آمریکا در حال بررسی گزارشی درباره انتقال اشتباهی برخی قطعات جنگنده پیشرفته اف-۳۵ از استرالیا به هنگ‌کنگ است؛ حادثه‌ای که نگرانی‌هایی درباره احتمال دسترسی چین به قطعات و فناوری‌های مرتبط با یکی از پیشرفته‌ترین سامانه‌های تسلیحاتی آمریکا ایجاد کرده است.
به گزارش دیروزبان، این محموله هفته گذشته هنگام انتقال از استرالیا به آمریکا، به‌طور غیرمنتظره‌ای به هنگ‌کنگ ارسال شد. با این حال، تاکنون هیچ مقام آمریکایی یا استرالیایی نگفته است که چین عمداً مسیر این محموله را تغییر داده یا به فناوری‌های موجود در آن دسترسی پیدا کرده است.
ریچارد مارلز، وزیر دفاع استرالیا، روز سه‌شنبه تأکید کرد قطعات مورد بحث «حساس» نبوده‌اند. وزارت خارجه چین نیز اعلام کرده است که از وقوع این حادثه اطلاعی نداشته است.
چه اتفاقی افتاد؟
ماجرا زمانی رسانه‌ای شد که وب‌سایت پولیتیکو گزارش داد محموله‌ای شامل قطعات اف-۳۵، از جمله پوشش کابین خلبان با قابلیت کاهش بازتاب راداری و یکی از درهای محفظه تسلیحات، پس از خروج از استرالیا به‌طور غیرمنتظره‌ای به هنگ‌کنگ تغییر مسیر داده است.
دفتر برنامه مشترک اف-۳۵ در پنتاگون وقوع یک «مشکل در ارسال محموله» را تأیید کرد و گفت با همکاری مقام‌های آمریکایی و شرکت‌های فعال در این برنامه برای بازگرداندن قطعات، بررسی حادثه و ایجاد تدابیر حفاظتی برای جلوگیری از تکرار آن تلاش می‌کند.
مارلز نیز تأیید کرد که استرالیا در تحقیقات مشارکت دارد و با آمریکا و شرکت لاکهید مارتین، پیمانکار اصلی اف-۳۵، همکاری می‌کند.
استرالیا ۷۲ فروند اف-۳۵ در اختیار دارد و یکی از هفت کشور خارج از آمریکا است که در یک شبکه جهانی مشترک، از قطعات یدکی این جنگنده استفاده می‌کنند. انباری در ویلیام‌تاون در شمال سیدنی نیز به‌عنوان مرکز منطقه‌ای تأمین قطعات برای اف-۳۵های منطقه آسیا-اقیانوسیه فعالیت می‌کند.
چرا محموله به هنگ‌کنگ رفت؟
دلیل تغییر مسیر هنوز مشخص نیست. پنتاگون و مقام‌های استرالیایی توضیحی درباره علت این اتفاق ارائه نکرده‌اند و هیچ مدرکی نیز وجود ندارد که نشان دهد چین در تغییر مسیر محموله نقش داشته است.
برنامه جهانی تأمین قطعات اف-۳۵ توسط لاکهید مارتین مدیریت می‌شود، اما به گفته منابعی که خبرگزاری فرانسه با آنها گفت‌وگو کرده، کنترل این برنامه در اختیار ارتش آمریکا است. مقام‌های دفاعی استرالیا نیز پیش‌تر گفته بودند که کانبرا کنترل یا اختیار هدایت صادرات قطعات اف-۳۵ از انبار ویلیام‌تاون را ندارد.
الجزیره با اشاره به پیچیدگی شبکه تأمین این جنگنده گزارش می‌دهد که برنامه اف-۳۵ اگرچه آمریکایی است، قطعات آن توسط پیمانکارانی از ۱۱ کشور تأمین می‌شود و ۱۳ کشور خارج از آمریکا نیز این جنگنده را به کار می‌گیرند.
آیا این حادثه یک تهدید امنیتی است؟
اهمیت حادثه به اندازه‌ای بوده که پنتاگون تحقیقات درباره آن را آغاز کرده است، اما وزیر دفاع استرالیا تلاش کرده نگرانی‌های امنیتی را کاهش دهد و گفته است موضوع مربوط به تجهیزات یا قطعات حساس نبوده است.
نگرانی اصلی به ماهیت اف-۳۵ بازمی‌گردد؛ جنگنده‌ای نسل پنجم که از فناوری‌های پنهان‌کاری، پوشش‌های ویژه، رادارهای پیشرفته، حسگرها و سامانه‌های شبکه‌ای بهره می‌برد.
چین پیش‌تر نیز به تلاش برای دستیابی به اطلاعات برنامه اف-۳۵ متهم شده است. یک گزارش هیئت علمی دفاعی آمریکا در سال ۲۰۱۳ مدعی شده بود حملات سایبری چین به اطلاعات چند برنامه پنتاگون، از جمله برنامه جنگنده مشترک اف-۳۵، دسترسی پیدا کرده است.
با این حال، الکس گاتوپولوس، سردبیر دفاعی الجزیره، هشدار داده است که نباید صرفا از روی رسیدن چند قطعه به هنگ‌کنگ نتیجه گرفت که چین به دستاورد فناورانه مهمی دست یافته است. به گفته او، برنامه جنگنده‌های پنهانکار چین خود پیشرفته است و حتی نمونه‌های اولیه جنگنده‌های نسل ششم این کشور نیز در حال ظهور هستند. بنابراین مشخص نیست قطعات کوچک و غیرحیاتی اف-۳۵ تا چه اندازه می‌توانند اطلاعات ارزشمندی در اختیار پکن قرار دهند.