حوزه / محققان جوان و فعالان رسانه‌های اجتماعی — آدم محمد بیچی، علی طاهر علی و ثالیث یعقوب — دیدگاه‌های خود را درباره بحران خاورمیانه، روابط عربستان و ایران، جنگ یمن و چگونگی به‌کارگیری اختلاف مذاهب در فهم درگیری‌های سیاسی بیان کردند. در نوشته‌هایشان، بر نقش رهبران سیاسی، تأثیر تبلیغات و اهمیت تفکیک میان اسلام و سیاست‌های حکومت‌های کشورهای اسلامی تمرکز کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از نیجریه، این محققان جوان در نوشته‌های خود به تحلیل اوضاع منطقه پرداخته اند و بر ضرورت نگاه منطقی و مستند به تحولات شرق میانه تأکید کرده‌اند.
آدم محمد بیچی: پروپاگاندا و بهره‌گیری از اختلاف مذاهب
آدم بیچی در نوشته‌ای در صفحه فیس‌بوک خود با عنوان «شرق میانه گشوده شد»، آورده است که چگونه تفاوت فهم دینی میان شیعه و اهل سنت می‌تواند به دشمنی تبدیل شود، به‌ویژه هنگامی که برای دستیابی به اهداف سیاسی به کار گرفته شود.
وی مردم را به دو گروه تقسیم کرد: کسانی که درباره موضوعی دانش ندارند اما با توضیح می‌توانند آن را درک کنند، و کسانی که از پیش بر عقیده خود پای فشرده‌اند و حاضر نیستند دلیل و برهانی خلاف باورشان بپذیرند.
به گفته او، درگیری‌های میان فرقه‌های مسیحی، به‌ویژه ارتدوکس و کاتولیک رومی، نشان می‌دهد که اختلاف دینی لزوماً نباید عامل تداوم جنگ باشد. تحولات اجتماعی و کاهش سخت‌گیری در فهم می‌تواند به همزیستی مسالمت‌آمیز کمک کند.
آدم محمد بیچی همچنین درباره روابط ایران و عربستان پیش و پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ آورده است: به‌کارگیری اختلاف مذاهب برای تشدید دشمنی میان دو کشور، در تشدید بحران منطقه‌ای مؤثر بوده است. وی خاطرنشان کرد که پیش از انقلاب اسلامی ایران، ایران و عربستان روابط خوبی داشتند، زیرا رهبران دو کشور در آن دوران مطیع غرب بودند، اما پس از انقلاب اسلامی این رابطه دگرگون شد.
این نویسنده افزود که عربستان در نگاه امت اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا مکه و مدینه در آن قرار دارد. به باور او، این جایگاه می‌تواند دست‌آویزی برای جلب حمایت مردمی یا ارائه بحران سیاسی در قالب «حمله به اسلام» باشد.
درباره یمن نیز، آدم محمد بیچی از آنچه به‌کارگیری موضوع اماکن مقدس برای تبلیغات در زمان بحران می‌داند، انتقاد کرده و تصریح کرده است که جنگ طولانی میان عربستان و یمن خسارات فراوانی برجا گذاشته و هشدار داد که گسترش بحران منطقه می‌تواند مشکلات بیشتری برای منطقه در پی داشته باشد.
علی طاهر علی: صیانت از کرامت مؤمن و نقد پروپاگاندا
وی در نوشته خود بر اهمیت جان انسان در اسلام و آنچه او «استفاده از اماکن مقدس برای ساختن تبلیغات سیاسی» می‌نامد، تمرکز کرد.
او به روایتی اشاره کرد که کرامت مؤمن نزد خداوند را نشان می‌دهد و می‌گوید اگر مردم این آموزه را بهتر می‌فهمیدند، تمرکز بیشتر بر نجات جان‌ها و پرهیز از ریختن خون قرار می‌گرفت.
طاهر علی همچنین نسبت به آنچه تفاوت میان ابراز نگرانی درباره حملات به عربستان و رنج‌های کشیده‌شده مردم یمن در سال‌های جنگ می‌داند، انتقاد کرد. به باور او، نباید تنها بر ویرانی اموال و شرکت‌ها تمرکز کرد، حال آنکه پرسش‌های مهمی درباره جان غیرنظامیان و ویرانی‌های جنگ در یمن وجود دارد.
نویسنده همچنین اظهار داشت که برخی سخنوران بحران ممکن است موضوع مکه و مدینه را برای تقویت تبلیغات سیاسی به کار گیرند. او ابراز نگرانی کرد که حملات به عربستان ممکن است به‌عنوان حمله به کل اسلام جلوه داده شود، بدون آنکه میان کشور، حکومت آن و دین اسلام تمایز قایل شود.
ثالث یعقوب : تفکیک عربستان از رهبران آن
همچنین ثالث یعقوب محقق مسلمان دیدگاه خود را درباره بحران عربستان و نیروهای مسلحه یمن (حوثی) بیان کرد و پرسش‌هایی درباره سود تداوم درگیری و آسیب‌های آن برای جامعه منطقه مطرح ساخت.
این نویسنده جوان ضمن تبیین چالش‌های امنیتی که رهبران عربستان ممکن است در پی حملات به این کشور با آن روبه‌رو شوند درباره روابط عربستان با آمریکا، به‌ویژه در حوزه خرید تسلیحات و همکاری‌های امنیتی اشاره کرد و گفت تنها خداوند می‌داند آمریکایی‌ها چه ثروت‌های هنگفتی از این تجارت جنگی با عربستان به دست می‌آورند.
وی با اشاره به مظلوم نمایی عربستان در حمله به یمن گفت : کشوری به همسایه‌اش به دلیل اختلاف سیاسی حمله می کند و سپس انتظار داشته دارد که کشور مورد حمله تنها بنشیند و واکنشی نشان ندهد، این خلاف عقلانیت است .
ثالث یعقوب همچنین از آنچه پیوند دادن مستقیم عربستان و اسلام انتقاد کرد و گفت: نباید هر حمله‌ای به این کشور را حمله به اسلام دانست.
به باور او، باید میان مردم عربستان، اماکن مقدس واقع در آن کشور و رهبران سیاسی‌ای که سیاست‌هایش را تعیین می‌کنند، تفکیک قائل شد. او گفت محبت مسلمانان به مکه و مدینه نباید مانع از ارزیابی اعمال رهبران یا پرسش از پیامدهای سیاست‌های آنان شود.
نویسنده در پایان، مسلمانان را به پرهیز از آنچه «ناآگاهی و گرایش صرف به اخبار هم‌سو با سلیقه خود» می‌نامد فراخواند و خواستار آن شد که مسائل سیاسی بر اساس برهان بررسی شود و میان دین و اعمال حاکمان تمایز گذاشته شود.
گزارشگر: موسی شعیب