تهران - ایرنا - مستند «بند امن» به کارگردانی محسن اسلامزاده، روایت دو ماه سرنوشتساز زندگی مردی است که پس از قرار گرفتن در آستانه اجرای حکم قصاص، فرصتی دوباره برای نجات پیدا میکند.
محسن اسلامزاده، کارگردان مستند «بند امن»، در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: این فیلم درباره مردی است که پس از قرار گرفتن در آستانه اجرای حکم قصاص، فرصتی دوماهه برای جلب رضایت خانواده مقتول پیدا میکند؛ فرصتی که مستندساز در تمام مدت آن، زندگی و تلاش این فرد برای نجات از قصاص را از نزدیک دنبال کرده است.
اسلامزاده درباره شکلگیری ایده این مستند گفت: مدتها قصد داشتم اثری در فضای زندان بسازم، اما سوژهای مناسب، پیدا نمیشد. سرانجام در یکی از روزهای مهرماه سال ۱۴۰۴، متوجه شدم یکی از افرادی که قرار بود، حکم قصاص او اجرا شود، مهلتی دوماهه گرفته است. از همان زمان پیگیری این موضوع را آغاز کردم، چون مهم بود بدانم سرنوشت این فرد چه خواهد شد.
او درباره تجربه متفاوت ساخت این فیلم توضیح داد: «بند امن» روایت فرصت دوماهه یک نفر برای زنده ماندن است. در طول فیلمبرداری، بارها با سوژه احساس همذاتپنداری میکردم و خودم را در موقعیت دشواری میدیدم که او در آن قرار گرفته بود. حدود ۴۰ روز بهطور مستمر در زندان و در کنار او حضور داشتم و حتی حدود ۱۰ شب را نیز در همان بند خوابیدم. تجربه حضور در زندان، آن هم در کنار کسی که برای زنده ماندن تلاش میکند و پیشتر یک بار تا پای اجرای حکم قصاص رفته است، شرایط خاصی داشت.
این مستندساز درباره انتخاب نام فیلم نیز گفت: «بند امن» نام یکی از بندهای زندان است. در میان نامهایی که برای فیلم در نظر گرفته بودم، به این عنوان رسیدم که علاوه بر اشاره به محل وقوع داستان، از نظر استعاری نیز با روایت فیلم ارتباط دارد.
اسلامزاده با اشاره به دشواریهای فیلمبرداری در روزهای پایانی مهلت دوماهه افزود: هرچه به روزهای آخر نزدیکتر میشدم، کار دشوارتر و اضطراب بیشتر میشد. این پرسش که آیا خانواده مقتول رضایت میدهند یا حکم قصاص اجرا خواهد شد، به مسالهای کلیدی برای من تبدیل شده بود. من در طول این مدت با سوژه زندگی کرده بودم و او را مانند برادر کوچک خودم میدانستم؛ بنابراین دلم نمیخواست اتفاقی که پیشتر برایش رخ داده بود، دوباره تکرار شود.
او ادامه داد: این فرد پیش از آن نیز برای اجرای حکم به زندان قزلحصار منتقل شده بود. در آن مقطع تصور میکرد شرایط عادی است و احتمال میدهد خانواده مقتول او را ببخشند، اما ناگهان شرایط تغییر کرد و او را به قرنطینه و سپس محل اجرای حکم بردند. حتی پنج نفر از افرادی که در کنار او بودند، حکمشان اجرا شد و خود او نیز در همان موقعیت حضور داشت. به همین دلیل، هرچه به پایان مهلت نزدیک میشدم، نگرانی از تکرار آن اتفاق بیشتر میشد.
کارگردان «بند امن» درباره دشواری جلب اعتماد سوژه برای حضور مقابل دوربین بیان کرد: در ابتدا او با ساخت مستند در زندان موافق نبود و حتی ارتباطش را با من قطع کرد. یکی از نگرانیهایش این بود که انتشار خبر یا درز اطلاعات درباره پرونده، بر تصمیم خانواده مقتول تاثیر بگذارد. من نیز به او اطمینان دادم که قصد ندارم با انتشار اطلاعات، مشکلی برای او ایجاد کنم و هدفم این است که بتواند نجات پیدا کند.
او با اشاره به نقش مددکار زندان در همراهی سوژه با گروه فیلمسازی گفت: خانم خدابخشی، مددکار زندان، در نجات این فرد و گفتوگو با پدر مقتول نقش مهمی داشت. پس از آنکه تعهدهایی دادم و درباره هدفم با سوژه صحبت کردم، او پذیرفت با من همکاری کند. هرچه فیلمبرداری پیش رفت، رابطه ما دوستانهتر شد. حتی پس از چند جلسه، به دلیل حساسیت موضوع و راحت نبودن سوژه با حضور گروه، اعلام کردند که فیلمبردار دیگر نمیتواند در جلسات حضور داشته باشد و باید بهتنهایی برای تصویربرداری بروم. از آن پس، بهتنهایی به زندان میرفتم و این رفاقت شکل گرفت؛ رابطهای که تا امروز نیز ادامه دارد. از مقطعی به بعد، خودم نیز تلاش کردم به او کمک کنم تا بتواند از این وضعیت نجات پیدا کند.
اسلامزاده درباره آخرین وضعیت تولید «بند امن» گفت: مراحل اصلی تولید و تدوین فیلم انجام شده است، اما برای حضور در جشنواره باید مجوزهای لازم دریافت شود. در حال حاضر پیگیری این مجوزها ادامه دارد و امیدوارم روند آن به خوبی پیش برود.
این مستندساز در بخش دیگری از صحبتهایش با اشاره به جایگاه جشنواره سینماحقیقت بیان کرد: سینماحقیقت به ویترین سینمای مستند ایران تبدیل شده است و فیلمسازان علاقه دارند آثارشان در این جشنواره حضور داشته باشد؛ زیرا فرصت دیده شدن فیلمها را فراهم میکند. فضای جشنوارهای و حضور مخاطبانی با نگاهها و سلیقههای متنوع نیز از جذابیتهای این رویداد است.
او با اشاره به فراز و نشیبهای جشنواره در دورههای مختلف افزود: باعث خرشندی است که دوره گذشته جشنواره با رونق برگزار شد و امسال نیز آثار زیادی به آن ارسال شده است. بخشهای جانبی جشنواره، بهویژه بخش شهید آوینی و بخش ایران، اهمیت زیادی دارند و امیدوارم در بیستمین دوره نیز آثار جدی و ارزشمندی در این بخشها حضور داشته باشند و جشنواره بهخوبی برگزار شود.
«بند امن» متقاضی حضور در بیستمین جشنواره «سینماحقیقت» است. محسن اسلامزاده کارگردانی «تنها میان طالبان»، «زندگی میان پرچمهای جنگی»، «هیچکس منتظرت نیست» و «من تروریست نیستم» را در کارنامه دارد.
