اصابت پدافند ایران به جنگنده اف‌۳۵ آمریکا، آن را مجبور به فرود اضطراری کرد؛ اتفاقی که نشان داد لایه‌های پنهانکار آن مانع آسیب‌پذیری نیست.

باشگاه خبرنگاران جوان - اف‌۳۵، جنگنده نسل پنجم آمریکاست که برای در امان ماندن از پدافند‌های پیشرفته طراحی شده است. شکل بدنه، مواد جاذب امواج و حمل تسلیحات در داخل بدنه، بازتاب راداری این جنگنده را کاهش می‌دهند.

رادار و حسگر‌های حرارتی نیز اطلاعات محیط را جمع‌آوری و ترکیب می‌کنند تا خلبان تصویر روشن‌تری از میدان نبرد داشته باشد؛ اطلاعاتی که با دیگر نیرو‌ها نیز به اشتراک گذاشته می‌شود. سامانه‌های جنگ الکترونیک، هشدار راداری و هشدار موشکی نیز برای شناسایی تهدید و کمک به واکنش دفاعی اف‌۳۵ به کار می‌روند.

مجموعه این قابلیت‌ها باعث شده است احتمال کشف و آسیب‌رساندن به این جنگنده توسط سامانه‌های پدافندی به حداقل برسد. اگرچه اف‌۳۵ به‌گونه‌ای طراحی شده که برای رادار‌های دوربرد عملاً نامرئی باشد، اما برای پنهان ماندن کامل از موشک‌های حرارت‌یاب ساخته نشده است.

در جنگ تحمیلی سوم و ۹ ماه پس از ادعای ترامپ مبنی بر اینکه آسمان ایران بی‌دفاع شده است، تاریخ برای اف‌۳۵ بار دیگر نوشته شد. بیست‌وهشتم اسفند ۱۴۰۵، ایران این پرنده جنگی سرسخت را با سامانه پدافندی خود مورد اصابت قرار داد تا خلبان مجبور به فرود اضطراری شود.

اما ماجرای این اصابت چه بود؟

در شبکه‌های دفاع هوایی مدرن، به‌جای اتکا به رادار، از سامانه‌های جست‌و‌جو و رهگیری حرارتی استفاده می‌شود. این حسگر‌های غیرفعال، آسمان را برای یافتن ناهنجاری‌های حرارتی پویش می‌کنند.
سلاح این سامانه نیز موشک ضدهوایی «۳۵۸» است؛ ترکیبی منحصر‌به‌فرد از یک مهمات پرسه‌زن و یک موشک سطح‌به‌هوا که با سرعت زیرصوت پرواز می‌کند و در منطقه هوایی مشخص‌شده، با الگویی به شکل عدد هشت انگلیسی پرسه می‌زند تا حسگر‌های نوری و حرارتی آن هدفی را شناسایی کنند.

اگر این موشک یا موشک‌های حرارتی بومی پیشرفته‌تر با یک سامانه جست‌و‌جو و رهگیری زمینی هدایت شوند، می‌توانند با اف‌۳۵ درگیر شوند و مزیت‌های راداری این جنگنده را بی‌اثر کنند؛ کاری که ایران توانست با موفقیت انجام دهد.

هنگامی که تصاویر رهگیری و اصابت به اف‌۳۵ منتشر شد، شوک بزرگی به ارتش آمریکا، لاکهید مارتین، سازنده این جنگنده، و هم‌پیمانان آمریکا وارد شد؛ زیرا مسئولان کاخ سفید و ارتش آمریکا در طول جنگ تحمیلی سوم بار‌ها اعلام کرده بودند که آسمان ایران برای هواگرد‌های آنها باز است و هیچ مانع پدافندی وجود ندارد.

از سوی دیگر، کارویژه اصلی اف‌۳۵، توانایی عملیات و بقا در محیط پدافندی است. به همین دلیل، تأیید اصابت به این جنگنده به تیتر یک رسانه‌های جهان تبدیل شد؛ اصابتی که نشان داد سامانه‌های راداری و هشداردهنده و لایه‌های پنهانکاری و حفاظت این جنگنده نتوانسته‌اند مانع آسیب‌پذیری آن شوند و نخستین اصابت به این جنگنده با آتش دشمن، به نام پدافند ایران ثبت شد.

این اتفاق بزرگ توانست بر انتخاب مسیر و پشتیبانی مأموریت‌های بعدی آمریکا اثر بگذارد و حفظ برتری هوایی را برای سنتکام پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر کند.

منبع: فارس