حوزه / مرز بنیادین میان ایمان و کفر در یک کلمه خلاصه می‌شود: «تسلیم در برابر حقیقت»؛ از این رو اگر بیماریِ عناد و لجاجت بر جان آدمی چیره شود، هیچ برهان و انذاری دیگر کارگر نخواهد افتاد و انسان را از مدار هدایت دور می‌سازد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، لجاجت و عناد، حجابی سترگ بر دیده جان است که مانع پذیرش حق می‌شود. درکِ آسیب‌های عمیق این رذیله اخلاقی و جایگاه «تسلیم» در جوهره دین، برای هر رهپوی حقیقت ضرورتی بنیادین دارد. در ادامه، این مسئله را از منظر استاد شهید مرتضی مطهری بازخوانی می‌کنیم.

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ»

«بَلْ لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ»

سوره ملک آیه ۲۱

این تذکرات و انذارها، تنها برای جان‌های آزاده و حق‌طلب که فاقد غرض‌ورزی‌های درونی‌اند روشنگر و کافی است؛ اما آنان که در دام «لجاجت»، «عناد» و «سرکشی» گرفتار شده‌اند، گویی پیوسته در حال دور شدن از ساحت حقیقت‌اند.

چنان‌که مولانا با بصیرتی عمیق در بیانِ حجابِ «غرض» سروده است: «چون غرض آمد هنر پوشیده شد / صد حجاب از دل به سوی دیده شد».

اسلام؛ مرزِ میان تسلیم و سرکشی

حقیقت آن است که گرهِ کورِ «مغرض بودن» و سرسختی در برابر حق، حجابی سترگ میان انسان و نورِ معرفت می‌کشد. در این میان، واژه‌ی «اسلام» که نام مبارک آیین الهی است، خود یک معجزه است؛ اسلام، مرزِ روشنِ میان ایمان و کفر را ترسیم می‌کند و تمامِ جوهره‌ی وجودیِ دین را در یک کلمه خلاصه می‌سازد: «تسلیم بودن در برابر حقیقت».

اگر انسان در پیشگاه حقیقت، روحیه‌ی تسلیم و پذیرش داشته باشد، انوارِ هدایت در او اثر می‌کند؛ اما اگر سرکشی و عناد جایگزینِ این تسلیم شود، هیچ پند و اندرزی هرچند متین و منطقی دیگر در جان او کارگر نخواهد بود. لجاجت، حجابی است که چشمِ جان را بر روی تمامیِ حقیقت‌ها می‌بندد و راهِ تعالی را به تمامی مسدود می‌سازد.