قبل از خرید ارزهای ترند و ناشناخته، این ۴ سایت کاربردی را بشناسید. آموزش بررسی امنیت قرارداد، شناسایی کلاهبرداری، نقدینگی و کیف پول‌های بزرگ.

تصور کنید یک ارز دیجیتال تازه‌وارد را در شبکه‌های اجتماعی پیدا کرده‌اید که قیمت آن در چند ساعت ۲۰۰ درصد رشد کرده است. عده‌ای از سودهایشان می‌گویند و بعضی‌ها هم پیش‌بینی می‌کنند قیمت آن چند برابر خواهد شد. اما از کجا می‌توان فهمید این ارز واقعاً ارزش بررسی دارد یا ممکن است سرمایه شما را به خطر بیندازد؟

برای بررسی یک ارز ناشناخته، لازم نیست برنامه‌نویسی بلد باشید یا ساعت‌ها وقت صرف تحلیل داده‌های بلاک چین کنید. ابزارهایی وجود دارند که به شما کمک می‌کنند قرارداد هوشمند، کیف پول‌های بزرگ، نقدینگی و اعتبار پروژه را بررسی کنید. در این مطلب با ۴ ابزار کاربردی و روش استفاده از آن‌ها آشنا می‌شویم.

۱. دکس اسکرینر؛ پیدا کردن آدرس قرارداد و بررسی معاملات

اولین قدم برای بررسی یک ارز ناشناخته، پیدا کردن آدرس قرارداد هوشمند آن است. این آدرس از مجموعه‌ای از حروف و اعداد تشکیل شده و برای شناسایی توکن در یک شبکه بلاک چین استفاده می‌شود. از آنجایی که ممکن است چند ارز نام یا نماد یکسانی داشته باشند، بهتر است برای بررسی توکن موردنظر از آدرس قرارداد آن استفاده کنید.

سایت دکس اسکرینر (DEX Screener) یکی از ابزارهای کاربردی برای پیدا کردن این آدرس است. این سایت اطلاعات توکن‌هایی را که در صرافی‌های غیرمتمرکز معامله می‌شوند، نمایش می‌دهد و علاوه بر آدرس قرارداد، امکان بررسی قیمت، نقدینگی، حجم معاملات و تعداد خرید و فروش‌ها را فراهم می‌کند.

نکته: ارزهای دیجیتال نمایش‌داده‌شده در تصاویر این مقاله صرفاً برای آموزش نحوه استفاده از ابزارها انتخاب شده‌اند و معرفی آن‌ها به معنای تأیید اعتبار، کلاهبرداری بودن یا توصیه به خرید و فروش نیست.

چطور از دکس اسکرینر استفاده کنیم؟

  • وارد سایت دکس اسکرینر شوید و نام یا نماد ارز موردنظر را در کادر جست‌وجو وارد کنید.
  • از میان نتایج، توکن موردنظر را انتخاب کنید. توجه داشته باشید که ممکن است چند توکن با نام مشابه وجود داشته باشند. بنابراین، شبکه و آدرس قرارداد آن را با اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی پروژه تطبیق دهید.
  • در صفحه توکن، آدرس قرارداد آن را پیدا و کپی کنید. این آدرس را برای بررسی‌های بعدی نیاز خواهید داشت.
  • . پس از پیدا کردن آدرس قرارداد، نگاهی هم به نمودار قیمت و اطلاعات معاملاتی توکن بیندازید. در ادامه توضیح می‌دهیم که هنگام بررسی این اطلاعات باید به چه نکاتی توجه کنید.
قبل از خرید ارزهای ترند، بهتر است این ۴ سایت را بررسی کنید!

برای بررسی وضعیت معاملات یک توکن، ابتدا به نمودار قیمت آن نگاه کنید. ببینید قیمت در چند ساعت یا چند روز گذشته چه مسیری داشته است. رشد ناگهانی و چندبرابری قیمت، به‌خصوص زمانی که پس از آن ریزش شدیدی اتفاق افتاده، می‌تواند نشانه نوسان بالا و رفتار غیرعادی بازار باشد. البته نمودار به‌تنهایی برای تشخیص دستکاری قیمت کافی نیست.

در مرحله بعد، نقدینگی (Liquidity) را بررسی کنید. این عدد نشان می‌دهد چه مقدار دارایی در استخر معاملاتی وجود دارد. هرچه نقدینگی کمتر باشد، سفارش‌های خرید و فروش می‌توانند تأثیر بیشتری بر قیمت ارزهای دیجیتال بگذارند. برای مثال، اگر ارزش بازار یک توکن چند میلیون دلار باشد، اما استخر معاملاتی آن فقط ۱۰ هزار دلار نقدینگی داشته باشد، فروش مقدار نسبتاً زیادی از توکن می‌تواند باعث افت شدید قیمت شود.

به علامت قفل کنار نقدینگی هم توجه کنید. این علامت به وضعیت قفل یا سوزانده شدن نقدینگی استخر مربوط می‌شود. با کلیک روی آن بررسی کنید چه درصدی از نقدینگی قفل شده و در صورت وجود قفل زمانی، چه زمانی آزاد می‌شود. اگر بخش زیادی از نقدینگی قابل‌برداشت باشد، احتمال خروج ناگهانی آن یکی از خطراتی است که باید در نظر بگیرید.

به حجم معاملات (Volume) هم توجه کنید. این شاخص نشان می‌دهد در یک بازه زمانی مشخص، چه مقدار خرید و فروش انجام شده است. حجم معاملات بالا در کنار نقدینگی بسیار کم یا نوسانات شدید قیمت می‌تواند نشانه‌ای برای بررسی دقیق‌تر توکن باشد.

حالا که آدرس قرارداد را پیدا کرده‌اید و وضعیت معاملات را بررسی کرده‌اید، نوبت به بررسی امنیت خود توکن می‌رسد. برای این کار می‌توانید از ابزار بعدی، یعنی کوئیک اینتل (Quick Intel)، استفاده کنید.

۲. کوئیک اینتل؛ بررسی امنیت قرارداد و شناسایی هانی‌پات

یکی از خطرات خرید ارزهای ناشناخته، گرفتار شدن در تله کلاهبرداری هانی‌ پات است. در این روش کلاهبرداری، کاربران می‌توانند یک توکن را بخرند، اما هنگام فروش با مشکل مواجه می‌شوند. گاهی هم کارمزد فروش آن‌قدر بالاست که عملاً بخش بزرگی از سرمایه خریدار از بین می‌رود.

سایت کوئیک اینتل برای شناسایی چنین خطراتی طراحی شده است. این ابزار قرارداد هوشمند توکن را بررسی می‌کند و درباره قابلیت‌های مشکوک آن هشدار می‌دهد. برای مثال، می‌تواند نشان دهد سازنده امکان ایجاد توکن جدید، مسدود کردن برخی آدرس‌ها یا تغییر کارمزد معاملات را دارد یا نه.

مزیت مهم کوئیک اینتل پشتیبانی از ده‌ها شبکه بلاک چینی، از جمله اتریوم، سولانا، بی‌ان‌بی چین، بیس، ترون و سویی است. البته امکانات بررسی در همه شبکه‌ها یکسان نیستند.

چطور از Quick Intel استفاده کنیم؟

  • وارد بخش اسکنر Quick Intel شوید.
  • شبکه‌ای را که توکن روی آن راه‌اندازی شده است را انتخاب کنید.
  • آدرس قرارداد توکن را در کادر جست‌وجو قرار دهید و گزینه Scan را بزنید.
  • نتیجه بررسی را بخوانید و به هشدارهای مربوط به هانی‌پات، کارمزد فروش و اختیارات مالک توجه کنید.
قبل از خرید ارزهای ترند، بهتر است این ۴ سایت را بررسی کنید!

هنگام بررسی قرارداد هوشمند در Quick Intel، به این موارد توجه کنید:

  • هانی‌پات (Honeypot): ممکن است بتوانید توکن را بخرید، اما قرارداد اجازه فروش آن را ندهد و سرمایه‌تان در آن گرفتار شود.
  • کارمزد فروش (Sell Tax): اگر سازنده اختیار تغییر کارمزد را داشته باشد، ممکن است آن را مثلاً از ۵ به ۹۰ درصد برساند و بخش بزرگی از مبلغ فروش شما کسر شود.
  • قابلیت ایجاد توکن (Mint): سازنده ممکن است بتواند توکن‌های جدیدی تولید کند. افزایش ناگهانی عرضه می‌تواند باعث کاهش قیمت شود.
  • فهرست سیاه (Blacklist): سازنده ممکن است بتواند آدرس کیف پول شما را مسدود کند تا امکان انتقال یا فروش توکن‌هایتان را نداشته باشید.
  • اختیارات مالک قرارداد (Ownership): بررسی کنید آیا سازنده همچنان می‌تواند تنظیمات مهم قرارداد را تغییر دهد یا کنترل آن را به آدرس دیگری منتقل کند.

نکته: عبارت Passed یعنی توکن در آن بررسی امنیتی قبول شده و مشکل مشخصی شناسایی نشده است. البته این نتیجه به معنی تضمین امنیت کامل توکن نیست. وجود هرکدام از این قابلیت‌ها به‌تنهایی اثبات‌کننده کلاهبرداری نیست، اما می‌تواند اختیاراتی در اختیار سازنده قرار دهد که برای خریداران خطرآفرین باشد.

نسخه اولیه اسکنر رایگان است، اما بعضی اطلاعات تکمیلی به سطح دسترسی بالاتری نیاز دارند.

۳. بابل مپز؛ شناسایی ارتباط کیف پول‌های بزرگ

سالم بودن قرارداد هوشمند به این معنی نیست که توکن از نظر توزیع عرضه هم وضعیت مناسبی دارد. ممکن است بخش بزرگی از توکن‌ها در اختیار چند کیف پول باشد و فروش هم‌زمان آن‌ها قیمت را به‌شدت کاهش دهد.

بابل مپز اطلاعات دارندگان توکن را به‌شکل یک نقشه حبابی نمایش می‌دهد. هر حباب نماینده یک کیف پول است و اندازه آن نشان می‌دهد چه مقدار توکن در اختیار دارد. خط‌هایی که حباب‌ها را به هم وصل می‌کنند نیز از انتقال دارایی میان آن آدرس‌ها خبر می‌دهند.

این ویژگی کمک می‌کند ارتباطات میان دارندگان بزرگ را ببینید و بررسی کنید آیا عرضه توکن در چند کیف پول مرتبط متمرکز شده است یا نه. بابل مپز از شبکه‌های مختلفی از جمله اتریوم، سولانا، بی‌ان‌بی چین، بیس و ترون پشتیبانی می‌کند.

چطور از Bubblemaps استفاده کنیم؟

  • وارد Bubblemaps شوید و گزینه Launch App را انتخاب کنید.
  • شبکه موردنظر را مشخص کرده و آدرس قرارداد توکن را جست‌وجو کنید.
  • نقشه حباب‌ها را بررسی کنید. حباب‌های بزرگ نشان‌دهنده دارندگانی با سهم بالای توکن هستند.
  • روی حباب‌ها کلیک کنید تا درصد مالکیت و ارتباط آن‌ها با سایر کیف پول‌ها را ببینید.
قبل از خرید ارزهای ترند، بهتر است این ۴ سایت را بررسی کنید!

فرض کنید پنج کیف پول مختلف هرکدام ۶ درصد از عرضه یک توکن را در اختیار دارند. در نگاه اول ممکن است این توزیع عادی به نظر برسد، اما اگر همه این کیف پول‌ها با یکدیگر ارتباط داشته باشند، احتمال دارد بخش قابل‌توجهی از عرضه تحت کنترل یک گروه باشد.

در چنین شرایطی، باید تاریخچه انتقال توکن‌ها و هویت احتمالی کیف پول‌ها را هم بررسی کنید. وجود ارتباط میان چند کیف پول به‌تنهایی دلیل کلاهبرداری نیست. برخی آدرس‌های بزرگ متعلق به صرافی‌ها، قراردادهای نقدینگی یا خزانه پروژه هستند و نباید آن‌ها را با کیف پول سرمایه‌گذاران عادی یکسان دانست.

۴. چت جی‌پی‌تی، کلاود یا جمنای؛ تحقیق درباره اعتبار و سابقه پروژه

سه ابزار قبلی به شما کمک می‌کنند وضعیت فنی قرارداد، ارتباط کیف پول‌ها و شرایط معاملات را بررسی کنید. اما هنوز یک سؤال مهم باقی می‌ماند: چه کسانی پشت این پروژه هستند و چه سابقه‌ای دارند؟

اینجاست که ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند کاربرد داشته باشند. برای مثال، می‌توانید از مدل هوش مصنوعی دلخواه خود بخواهید درباره توسعه‌دهندگان پروژه در منابع انگلیسی تحقیق کنند، اخبار و حواشی مرتبط را پیدا کنند و گزارش‌های حسابرسی امنیتی را به زبان ساده توضیح دهند. حتی اگر در تفسیر اطلاعات هر ۳ ابزار قبلی به کمک نیاز داشتید، کافیست اسکرین شات صفحه مورد نظر خود را به چت‌ جی‌پی‌تی، کلاود یا جمنای بدهید تا آن را به زبان ساده برای شما توضیح دهد.

این ابزارها به‌خصوص زمانی مفیدند که اطلاعات یک پروژه در چند وب‌سایت، شبکه اجتماعی و گزارش مختلف پراکنده شده باشد.

چطور با هوش مصنوعی درباره یک توکن تحقیق کنیم؟

  • وارد سایت یا اپلیکیشن مدل هوش مصنوعی موردنظر خود شوید.
  • نام پروژه، شبکه بلاک چینی، وب‌سایت رسمی و آدرس قرارداد آن را وارد کنید.
  • درخواست کنید سوابق تیم سازنده، اخبار منفی، گزارش‌های حسابرسی و ادعاهای مهم پروژه بررسی شوند.
  • از مدل بخواهید برای هر ادعای مهم لینک منبع معتبر ارائه کند و موارد تأییدنشده را مشخص کند.

برای این کار می‌توانید از متن زیر استفاده کنید:

می‌خواهم درباره ارز دیجیتال [نام پروژه] در شبکه [نام شبکه] تحقیق کنم. آدرس قرارداد آن [آدرس قرارداد] است. لطفاً با جست‌وجو در منابع معتبر انگلیسی، سوابق تیم توسعه‌دهنده، گزارش‌های امنیتی، اخبار منفی، ادعاهای کلاهبرداری و مشکلات احتمالی پروژه را بررسی کن. برای هر مورد منبع و تاریخ ارائه بده و مشخص کن چه اطلاعاتی تأیید شده و چه مواردی صرفاً ادعا هستند. در پایان، ریسک‌هایی را که پیش از خرید باید بررسی کنم توضیح بده.

همچنین اگر کد تأییدشده قرارداد هوشمند یا گزارش حسابرسی پروژه را در اختیار دارید، می‌توانید از هوش مصنوعی بخواهید بخش‌های مهم آن را توضیح دهد.

فقط توجه داشته باشید که هوش مصنوعی جایگزین حسابرسی امنیتی قرارداد نیست. این مدل‌ها ممکن است اطلاعات اشتباه ارائه کنند، منابع را نادرست تفسیر کنند یا در صورت نداشتن دسترسی به وب، از اخبار تازه بی‌اطلاع باشند. بنابراین، حتماً لینک‌های ارائه‌شده را بررسی کنید و نتیجه را صرفاً بر اساس پاسخ مدل نپذیرید.

دو ابزار دیگر برای بررسی امنیت ارزهای ناشناخته

علاوه بر سایت‌های معرفی‌شده، دو ابزار زیر هم برای بررسی خطرات احتمالی توکن‌ها کاربرد دارند:

  • هانی‌پات دات‌ایز (Honeypot.is): با شبیه‌سازی خرید و فروش توکن، بررسی می‌کند که آیا امکان فروش آن وجود دارد یا ممکن است سرمایه خریدار در تله هانی‌پات گرفتار شود.
  • گوپلاس سکیوریتی (GoPlus Security): قرارداد هوشمند توکن‌ها را در شبکه‌های مختلف بررسی می‌کند و درباره قابلیت‌های خطرناک مانند ایجاد توکن جدید، مسدود کردن فروش و تغییر کارمزد هشدار می‌دهد.

نشانه‌های هشدار در پروژه‌های ارز دیجیتال

علاوه بر بررسی‌های فنی، باید به ادعاها و رفتارهای تیم سازنده هم توجه کنید. برخی از رایج‌ترین نشانه‌های هشدار عبارت‌اند از:

  • وعده سود تضمینی: اگر پروژه‌ای ادعا می‌کند قیمت توکن آن حتماً چند برابر می‌شود یا سود مشخصی را تضمین می‌کند، باید به اعتبار این وعده شک کنید. هیچ‌کس نمی‌تواند رشد قیمت یک ارز دیجیتال را تضمین کند.
  • اصرار به خرید فوری: عباراتی مثل «فقط چند ساعت فرصت دارید» یا «اگر الان نخرید، سود بزرگی را از دست می‌دهید» ممکن است برای تحت فشار قرار دادن سرمایه‌گذاران استفاده شوند.
  • اجبار به خرید مقدار مشخص: اگر از شما می‌خواهند برای فعال شدن حساب، دریافت سود یا آزادسازی دارایی‌ها حتماً مقدار مشخصی توکن بخرید، دلیل این شرط را بررسی کنید. البته وجود حداقل مبلغ خرید به‌تنهایی نشانه کلاهبرداری نیست.
  • درخواست پرداخت پول برای برداشت دارایی: بعضی کلاهبرداران پس از واریز سرمایه، به بهانه‌هایی مثل مالیات، تأیید حساب یا رفع مسدودی، پول بیشتری درخواست می‌کنند. پرداخت این مبلغ معمولاً به آزاد شدن دارایی منجر نمی‌شود.
  • درخواست عبارت بازیابی کیف پول: هیچ پروژه معتبری برای خرید توکن، بررسی حساب یا دریافت پاداش به عبارت بازیابی یا کلید خصوصی کیف پول شما نیاز ندارد. ارائه این اطلاعات می‌تواند به سرقت دارایی‌هایتان منجر شود.

آیا عبور از این بررسی‌ها به معنای امن بودن خرید است؟

خیر. حتی اگر قرارداد یک توکن مشکل شناخته‌شده‌ای نداشته باشد، توزیع عرضه آن مناسب به نظر برسد و سابقه منفی مشخصی هم از تیم سازنده پیدا نکنید، همچنان احتمال زیان وجود دارد.

ارزهای ترند و ناشناخته ممکن است در مدت کوتاهی رشد چندبرابری داشته باشند، اما ریسک سقوط شدید قیمت و کلاهبرداری نیز در میان آن‌ها بالاست. بعضی خطرات حتی پس از خرید ظاهر می‌شوند. برای مثال، سازندگان ممکن است نقدینگی را خارج کنند، کیف پول‌های بزرگ شروع به فروش کنند یا قیمت به دلیل کاهش تقاضا سقوط کند.

در مجموع، این چهار ابزار به شما کمک می‌کنند برخی نشانه‌های خطر را پیش از خرید شناسایی کنید، اما نتایج آن‌ها به‌تنهایی برای قضاوت قطعی درباره یک پروژه کافی نیست. برای مثال، وجود قابلیت ایجاد توکن جدید یا تمرکز عرضه در چند کیف پول مرتبط، لزوماً به معنای کلاهبرداری نیست و ممکن است دلایل مشخصی داشته باشد.

از طرف دیگر، حتی اگر هیچ هشدار امنیتی دریافت نکنید، باز هم احتمال دارد پروژه با مشکلاتی روبه‌رو شود که این ابزارها قادر به شناسایی آن‌ها نیستند. بنابراین، بهتر است نتایج بررسی‌ها را در کنار اطلاعات مربوط به تیم سازنده، سابقه پروژه و شرایط بازار ارزیابی کنید و هیچ‌کدام را تضمینی برای امنیت یا سودآوری توکن ندانید.

به همین دلیل، اگر قصد خرید چنین ارزهایی را دارید، بهتر است ابتدا با مبلغ کمی شروع کنید و فقط بخشی از سرمایه‌تان را وارد معامله کنید که توانایی از دست دادن کامل آن را دارید. همچنین بهتر است تمام سرمایه خود را روی یک توکن ناشناخته قرار ندهید.