شکار و فرود سالم یک فروند پهپاد آمریکایی ام. کیو. ام ۱۷۰ ازسوی نیروی دریایی سپاه پاسداران، تکرار شکست تجهیزات پیشرفته واشنگتن در برابر توان دفاعی ایران را به نمایش جهانی گذاشته است.
همشهری آنلاین – گروه سیاسی: در ادامه روند ناکامی تجهیزات نظامی آمریکا در برابر توانمندی‌های دفاعی و اطلاعاتی ایران، روز پنجشنبه یک فروند پهپاد آمریکایی MQM-۱۷۰ در غرب تنگه‌هرمز ازسوی نیروی دریایی سپاه پاسداران به‌صورت سالم فرود آمد؛ شکاری که مورد توجه تحلیلگران نظامی جهان قرار گرفته‌است.
اهمیت این عملیات، که با استفاده از جنگ الکترونیک و تسلط بر سامانه‌های هدایت و کنترل این پرنده انجام شده، صرفاً ناکام گذاشتن یک مأموریت پهپادی نیست، بلکه بازیابی سالم تجهیزات آمریکایی، فرصتی ارزشمند برای بررسی فناوری، سامانه‌های کنترلی و اطلاعات عملیاتی آن فراهم می‌کند؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در پرونده شکار و دستیابی ایران به تجهیزات و تسلیحات آمریکایی، ازجمله «شهپادها» و «شمپادها» نیز مورد توجه قرار گرفته بود. اندیشکده نظامی «دیفنس سکیوریتی آسیا» در گزارشی مفصل، به بررسی ابعاد مختلف موضوع شکار تازه سپاه پاسداران در تنگه‌هرمز پرداخته که مهم‌ترین محورهای آن را در ادامه می‌خوانید:
ترکیب سه مرحله عملیاتی
- نیروی دریایی سپاه در ۲۹ اکتبر اعلام کرد یک فروند پهپاد آمریکایی MQM-۱۷۰ را در غرب تنگه هرمز شناسایی و با استفاده از جنگ الکترونیک تحت کنترل خود درآورده‌است.
- این پهپاد با هدف شناسایی سامانه‌های پدافند ساحلی فعالیت می‌کرده و از یکی از سواحل جنوبی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به پرواز درآمده‌است.
- اهمیت این رویداد در ترکیب سه مرحله عملیاتی است: «شناسایی پهپاد»، «مداخله الکترونیک در سامانه‌های آن» و «بازیابی سالم پرنده».
- تحقق این مراحل می‌تواند علاوه بر ناکام گذاشتن مأموریت، امکان دسترسی به تجهیزات و اطلاعات فنی پهپاد را نیز فراهم کند.
ویژگی‌های فنی و مأموریت پهپاد شکار شده
- پهپاد MQM-۱۷۰ Outlaw ساخت شرکت Griffon Aerospace، یک پرنده کوچک و قابل استفاده مجدد است که عمدتاً برای ایفای نقش هدف هوایی در تمرینات نظامی و ارزیابی تسلیحات به‌کار می‌رود.
- این خانواده شامل مدل‌های MQM-۱۷۰A و MQM-۱۷۰C Outlaw G۲ است، اما مدل دقیق پهپاد شکار شده ازسوی ایران مشخص نشده‌است.
- براساس ارزیابی‌ها، مشخصات احتمالی پرنده شکار شده ازسوی ایران عبارت است از:
- سرعت کروز: ۶۰ تا ۸۰ گره دریایی
- حداکثر سرعت: حدود ۱۲۶ گره دریایی
- مداومت پروازی: بیش از ۸ ساعت
- ظرفیت محموله: حدود ۴۰ تا ۶۰ پوند
- این پهپاد برخلاف سامانه‌های پیشرفته شناسایی مانند MQ-۹، اساساً برای آموزش و ارزیابی تهدیدهای هوایی طراحی شده‌است.
- تجهیزات آن می‌تواند شامل تقویت‌کننده‌های فروسرخ، سامانه‌های امتیازدهی، چراغ‌ها، مولدهای دود و تجهیزات آزمایشی باشد.
- امکان نصب دوربین و حسگرهای دیگر برای مأموریت‌های محدود نظارتی نیز وجود دارد.
اهمیت بازیابی سالم و دسترسی به اطلاعات فنی
- متخصصان ایرانی می‌توانند اجزای سامانه کنترل، سخت‌افزارهای حامل نرم‌افزار، حسگرها، اطلاعات ناوبری و پیکربندی مأموریت را بررسی کنند.
- دسترسی به این اطلاعات می‌تواند در شناخت معماری کنترلی، روش‌های هدایت، مسیر پروازی و تجهیزات عملیاتی پهپاد مؤثر باشد.
- همچنین بررسی سامانه بازیابی‌شده ممکن است به شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و بهبود روش‌های مقابله الکترونیکی با نمونه‌های مشابه کمک کند.
جنگ الکترونیک و مقابله با مأموریت‌های شناسایی
- این عملیات ایران می‌تواند نمونه‌ای از تلاش برای جلوگیری از بررسی آرایش دفاع ساحلی تلقی شود.
- در چنین مأموریت‌هایی، حضور پهپاد به‌تنهایی برای شناسایی کامل شبکه پدافندی کافی نیست و جمع‌آوری اطلاعات به حسگرها، مشاهده خارجی یا روش‌های مرتبط با ثبت واکنش سامانه‌های دفاعی نیاز دارد.
- مداخله الکترونیک می‌تواند در کنار رهگیری موشکی، گزینه دیگری برای مقابله با پهپادها فراهم کند.
پیامدهای راهبردی برای تنگه هرمز
- تنگه هرمز به‌دلیل اهمیت راهبردی در دسترسی دریایی و فعالیت‌های نظامی ساحلی، به این رویداد ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی می‌دهد.
- با انجام این عملیات، توانایی ایران در اخلال و بازیابی برخی پهپادها می‌تواند برنامه‌ریزی مأموریت‌های بدون‌سرنشین را پیچیده‌تر کند، چراکه خطر از دست رفتن تجهیزات و دسترسی طرف مقابل به اطلاعات فنی آنها نیز مطرح خواهد بود.
- این رویداد همچنین پیام توانمندی ایران درباره ترکیب دفاع ساحلی، شناسایی پهپادها و بهره‌برداری اطلاعاتی از تجهیزات بازیابی‌شده را تقویت می‌کند.