شبکه خبری بلومبرگ در گزارشی با اشاره به تداوم توان موشکی ایران با وجود ماهها حملات آمریکا و اسرائیل، اعلام کرد تهران همچنان قادر است موشک و پهپاد تولید کند و بخشی از زرادخانه نظامی آسیبدیده خود را بازسازی کند؛ ارزیابیای که با ادعاهای مکرر مقامهای آمریکایی درباره نابودی توان نظامی و صنایع دفاعی ایران در تضاد است.
بلومبرگ به نقل از مقامهای غربی که به دلیل اظهارنظر درباره ارزیابیهای محرمانه نخواستند نامشان فاش شود، تأکید کرده که ایران همچنان توان تولید تسلیحات برای جبران خسارات واردشده به زرادخانه خود را حفظ کرده است.
یکی از این مقامها گفته است ایران ذخایر قابلتوجهی از موشکهای بالستیک و برخی سامانههای موشکی ضد کشتی در اختیار دارد و میتواند این ذخایر را بهسرعت افزایش دهد. وی همچنین از تأمین موشک برای ایران از سوی روسیه خبر داده است؛ موضوعی که با ارزیابی جداگانهای در ماه ژوئن گذشته همخوانی دارد. وزارت دفاع روسیه به درخواست بلومبرگ برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداده است.
این ارزیابیها در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و دیگر مقامهای دولت وی بارها مدعی شدهاند حملات هوایی هشتماهه، توان ایران برای تهدید پایگاههای آمریکا در منطقه و متحدان واشنگتن را از بین برده است. ترامپ پیشتر ارتش ایران را «بهطور کامل نابودشده» توصیف کرده بود و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا نیز ۳۰ سپتامبر مدعی شد ایالات متحده توان صنعتی نظامی و زیرساخت دفاعی ایران را بهطور کامل نابود کرده است.
با این حال، کاخ سفید و وزارت جنگ آمریکا به درخواست بلومبرگ برای اظهارنظر درباره ارزیابیهای جدید پاسخی ندادهاند.
در همین زمینه، سرتیپ رضا طلایی، سخنگوی وزارت دفاع ایران، پیش از انتشار این گزارش اعلام کرده بود توان تولید تسلیحات کشور به ۲.۵ برابر سطح پیش از جنگ رسیده است. وی، بنا بر گزارش خبرگزاری تسنیم، علت این افزایش را استفاده از ظرفیت کامل صنایع دفاعی کشور دانست و گفت برنامههای تولید تجهیزات تهاجمی متناسب با تحولات شیوههای نبرد و نیازهای نیروهای مسلح بهروزرسانی میشود.
با وجود گزارشها درباره تداوم توان تولید تسلیحات در ایران، برخی ارزیابیها از وارد آمدن خسارات قابلتوجه به صنایع موشکی کشور حکایت دارد. جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و پژوهشگر مدعو کینگز کالج لندن، ارزیابی کرده است که حملات هوایی احتمالاً بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید موشک ایران را در مقایسه با دوران پیش از جنگ تضعیف کرده است؛ خساراتی که ممکن است آثار آن در بلندمدت نیز ادامه یابد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل پیش از جنگ، زرادخانه موشکهای بالستیک ایران را حدود ۲۵۰۰ فروند برآورد کرده بود، اما شمار موشکهای باقیمانده مشخص نیست. در عین حال، ارزیابیهای اطلاعاتی غرب که جدیدترین آنها به ژوئن گذشته بازمیگردد، نشان میدهد ایران همچنان حدود سهچهارم ذخایر مهمات پیش از جنگ خود را در اختیار داشته است.
از سوی دیگر، تحلیل بلومبرگ اکونومیکس از دادههای منتشرشده نشان میدهد ایران از زمان آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه، بیش از ۴ هزار موشک کروز از نوع شاهد با موتور ملخی و دستکم ۲ هزار موشک بالستیک شلیک کرده است.
بکا واسر، مسئول امور دفاعی بلومبرگ اکونومیکس، معتقد است کاهش حملات گسترده آمریکا به ایران، فرصتی برای تهران فراهم کرده است تا خسارات واردشده را جبران و توان نظامی خود را بازسازی کند. به گفته وی، این روند میتواند ایران را برای دور تازهای از درگیریها آماده کند.
واسر هشدار داده است تکرار چرخه کاهش تنش، بازسازی تسلیحاتی و ازسرگیری درگیریها ممکن است جنگ را طولانیتر کند، بیآنکه هیچیک از طرفین به برتری قاطع دست یابد.
انتشار این گزارش در شرایطی صورت میگیرد که ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرده بود پیش از انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر، حملهای علیه ایران انجام نخواهد داد؛ موضوعی که در کنار ارزیابیهای تازه درباره توان موشکی ایران، بار دیگر بحث درباره میزان اثربخشی حملات آمریکا و اسرائیل و امکان بازسازی ظرفیتهای دفاعی تهران را مطرح کرده است.
