نشست خبری اطلاع‌رسانی برگزاری مراسم اعتکاف ماه رجب مسجد جامع گوهرشاد در سال ۱۴۰۵، روز گذشته با حضور خبرنگاران و اصحاب رسانه در سالن جلسات دفتر معاونت اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی واقع در صحن کوثر بارگاه منور امام رضا(ع) برگزار شد. امسال مسجد تاریخی گوهرشاد با تحولی بنیادین و گشودن فضاهای زیرسطحی جدید، ظرفیت میزبانی خود را به دو برابر افزایش داده تا سفره‌نشینان بندگی در یکی از معنوی‌ترین ایام سال، جلوه‌ای بی‌نظیر از پیوند «زیارت»، «معنویت» و «بندگی» را رقم بزنند.
«اعتکاف، راهبرد امام شهید(ره) و رسالت امت مبعوث» شعار مراسم اعتکاف سال ۱۴۰۵
معاون تبلیغات اسلامی حرم مطهر رضوی در این نشست خبری گفت: اعتکاف یکی از برنامه‌ها و رویدادهای مهم معنوی و دینی به‌شمار می‌رود و ازجمله ثمرات بابرکت پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شکوفایی و رشد این سنت و مراسم حسنه دینی در کشور و به‌ویژه در میان نسل جوان است.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسین شریعتی‌نژاد اظهار کرد: اعتکاف یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین رویدادها و مراسم دینی برای ارتقای سطح معنوی افراد بوده و برگزاری باشکوه این مراسم پرمخاطب از رویش‌ها و برکات معنوی استقرار نظام مقدس اسلامی در کشور و حاصل تلاش‌ها و زحمات امام راحل(ره)، رهبر شهید(ره) و جانفشانی شهیدان گران‌قدر است.
وی بیان کرد: هرچند اعتکاف یک عمل مستحب دینی و مذهبی است، اما آثار و برکاتش آن‌قدر عمیق و برجسته است که ملت شریف و دین‌مدار ایران اسلامی به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی با اقبال فراوان به این سنت حسنه رو آورده‌اند.
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد با اشاره به نشست‌ها و تعاملات گسترده با مسئولان و تشکل‌های سایر کشورهای اسلامی یادآور شد: امروزه به این نتیجه رسیده‌ایم که توجه به سنت حسنه اعتکاف در سایر کشورهای اسلامی و به‌ویژه در میان جوانان مسلمان باید همچون ایران اسلامی گسترش یابد و امیدواریم با عملکرد صحیح، این موضوع بیش از گذشته با استقبال مسلمانان و به‌خصوص جوانان مسلمان در سطح کشورهای مختلف جهان اسلام روبه‌رو شود.
این مقام مسئول ادامه داد: رشد و پیشرفت درزمینه برگزاری سنت حسنه اعتکاف در سه دهه گذشته در سطح کشور که طی دوران زعامت و رهبری امام شهید امت اسلام، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(ره) صورت گرفته، به‌گونه‌ای بوده که بحق می‌توان امام شهید(ره) را «احیاگر اعتکاف در ایران اسلامی» دانست.
معاون تبلیغات اسلامی حرم مطهر رضوی با اعلام اینکه با توجه به شرایط حساس کشور و منطقه، مراسم اعتکاف رجبیه سال جاری با سال‌های گذشته تفاوت دارد، تصریح کرد: مسجد گوهرشاد در حرم مطهر رضوی ازجمله قدیمی‌ترین مکان‌های برگزاری اعتکاف در جهان اسلام بوده و هر ساله بر کیفیت و کمیت این برنامه عبادی و مذهبی افزوده می‌شود.
وی تصریح کرد: با توجه به شهادت قائد عظیم‌الشأن جهان اسلام و وجود مزار مطهر ایشان در رواق دارالذکر حرم مطهر رضوی، شعار برگزاری مراسم اعتکاف سال ۱۴۰۵ «اعتکاف، راهبرد امام شهید(ره) و رسالت امت مبعوث» انتخاب شده است.
به یاد امام شهید(ره) در اعتکاف رجبیه با «خون دلی که لعل شد»
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد در بخش دیگری از سخنانش اشاره کرد: در سال‌های گذشته بیش از ۹۰هزار نفر علاقه‌مندی خود را برای حضور در مراسم اعتکاف مسجد گوهرشاد اعلام کرده بودند، اما حرم مطهر رضوی ظرفیت پذیرش همه این افراد را نداشت؛ امسال با تدابیر پیش‌بینی‌شده، تلاش شده توسعه کمّی قابل توجهی در پذیرش معتکفان انجام شود.
وی ادامه داد: در سال‌های گذشته، راه‌اندازی ایستگاه‌های مطالعه کتاب با هدف ترویج سنت نیکوی کتاب‌خوانی و توجه به کتاب را در میان معتکفان مسجد گوهرشاد داشته‌ایم و امسال ایستگاه‌های مطالعه کتاب به بیش از ۱۰۰ جلد کتاب و آثار مرتبط با رهبر شهید(ره) که توسط مؤسسه نشر آثار امام شهید(ره) منتشر شده و یا برخی از کتاب‌هایی که موفق به دریافت تقریظ از سوی رهبر شهید(ره) شده‌اند، اختصاص دارد.
این مقام مسئول اضافه کرد: درهمین زمینه، کتاب «خون دلی که لعل شد» از کتاب‌های مربوط به زندگانی رهبر شهید انقلاب(ره) به عنوان کتاب محوری از نظر خوانش، محتوایی، برگزاری مسابقه کتاب‌خوانی و... در مراسم اعتکاف انتخاب شده تا معتکفان بیش از پیش با زندگانی و سیره امام شهید(ره) آشنا شوند.
از پرداختن به مسائل روز تا برگزاری حلقه‌های معرفت
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد همچنین با اشاره به حضور استادان معارف اسلامی در میان معتکفان، اظهار کرد: امسال استاد حجت‌الاسلام والمسلمین فلاح‌زاده نیز به جمع استادان حاضر در اعتکاف اضافه خواهد شد و استادان به‌صورت شبانه‌روزی در میان معتکفان حضور دارند و به پرسش‌های دینی، شرعی، اعتقادی، مشاوره‌ای و... آنان پاسخ می‌دهند.
وی اضافه کرد: پس از برگزاری نمازهای ظهر و عصر و مغرب و عشا، حلقه‌های معرفت با حضور کارشناسان برگزار می‌شود، به‌گونه‌ای که برای هر ۵۰ نفر از معتکفان، یک حلقه معرفت در نظر گرفته شده تا زمینه گفت‌وگوهای صمیمی و پرسش و پاسخ میان شرکت‌کنندگان و کارشناسان مربوط فراهم شود.
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد ادامه داد: حلقه‌های تلاوت قرآن کریم، شرح و تفسیر صحیفه سجادیه و نهج‌البلاغه و همچنین نشست‌های صمیمی ویژه نوجوانان دختر و پسر از دیگر برنامه‌های اعتکاف امسال خواهد بود.
وی با اشاره به شرایط خاص کشور و جهان و ضرورت تبیین مسائل جاری در این زمینه گفت: با توجه به اینکه همچنان ملت و نیروهای مسلح و غیور ایران و جبهه مقاومت درگیر جنگی تمام‌عیار با جبهه استعمار جهانی بوده و این تقابل در ابعاد نظامی، فرهنگی، اقتصادی و... وجود دارد، برای روشنگری و تبیین مسائل روز، دو جلسه تخصصی در برنامه‌های اعتکاف امسال پیش‌بینی شده است.
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد در بیان دیگر برنامه‌های پیش‌بینی شده در مراسم اعتکاف سال جاری گفت: به یاد تجمعات مردمی در میدان‌ها و خیابان‌های شهرها و استان‌ها، معتکفان مسجد جامع گوهرشاد در زمان اعتکاف، هر شب ساعت ۲۱ با تجمع و سر دادن شعارهای حماسی، نقش خود را در زمینه تعظیم شعائر مذهبی و ملی و مبارزه با استکبار جهانی ایفا خواهند کرد.
این مقام مسئول به حضور نوجوانان در مراسم اعتکاف اشاره و خاطرنشان کرد: برای این قشر مهم از معتکفان افزون بر برنامه‌های عمومی اعتکاف، چندین ویژه‌برنامه در مدت اعتکاف در مسجد گوهرشاد پیش‌بینی شده و علاوه بر مسابقات عمومی کتاب‌خوانی، مسابقات اختصاصی نوجوانان نیز برگزار خواهد شد.
برنامه‌های محوری مراسم اعتکاف رجبیه در سال ۱۴۰۵
معاون تبلیغات اسلامی حرم مطهر رضوی با تشریح برنامه‌های اصلی اعتکاف رجبیه سال ۱۴۰۵ گفت: سه مراسم محوری برای این آیین پیش‌بینی شده که نخستین مراسم در شب سیزدهم ماه رجب و همزمان با میلاد حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) ویژه استقبال از معتکفان و ورود آنان به مسجد گوهرشاد برگزار می‌شود.
وی افزود: دومین مراسم در شب پانزدهم ماه رجب، همزمان با شب رحلت حضرت زینب کبری(س) برگزار خواهد شد. این شب فرصتی برای مناجات و راز و نیاز معتکفان است و برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که شرکت‌کنندگان بتوانند از فرصت شب‌های اعتکاف برای عبادت و مناجات بهره ببرند.
این مقام مسئول با اشاره به برنامه روز پایانی مراسم اعتکاف اظهار کرد: امسال پانزدهم ماه رجب که روز پایانی مراسم اعتکاف است با روز جمعه مصادف شده و معتکفان در کنار نمازگزاران جمعه در نماز باشکوه جمعه شرکت خواهند کرد و صفوف نماز جمعه به مسجد جامع گوهرشاد متصل می‌شود تا معتکفان پس از حضور در این مسجد بتوانند در صفوف نماز جمعه حضور یابند.
حجت‌الاسلام شریعتی‌نژاد بیان کرد: پس از اقامه نماز جمعه، اعمال پرفیض ام‌داوود آغاز می‌شود و برنامه محوری روز پایانی اعتکاف به قرائت این دعای شریف اختصاص دارد. این مراسم حدود ساعت ۱۶ پانزدهم ماه رجب (برابر با جمعه چهارم دی ماه) با قرائت دعای ام داوود توسط ذاکر اهل‌بیت(ع)، جناب آقای مهدی سروری برگزار خواهد شد و پس از نماز مغرب و عشا نیز مراسم وداع معتکفان، با حضور مداحان اهل‌بیت(ع) و خادمان، دست‌اندرکاران و برگزارکنندگان مراسم اعتکاف برپا می‌شود و معتکفان عزیز، بدرقه خواهند شد.
وی در پایان سخنانش گفت: امیدواریم اعتکاف امسال منشأ خیر و برکت برای کشور، جبهه مقاومت و جهان اسلام باشد و زمینه سربلندی مسلمانان و پیروزی جبهه حق را فراهم کند. در کنار بیش از یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار نفری که در کشور در اعتکاف شرکت می‌کنند، تلاش ما در مسجد گوهرشاد این است سهمی در اعتلای فرهنگی و دینی جامعه داشته باشیم و مراسم اعتکاف مسجد گوهرشاد به الگویی برای اعتکاف در سطح جهان اسلام تبدیل شود.
افزایش دو برابری ظرفیت پذیرش معتکفان در مسجد گوهرشاد در سال ۱۴۰۵
معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی هم در این نشست خبری به بیان مطالبی درباره تاریخچه برگزاری مراسم اعتکاف در جوار بارگاه مطهر امام رضا(ع)، نحوه نام‌نویسی متقاضیان و ارائه آمار و ارقام برگزاری مراسم اعتکاف سال گذشته پرداخت.
امین بهنام گفت: اعتکاف در مسجد جامع گوهرشاد از سال ۱۳۳۷شمسی و با همت مرحوم عابدزاده(ره) از خیران و نیک‌اندیشان مشهد مقدس در شبستان تبریزی این مسجد آغاز شد و از سال ۱۳۷۲شمسی هم آستان قدس رضوی به‌صورت متمرکز برگزاری این مراسم معنوی و باشکوه را برعهده گرفت.
وی درباره فرایند نام‌نویسی مراسم اعتکاف رجبیه مسجد گوهرشاد در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: نام‌نویسی متقاضیان از ساعت ۸ صبح سه‌شنبه مورخ ۱۲ آبان آغاز می‌شود و تا ساعت ۲۳:۵۹ روز پنجشنبه مورخ۲۱ آبان ادامه خواهد داشت و علاقه‌مندان می‌توانند از طریق مراجعه به سامانه اینترنتی اعتکاف به نشانی etekaf.razavi.irیا ارسال عدد ۸ به شماره پیامکی ۵۰۰۰۴۸۰۳۰ نام‌نویسی کنند.
این مقام مسئول یادآور شد: ساعت ثبت‌نام در زمان مقرر آغاز شده و در ساعت تعیین شده به پایان خواهد رسید. قرعه‌کشی میان ثبت‌نام‌کنندگان روز جمعه ۲۹آبان انجام می‌شود و اسامی پذیرفته‌شدگان نیز سه‌شنبه سوم آذر از طریق پیامک به اطلاع آنان خواهد رسید.بهنام تصریح کرد: امسال با توجه به تکمیل بخش‌های زیرسطحی مسجد جامع گوهرشاد و با تلاش سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی، به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که ظرفیت پذیرش معتکفان در مراسم اعتکاف سال جاری نسبت به سال گذشته، حدود دوبرابر شود.
اعتکاف مسجد گوهرشاد به روایت آمار و ارقام
معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی با ارائه گزارشی از آمار مربوط به برگزاری مراسم اعتکاف مسجد گوهرشاد در سال گذشته گفت: در سال گذشته حدود ۹۶هزار نفر برای حضور در اعتکاف مسجد جامع گوهرشاد نام‌نویسی کردند که از این تعداد، حدود ۶۷هزار نفر خانم و ۲۹هزار نفر آقا بودند، یعنی حدود ۷۰درصد ثبت‌نام‌کنندگان را بانوان و ۳۰درصد را آقایان تشکیل می‌دادند.
وی یادآورشد: دامنه و گروه سنی ثبت‌نام‌کنندگان نیز از ۱۰ تا ۸۱ سال بود، البته در فرایند قرعه‌کشی، حداقل سن برای دختران ۱۲ سال و برای پسران ۱۴ سال در نظر گرفته می‌شود.
بهنام اضافه کرد: در سال گذشته از ۲۷ کشور جهان متقاضی مراسم اعتکاف وجود داشت که بیشترین آمار اتباع خارجی مربوط به کشورهای افغانستان، پاکستان و هندوستان بود، به‌طوری‌که حدود ۳هزار و ۶۰۰ نفر از کل ثبت‌نام‌کنندگان(یعنی حدود ۴درصد) را اتباع خارجی تشکیل می‌دادند. از نظر جغرافیایی هم پس از استان خراسان رضوی با حدود ۵۹هزار نفر ثبت‌نامی، استان‌های تهران، اصفهان و یزد به ترتیب با ۹هزار و ۱۰۰، ۸هزار و ۵۰۰ و ۲هزارو ۱۴۰ نفر، بیشترین آمار نام‌نویسی در مراسم اعتکاف سال گذشته مسجد گوهرشاد را به خود اختصاص دادند.
وی همچنین بیان کرد: حدود ۱۲ مراسم اعتکاف هم در سال گذشته به دستور تولیت معزز آستان قدس رضوی برای جوانان و نوجوانان به صورت ماهیانه در شبستان‌های مسجد گوهرشاد برگزار شد.
بهره‌مندی از بخش‌های زیرسطحی مسجد گوهرشاد
این مقام مسئول با اشاره به توسعه فضاهای زیرسطحی مسجد جامع گوهرشاد بیان کرد: همیشه این مطالبه وجود داشت که چرا ظرفیت پذیرش معتکفان در مسجد گوهرشاد محدود به هزارو ۵۰۰ نفر است و دلیل آن، برودت هوا در فصل سرما و نبود امکان استقرار معتکفان در ایوان مقصوره و صحن مسجد گوهرشاد بود، اما امسال با تلاش سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر، بخش‌های زیرسطحی مسجد جامع گوهرشاد در حال تکمیل است و تأسیسات و امکانات سرمایش و گرمایش آن نیز آماده خواهد شد و بدین ترتیب در تلاش هستیم ظرفیت پذیرش معتکفان در مراسم اعتکاف سال جاری مسجد گوهرشاد به حدود ۳هزار نفر برسد، یعنی نسبت به سال گذشته دوبرابر افزایش یابد.
بهنام یادآور شد: براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، دسترسی بخش‌های زیرسطحی هم از مسیر رواق دارالمرحمه حرم مطهر رضوی برای عزیزان فراهم می‌شود. با تفکیک برادران و خواهران معتکف که هر یک در یکی از بخش‌های بالایی یا زیرسطحی مسجد گوهرشاد مستقر می‌شوند، ظرفیت اعتکاف امسال نسبت به سال گذشته حدود دو برابر افزایش می‌یابد.
وی درباره سهمیه پذیرش معتکفان در مراسم اعتکاف سال جاری مسجد گوهرشاد خاطرنشان کرد: برای افرادی که طی سه سال گذشته در اعتکاف مسجد جامع گوهرشاد شرکت کرده‌اند، ۵درصد از ظرفیت در نظر گرفته شده تا این افراد نیز فرصت حضور دوباره در مراسم را داشته باشند. همچنین ۵درصد برای اتباع خارجی و ۱۰درصد هم برای متقاضیان غیرخراسانی(خارج از استان‌های خراسان) در نظر گرفته شده و بقیه ظرفیت باقیمانده نیز از طریق قرعه‌کشی میان سایر ثبت‌نام‌کنندگان تعیین خواهد شد.