بررسی‌های خبرگزاری رویترز نشان می‌دهد بیش از ۳ میلیارد دلار پروژه محاسباتی و هوش مصنوعی در چین به تراشه‌های محدودشده شرکت انویدیا وابسته هستند. این پروژه‌ها اکنون با خروج جنسن هوانگ از مدیرعاملی انویدیا و افزایش نظارت دولت آمریکا با خطرهای جدی روبه‌رو شده‌اند. انویدیا پیش‌تر اعلام کرده بود محدودیت‌های صادراتی آمریکا عملاً این شرکت
بررسی‌های خبرگزاری رویترز نشان می‌دهد بیش از ۳ میلیارد دلار پروژه محاسباتی و هوش مصنوعی در چین به تراشه‌های محدودشده شرکت انویدیا وابسته هستند. این پروژه‌ها اکنون با خروج جنسن هوانگ از مدیرعاملی انویدیا و افزایش نظارت دولت آمریکا با خطرهای جدی روبه‌رو شده‌اند.
انویدیا پیش‌تر اعلام کرده بود محدودیت‌های صادراتی آمریکا عملاً این شرکت را از بازار مراکز داده هوش مصنوعی چین خارج کرده است. با وجود این، بررسی اسناد توسط رویترز از وجود پروژه‌هایی به ارزش بیش از ۳ میلیارد دلار در چین حکایت دارد که بر پایه پردازنده‌های محدودشده این شرکت آمریکایی طراحی شده‌اند.
این طرح‌ها از قطب‌های فناوری و اقتصادی مناطق ساحلی چین تا استان‌های دورافتاده غربی این کشور گسترده شده‌اند. چنین وضعیتی نشان‌دهنده تداوم تقاضای قابل‌توجه برای سخت‌افزارهای انویدیا، حتی در شرایطی است که واشنگتن تلاش می‌کند دسترسی پکن به فناوری‌های اصلی رونق جهانی هوش مصنوعی را محدود کند.
رویترز برای تهیه این گزارش بیش از ۱۵۰ آگهی مناقصه و خرید دولتی، برنامه سرمایه‌گذاری، قرارداد ساخت‌وساز و افشای اطلاعات شرکتی را بررسی کرد. مجموع ارزش اعلام‌شده پروژه‌ها و توافق‌های تجهیزاتی شناسایی‌شده از ۲۳ میلیارد یوان، معادل حدود ۳.۲ میلیارد دلار، فراتر می‌رود.
این اسناد تصویری روشن از نفوذ عمیق فناوری انویدیا در توسعه هوش مصنوعی چین ارائه می‌دهند. همچنین نشان می‌دهند استفاده از فناوری این شرکت به غول‌های فناوری چین محدود نمانده و طرح‌های مورد حمایت دولت‌های محلی، دانشگاه‌ها و مراکز محاسباتی منطقه‌ای را نیز در بر گرفته است.
برآورد ۳.۲ میلیارد دلاری شامل سرمایه‌گذاری‌های برنامه‌ریزی‌شده، قراردادهای امضاشده و تأسیسات تکمیل‌شده می‌شود. این رقم همچنین هزینه ساختمان‌ها، سامانه‌های تأمین برق و سایر زیرساخت‌ها را در بر می‌گیرد و نباید آن را معادل هزینه خرید تراشه‌های انویدیا دانست.
وزارت بازرگانی چین و شرکت انویدیا بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
انتشار این گزارش یک روز پس از کناره‌گیری جنسن هوانگ، هم‌بنیان‌گذار انویدیا، از سمت مدیرعاملی این شرکت صورت گرفت. استعفای او در پی جنجالی درباره ارتباطش با یک زن تاجر چینی رخ داد که مقام‌های آمریکایی به ارتباط احتمالی او با نهادهای اطلاعاتی پکن مشکوک هستند.
هوانگ که همواره از کاهش محدودیت‌های صادراتی حمایت می‌کرد، سال گذشته اعلام کرده بود سهم انویدیا از بازار چین از ۹۵ درصد به صفر رسیده است. این شرکت همچنین به دلیل ابهامات قانونی و نظارتی، درآمد حاصل از محاسبات مراکز داده در چین را از پیش‌بینی‌های مالی خود کنار گذاشته بود.
با این حال، اظهارات انویدیا به معنای از بین رفتن تقاضای چین برای محصولات این شرکت نیست. در حالی که آمارهای انویدیا به توانایی خود شرکت برای رقابت و فروش مستقیم در چین مربوط می‌شوند، اسناد بررسی‌شده توسط رویترز نشان می‌دهند مشتریان چینی همچنان برای خرید این پردازنده‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند و در برخی موارد حتی از تراشه‌های محدودشده استفاده دارند.
سانی چئونگ، تحلیلگر بنیاد جیمزتاون در واشنگتن، گفت:
یافته‌های رویترز دیدگاه قبلی من درباره نحوه اجرای محدودیت‌ها را تقویت می‌کند. واشنگتن باید به‌جای تمرکز صرف بر افرادی که در ظاهر تراشه‌ها را خریداری می‌کنند، بررسی کند قدرت محاسباتی در نهایت به دست چه کسانی می‌رسد و برای چه اهدافی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در سراسر چین، توسعه‌دهندگان و مؤسسات مختلف در حال پیشبرد پروژه‌های مراکز داده هوش مصنوعی به ارزش میلیاردها دلار هستند. این تأسیسات بر اساس پردازنده‌های محدودشده انویدیا، از جمله مدل‌های H100، H200 و H۸۰۰، طراحی شده‌اند.
این طرح‌ها طیف گسترده‌ای از مراکز محاسباتی عظیم منطقه‌ای تا ساختمان‌های تجاری تغییرکاربری‌یافته را شامل می‌شوند. یکی از نمونه‌ها، تأسیساتی در استان گانسو در شمال غربی چین است که انتظار می‌رفت پیش از پایان سال هزاران تراشه انویدیا را در خود جای دهد. با وجود این، هنوز مشخص نیست این پردازنده‌ها واقعاً به محل موردنظر رسیده‌اند یا خیر.
برخی از این مراکز هم‌اکنون فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و برخی دیگر در مرحله ساخت قرار دارند. با تشدید محدودیت‌های صادراتی، گردانندگان این پروژه‌ها با خطر تأخیر، اختلال در تأمین تجهیزات یا تحمیل هزینه‌های سنگین برای بازطراحی زیرساخت‌ها بر اساس تراشه‌های تولید داخل چین مواجه هستند.
کناره‌گیری هوانگ نیز ممکن است این آسیب‌پذیری‌ها را افزایش دهد؛ زیرا با خروج او، قدرت لابی‌گری انویدیا در شرایطی تضعیف می‌شود که قانون‌گذاران آمریکایی خواهان اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر هستند.
دوراهی واشنگتن در برابر صادرات تراشه
دولت آمریکا از سال ۲۰۲۲ محدود کردن صادرات پردازنده‌های پیشرفته هوش مصنوعی انویدیا را آغاز کرد. واشنگتن در ادامه، محدودیت‌ها را به تراشه‌های تغییریافته‌ای که برای بازار چین طراحی شده بودند، از جمله مدل H800، گسترش داد.
در ژانویه ۲۰۲۶، دولت دونالد ترامپ اعلام کرد مجوز صادرات پردازنده‌های H200 به مشتریان واجد شرایط چینی را به‌صورت موردی و با در نظر گرفتن شرایط مشخص بررسی خواهد کرد.
انویدیا در گزارش رسمی ماه اوت خود اعلام کرده بود که عملاً از بازار محاسبات مراکز داده چین کنار گذاشته شده است. اما گزارشی از شرکت تحقیقاتی آی‌دی‌سی که رویترز در ماه اکتبر به آن استناد کرد، نشان می‌داد انویدیا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ همچنان ۳۴ درصد از محموله‌های شتاب‌دهنده هوش مصنوعی چین را در اختیار داشته است.
البته این دو آمار معیارهای متفاوتی را اندازه‌گیری می‌کنند و به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند سخت‌افزارهای محدودشده شناسایی‌شده در تحقیقات رویترز چگونه به دست کاربران چینی رسیده‌اند.
پس از استعفای هوانگ در روز پنجشنبه، حساسیت مقام‌های آمریکایی نسبت به این موضوع افزایش یافت. این کناره‌گیری در پی مطرح شدن اتهاماتی درباره آلیس هوانگ، مدیر اجرایی سابق و مرتبط با شرکت مگاسپید، شریک ابری انویدیا مستقر در سنگاپور، صورت گرفت.
شرکت مگاسپید هرگونه انتقال غیرقانونی تراشه‌های انویدیا به چین را رد کرده است. هیئت‌مدیره انویدیا نیز تحقیقاتی مستقل را آغاز کرد و اعلام کرد هیچ دلیلی برای باور به افشای اسرار شرکت یا به خطر افتادن امنیت ملی آمریکا در اختیار ندارد.
تا زمان انتشار این گزارش، هیچ نتیجه‌گیری رسمی و علنی مبنی بر نقض قوانین کنترل صادرات آمریکا از سوی جنسن هوانگ ارائه نشده است.
همچنین پروژه‌های چینی شناسایی‌شده در تحقیقات رویترز تاکنون هیچ ارتباطی با شرکت مگاسپید یا اتهامات مطرح‌شده درباره جنسن هوانگ نداشته‌اند.