی در پیگیری دعاوی بین‌المللی خاطرنشان کرد: هرچه مستندات از دقت علمی، استحکام فنی و قابلیت استناد بیشتری برخوردار باشند، امکان استفاده مؤثر از آنها در فرایند‌های حقوقی افزایش می‌یابد.
رئیس مرکز وکلا در ادامه، با اشاره به اقدامات حقوقی و پیگیری مطالبات ناشی از خسارات جنگ، نقش کارشناسان را در فراهم‌کردن پشتوانه علمی و تخصصی این اقدامات مهم ارزیابی کرد.
توسعه زیرساخت‌ها و حمایت از جامعه کارشناسی
عبدلیان‌پور در بخش دیگری از سخنان خود، به اقدامات مرکز در توسعه زیرساخت‌های اداری و رفاهی اشاره کرد و گفت: توسعه امکانات و فضا‌های مورد نیاز برای ارائه خدمات بهتر به وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده از جمله اقداماتی است که در دوره اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به اجرای طرح‌های عمرانی و توسعه فضا‌های اداری در تهران و مشهد، ابراز امیدواری کرد که با تکمیل این طرح‌ها، امکانات بیشتری برای خدمت‌رسانی به اعضای خانواده بزرگ مرکز فراهم شود.
رئیس مرکز وکلا همچنین از تلاش‌های کارشناسان، وکلا و مشاوران خانواده در استان‌های مختلف کشور قدردانی کرد و خدمات آنان را بخشی از تلاش جمعی برای تقویت نظام کارشناسی و ارتقای کیفیت خدمات حقوقی و قضایی دانست.
نظریه کارشناسی باید مستقل، علمی و قابل‌فهم باشد
در ادامه این مراسم، علی‌محمدی، رئیس‌کل دادگستری استان لرستان، ضمن تبریک به کارشناسان رسمی جدید، ورود آنان به مجموعه کارشناسی دادگستری را مسئولیتی مهم در مسیر تحقق عدالت دانست و اظهار کرد: کارشناسان رسمی با پذیرش این مسئولیت، به جمع خدمتگزاران دستگاه قضایی می‌پیوندند و انتظار می‌رود با رعایت اصول حرفه‌ای و اخلاقی، منشأ خیر و خدمت برای مردم باشند.
وی با اشاره به اهمیت عدالت در اندیشه امیرالمؤمنین علی (ع) و آموزه‌های نهج‌البلاغه، به تبیین نقش کارشناسان در فرایند دادرسی پرداخت و گفت: یکی از مهم‌ترین وظایف کارشناس، کمک به قاضی برای شناخت دقیق موضوعات فنی، علمی و تخصصی پرونده است؛ موضوعاتی که ممکن است بدون بهره‌گیری از نظر متخصص، به‌درستی قابل تشخیص نباشند.
رئیس‌کل دادگستری استان لرستان با تأکید بر اینکه نظر کارشناسی باید بر پایه دانش، تجربه و بررسی دقیق موضوع تنظیم شود، تصریح کرد: کارشناس باید همه ابعاد و پیچیدگی‌های موضوع ارجاع‌شده را بررسی کند و یافته‌های خود را به‌صورت مستدل و روشن در اختیار مرجع قضایی قرار دهد.
علی‌محمدی افزود: نظریه کارشناسی نباید تحت تأثیر اغراض شخصی یا جهت‌گیری‌های غیرتخصصی قرار گیرد. کارشناس باید با استقلال و بی‌طرفی کامل، صرفاً بر اساس دانش و تخصص خود اظهارنظر کند؛ چراکه هرگونه انحراف از این اصول می‌تواند بر روند رسیدگی و نتیجه پرونده تأثیر بگذارد.
وی همچنین با اشاره به ضرورت پرهیز از تکرار صرف اظهارات طرفین دعوا در نظریه کارشناسی خاطرنشان کرد: اظهارات و ادعا‌های طرفین در اسناد و محتویات پرونده منعکس شده است؛ بنابراین، انتظار از کارشناس این است که با بررسی تخصصی موضوع، تحلیل علمی و ارائه دلایل روشن، به رفع ابهام و تبیین واقعیت‌های فنی پرونده کمک کند.
چهار اصل برای تحقق عدالت در کارشناسی
رئیس‌کل دادگستری استان لرستان در ادامه، با تشریح اصول مورد تأکید امیرالمؤمنین علی (ع) درباره عدالت، چهار مؤلفه را برای تحقق دادرسی عادلانه برشمرد و گفت: شناخت دقیق موضوع، برخورداری از علم و دانش، روشن و شفاف بودن حکم و صبر و شکیبایی مستمر، از اصول مهمی هستند که در مسیر اجرای عدالت باید مورد توجه قرار گیرند.
وی با تأکید بر نقش کارشناسان در شناخت موضوع پرونده اظهار کرد: قاضی برای صدور رأی عادلانه باید درک دقیقی از موضوع داشته باشد و در پرونده‌هایی که جنبه‌های علمی و فنی دارند، بخش مهمی از این شناخت از طریق نظریه کارشناسی حاصل می‌شود. ازاین‌رو، مسئولیت کارشناس در فرایند دادرسی، مسئولیتی اثرگذار و تعیین‌کننده است.
علی‌محمدی با اشاره به ضرورت شفافیت در نگارش نظریات کارشناسی افزود: گزارش کارشناسی باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که همه افراد، فارغ از سطح سواد و تحصیلات، بتوانند مفاد و نتیجه آن را درک کنند. استفاده از اصطلاحات تخصصی بدون توضیح روشن، به‌تنهایی نشانه کیفیت یک نظریه نیست؛ بلکه مهم آن است که موضوع علمی به‌درستی تحلیل و نتیجه آن به زبانی روشن و قابل‌فهم بیان شود.
وی تصریح کرد: نظریه کارشناسی باید ضمن حفظ دقت و اعتبار علمی، از ابهام دور باشد و به طرفین دعوا و مرجع قضایی امکان دهد که مبانی و دلایل نتیجه‌گیری کارشناس را به‌درستی درک کنند.
رئیس‌کل دادگستری استان لرستان همچنین صبر و شکیبایی را از ویژگی‌های ضروری کارشناسان دانست و گفت: کارشناس باید با حوصله به پرسش‌ها پاسخ دهد، ابهامات را برطرف کند و در صورت نیاز، توضیحات تکمیلی لازم را ارائه دهد. نحوه حضور و رفتار حرفه‌ای کارشناسان نیز باید متناسب با مسئولیت خطیر آنان و موجب اعتماد عمومی باشد.
وی در پایان، با تأکید بر ضرورت استقلال، امانت‌داری، بی‌طرفی، دقت و مستندسازی در اظهارنظر‌های کارشناسی خاطرنشان کرد: کارشناسان رسمی با رعایت این اصول می‌توانند نقش مؤثری در احقاق حقوق مردم، افزایش دقت رسیدگی‌های قضایی و تحقق عدالت ایفا کنند.
در پایان این مراسم، آیین تحلیف کارشناسان رسمی استان لرستان برگزار شد و کارشناسان جدید با ادای سوگند، تعهد خود را به انجام مسئولیت‌های حرفه‌ای بر پایه صداقت، امانت‌داری، بی‌طرفی و رعایت موازین قانونی اعلام کردند.