چرا قیمتطلا در آمریکا میریزد و در آسیا بالا میرود؟
بررسی روند بازار جهانی طلا نشان میدهد این فلز گرانبها پس از آغاز پرنوسان سال ۲۰۲۶ و ثبت اوجهای تاریخی، همچنان در موقعیتی قرار دارد که میتواند در نیمه دوم سال بازارها را غافلگیر کند؛ بهویژه آنکه بیشترین افت قیمت طلا در ساعات معاملاتی آمریکا رخ میدهد و در مقابل، بخشی از بازگشت قیمتها در دادوستدهای آسیایی شکل میگیرد.
به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ طلا سال ۲۰۲۶ را با نوساناتی کمسابقه آغاز کرد. بهای این فلز گرانبها در ژانویه با جهشی کمسابقه از مرز ۵۵۰۰ دلار به ازای هر اونس عبور کرد، اما در ادامه و همزمان با فروکش کردن بخشی از تنشها، تا اواخر ژوئن برای مدتی به زیر ۴۰۰۰ دلار نیز سقوط کرد.
اگرچه قیمت طلا از ابتدای سال تاکنون کاهش قابلتوجهی داشته، اما عملکرد آن در مقیاس یکساله همچنان در میان بهترین داراییهای مالی قرار دارد و سایر بازارها هنوز در حال جبران عقبماندگی خود نسبت به این فلز هستند. علاوه بر این، طلا همچنان یکی از موفقترین داراییها در بازه ۱۲ ماه گذشته محسوب میشود و بسیاری از بازارهای دیگر هنوز نتوانستهاند عملکرد مشابهی ثبت کنند.
انجمن جهانی طلا معتقد است که در شرایط کنونی، قیمت طلا با چشمانداز اقتصاد جهانی که شامل رشد اقتصادی متوسط، کاهش تدریجی اما همچنان بالای تورم و انتظار برای ادامه سیاستهای انقباضی بانکهای مرکزی است، همخوانی دارد.
بر این اساس انتظار میرود قیمت طلا در نیمه دوم سال عمدتا در محدودهای نسبتا ثابت و با نوسانی در حدود ۵ درصد حرکت کند. با این حال این بدان معنا نیست که بازار آمادگی خود برای جهشهای خیرهکننده را از دست داده است.
در صورت تشدید رکود اقتصادی یا بروز دوباره تنشهای ژئوپلیتیک، کاهش انتظارات نسبت به نرخهای بهره یا افزایش خرید سرمایهگذاران در قیمتهای پایین، طلا میتواند بار دیگر تا محدوده ۴۵۰۰ دلار یا حتی بالاتر صعود کند. در مقابل اگر اقتصاد جهانی انعطافپذیر باقی بماند، بازده اوراق قرضه افزایش یابد و فضای بازارها آرامتر شود، احتمال افت بیشتر قیمت طلا وجود دارد؛ هرچند انتظار میرود تقاضای خرید در قیمتهای پایین، از کاهش بیش از ۱۰ درصدی جلوگیری کند.
طلا سال ۲۰۲۶ را با عملکردی خیرهکننده آغاز کرد و تنها در چند هفته نخست سال ۱۲ رکورد تاریخی جدید ثبت کرد و در اواخر ژانویه تحت تاثیر تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک و افزایش معاملات اختیار معامله، برای نخستین بار از سطح ۵۵۰۰ دلار عبور کرد.
با این حال در ادامه و همزمان با تغییر فضای بازار، قیمتها تا حوالی ۴۰۰۰ دلار عقب نشستند. این نوسانات باعث شد شاخص نوسان تحققیافته طلا به بیش از ۵۰ درصد برسد که بازتابدهنده افزایش نوسانات در سایر بازارهای مالی نیز بود. هرچند اکنون این شاخص به کمتر از ۳۰ درصد کاهش یافته، اما همچنان بالاتر از میانگین ۱۷ درصدی دو دهه گذشته قرار دارد. بررسیهای تاریخی نشان میدهد که جهشهای شدید نوسان در بازار طلا معمولا موقتی بوده و در ادامه به سطوح متعارف بازمیگردند.
بررسی مدل تحلیل عوامل بازده طلا (GRAM) نشان میدهد که ریسکهای ژئوپلیتیک و تغییر احساسات سرمایهگذاران مهمترین عامل نوسان قیمت طلا در نیمه نخست سال بودهاند. همچنین رفتار معاملهگران و جریانهای سرمایه نیز سهم قابلتوجهی در روند قیمت داشته است.
در این میان بررسی معاملات روزانه نشان میدهد بخش عمده نوسانات قیمت طلا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ در ساعات معاملاتی آسیا و آمریکا رقم خورده است. همچنین بیشترین افت قیمتها در جریان معاملات آمریکا رخ داده، در حالیکه بازگشت قیمتها عمدتا در ساعات معاملاتی آسیا شکل گرفته است. این موضوع بیانگر نقش پررنگ سرمایهگذاران و مصرفکنندگان آسیایی در کشف قیمت و جهتدهی به بازار جهانی طلاست.
اکنون دو پرسش اصلی پیش روی سرمایهگذاران قرار دارد؛ نخست اینکه آیا قیمت فعلی طلا با واقعیتهای اقتصادی همخوانی دارد و دوم اینکه چه عواملی میتوانند قیمت را از سطوح کنونی به سمت بالا یا پایین هدایت کنند.
بررسی وضعیت بازارهای جهانی نشان میدهد انتظارات غالب حاکی از آن است که بانک مرکزی آمریکا، بانک مرکزی اروپا، بانک انگلستان و بانک مرکزی ژاپن تا پایان سال یک مرحله دیگر نرخهای بهره را افزایش خواهند داد. در همین حال اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۹ درصد رشد خواهد کرد. بر همین اساس، مدل ارزشگذاری طلا نشان میدهد قیمت کنونی این فلز گرانبها با انتظارات اقتصاد کلان جهانی تا حد زیادی سازگار است.
کارشناسان معتقدند ادامه روند صعودی طلا کاملا محتمل است، اما تحقق آن به یک محرک قوی نیاز دارد. این محرک میتواند از سه مسیر تشدید رکود اقتصادی یا تنشهای ژئوپلیتیک، تغییر انتظارات بازار به سمت کاهش نرخهای بهره و یا ورود سرمایهگذاران بلندمدت به بازار شکل بگیرد.
بر اساس سناریوهای اقتصاد کلان، در صورت وقوع این شرایط، قیمت طلا میتواند بار دیگر به محدوده ۴۵۰۰ دلار بازگردد و در صورت دریافت سیگنالهای بسیار قوی، حتی حرکت به سمت ۵۰۰۰ دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود.
اگرچه اقتصاد آمریکا تاکنون رشد قابل قبولی را حفظ کرده و بازار سهام نیز با اتکا به رونق شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی اثرات جنگ آمریکا و ایران را تا حد زیادی نادیده گرفته است، اما نگرانیها درباره ارزشگذاری بالای سهام همچنان پابرجاست. علاوه بر این، انتخابات میاندورهای آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶ نیز به یکی از کانونهای توجه بازار تبدیل شده است. از منظر تاریخی، تجربه نشان میدهد در دورههایی که دموکراتها قدرت بیشتری در اختیار داشتهاند، تقاضا برای خرید شمش و سکه طلا در آمریکا افزایش یافته است.
بازار طلا طی دو دهه اخیر از چند تحول ساختاری مهم بهره برده است؛ از جمله رشد اقتصادهای نوظهور، توسعه صندوقهای قابل معامله طلا (ETF)، افزایش ریسکهای جهانی و خریدهای گسترده بانکهای مرکزی. در سالهای اخیر نیز صندوقهای ثروت ملی، صندوقهای بازنشستگی و سایر سرمایهگذاران بلندمدت حضور پررنگتری در بازار پیدا کردهاند که میتوانند در نیمه دوم سال نیز نقش مهمی در حمایت از قیمت طلا ایفا کنند.
در این میان سه عامل تقویت بیش از انتظار دلار و افزایش بیشتر نرخهای بهره، افزایش تمایل سرمایهگذاران به داراییهای پرریسک و عوامل تکنیکال و شناسایی سود پس از رشدهای قابلتوجه، مهمترین تلهها برای سقوط طلا محسوب میشوند. با این حال، تجربه تاریخی نشان میدهد پس از اصلاحهای شدید، تقاضای مصرفی، خرید سرمایهگذاران بلندمدت و ورود بانکهای مرکزی معمولا مانع از تداوم افت قیمت میشود.
بانکهای مرکزی از سال ۲۰۲۲ تاکنون به طور متوسط سالانه حدود هزار تن طلا خریداری کردهاند و همچنان یکی از مهمترین محرکهای بازار محسوب میشوند. در این میان هند با تقاضای سالانه حدود ۸۰۰ تن، دومین بازار بزرگ طلای جهان است. با این حال افزایش تعرفه واردات طلا در این کشور از ۶ درصد به ۱۵ درصد، میتواند تقاضای سالانه برای جواهرات، شمش و سکه را ۵۰ تا ۶۰ تن کاهش دهد که این امر بر مسیر قیمتها در نیمه دوم سال اثرگذار خواهد بود.