پروتئین تزریقی جدیدی که محققان استنفورد کشف کرده‌اند، می‌تواند با بازسازی غضروف در بدن، به میلیون‌ها نفر از مبتلایان به آرتروز کمک کند.
پروتئین تزریقی جدیدی می‌تواند با بازسازی غضروف در بدن، به میلیون‌ها نفر از مبتلایان به آرتروز کمک کند. دانشمندان ماده‌ای ساخته‌اند که می‌تواند با مهار پروتئینی که سطح آن با افزایش سن بالا می‌رود، غضروف مفاصل زانوی افراد مسن را ترمیم کند.
استئوآرتریت یا آرتروز، نوعی بیماری تحلیل‌برنده مفاصل است که باعث تخریب تدریجی غضروف می‌شود. این وضعیت درد و تورم مفاصل را به دنبال دارد و به‌مرور زمان، حرکت‌کردن را برای افراد دشوارتر می‌کند.
درحال‌حاضر هیچ درمان قطعی برای آرتروز وجود ندارد و روش‌های درمانی عمدتاً بر کنترل درد و سایر علائم بیماری متمرکز هستند. اما اکنون دانشمندان دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد ممکن است راهی غیرجراحی برای ترمیم غضروف پیدا کرده باشند.
علاوه‌براین، پروتئین تزریقی مورد استفاده آن‌ها به پیشگیری از آرتروز پس از آسیب‌هایی مشابه پارگی رباط صلیبی قدامی زانو (ACL) نیز کمک کرده است. اگرچه این پژوهش روی موش‌ها انجام شده، محققان می‌گویند نتایج آن شواهد اولیه مهمی درباره چگونگی بازسازی غضروف در انسان ارائه کرده است.
پژوهشگران آکسفورد اعلام کردند که اگر این روش درمانی درنهایت روی انسان نیز مؤثر باشد، می‌تواند به تولید داروی خوراکی یا تزریقی منجر شود که نیاز به جراحی تعویض مفصل زانو یا لگن را کاهش دهد.
آرتروز مفاصل را درگیر می‌کند و شایع‌ترین نوع التهاب مفاصل محسوب می‌شود. این بیماری ممکن است بر اثر افزایش سن، آسیب‌دیدگی یا چاقی ایجاد شود.
درحال‌حاضر گزینه‌های درمانی شامل فیزیوتراپی، مصرف دارو برای کاهش درد، تورم و التهاب، طب سوزنی و در برخی موارد جراحی است. بااین‌حال، این پژوهش جدید امید تازه‌ای برای توسعه گزینه‌های درمانی بیشتر ایجاد کرده است.
اما این پروتئین تزریقی دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
دانشمندان در پژوهشی که در نشریه Science منتشر شده، توضیح داده‌اند که پروتئینی به نام 15-PGDH مولکولی را در بدن تجزیه می‌کند که برای عملکرد سلول‌های بنیادی عضلانی اهمیت دارد.
بنابراین، آن‌ها با مهار این پروتئین، بازسازی بافت عضلانی و در نتیجه افزایش توده عضلانی را در موش‌ها مشاهده کردند. پژوهشگران به‌طور مشخص دریافتند که مهار این پروتئین در موش‌های مسن باعث افزایش ضخامت غضروف‌هایی می‌شود که پیش‌تر آسیب دیده بودند؛ این افزایش ضخامت در سراسر سطح مفصل مشاهده شد.
پروتئین مورد استفاده دانشمندان همچنین با بازسازی سلول‌های استخوانی، عصبی و خونی و نیز کمک به کاهش التهاب ارتباط داشته است.
نیدی بوتانی، دانشیار جراحی ارتوپدی و یکی از نویسندگان ارشد این پژوهش، درباره این یافته‌ها به Science Daily گفت: «بازسازی غضروف تا این اندازه در موش‌های مسن ما را شگفت‌زده کرد…این تأثیر چشمگیر بود.»
پژوهشگران سپس غضروف‌های نمونه‌برداری‌شده از افراد مبتلا به آرتروز را بررسی کردند که تحت عمل جراحی تعویض کامل مفصل زانو قرار می‌گرفتند.
پس از یک هفته مهار پروتئین 15-PGDH، فعالیت ژن‌های مرتبط با تخریب غضروف کاهش یافته بود. بوتانی در ادامه افزود:
سازوکار این فرایند واقعاً چشمگیر است و دیدگاه ما را درباره چگونگی بازسازی بافت‌ها به‌شدت تغییر داد.
میلیون‌ها نفر با افزایش سن از درد و تورم مفاصل رنج می‌برند. این یک نیاز پزشکی بسیار بزرگ است که هنوز پاسخی برای آن پیدا نشده است.
هلن بلاو، استاد میکروبیولوژی و ایمونولوژی و یکی دیگر از نویسندگان ارشد این پژوهش، نیز گفته است:
این روشی جدید برای بازسازی بافت‌های بالغ است و ظرفیت بالینی قابل‌توجهی برای درمان آرتروز ناشی از افزایش سن یا آسیب‌دیدگی دارد.
بااین‌حال، یافته‌های این پژوهش هنوز برای اثبات اینکه این روش درمانی می‌تواند غضروف را در انسان بازسازی کند یا از ابتلا به آرتروز جلوگیری کند، کافی نیستند. این نتایج شواهد اولیه مهمی ارائه می‌کنند، اما اکنون انجام آزمایش‌های بالینی که به‌طور مشخص بازسازی غضروف را بررسی کنند، ضروری است تا مشخص شود آیا این روش برای بیماران ایمن و مؤثر است یا خیر.
بوتانی در پایان گفت:
امیدواریم به‌زودی آزمایش بالینی مشابهی برای بررسی تأثیر این روش بر بازسازی غضروف آغاز شود.
ما از این پیشرفت بالقوه بسیار هیجان‌زده‌ایم. تصور کنید بتوان غضروف موجود را بازسازی کرد و دیگر نیازی به تعویض مفصل نداشت.