آذربایجان‌غربی- ارومیه شهری با پیشینه‌ای غنی از فرهنگ، ادبیات و هنر، این روزها میزبان فضایی برای پیوند دوباره شاخه‌های مختلف هنر است؛ سلسله‌نشست‌های «ایوان» که با رویکردی فرهنگی و هنری، تلاش دارد شعر را در کنار دیگر جلوه‌های هنری قرار دهد.
سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): هنر همواره زبان مشترک انسان‌ها برای بیان احساسات و اندیشه‌ها است؛ زبانی که گاه در قالب واژه‌های شاعرانه جلوه می‌کند، گاه در خطوط و رنگ‌ها جان می‌گیرد و زمانی نیز در موسیقی، تصویر و دیگر صورت‌های خلاقانه هنری خود را نشان می‌دهد. در این میان، شعر به‌عنوان یکی از کهن‌ترین و تأثیرگذارترین جلوه‌های هنر، ظرفیت ویژه‌ای برای برقراری ارتباط با سایر رشته‌های هنری دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری تجربه‌هایی متفاوت و چندوجهی برای مخاطبان باشد.
سلسله نشست‌های «ایوان» در ارومیه را می‌توان در همین چارچوب مورد توجه قرار داد؛ رویدادی فرهنگی که با محوریت هم‌نشینی شعر و هنر، به دنبال ایجاد فضایی پویا برای حضور اندیشه‌های ادبی و خلاقیت‌های هنری است. اهمیت چنین برنامه‌هایی تنها در برگزاری یک گردهمایی فرهنگی خلاصه نمی‌شود، بلکه در تلاشی است که برای نزدیک‌کردن هنرمندان حوزه‌های مختلف، ایجاد ارتباط میان نسل‌های هنری و گسترش نگاه مخاطبان به مفهوم هنر صورت می‌گیرد.
فراتر از یک محفل ادبی؛ ضرورت نگاه میان‌رشته‌ای به هنر
یکی از ویژگی‌های مهم رویدادهای فرهنگی موفق، عبور از نگاه تک‌بعدی به هنر است. امروزه بسیاری از جریان‌های هنری در جهان بر پایه تعامل میان رشته‌های مختلف شکل می‌گیرند. ادبیات، موسیقی، هنرهای تجسمی، تئاتر و سینما هرکدام به‌تنهایی زبان و ویژگی‌های خاص خود را دارند، اما در کنار یکدیگر می‌توانند تجربه‌ای کامل‌تر و عمیق‌تر برای مخاطب خلق کنند.
تلفیق شعر و هنر نیز از همین منظر اهمیت دارد. شعر می‌تواند الهام‌بخش یک اثر تصویری باشد، موسیقی می‌تواند فضای عاطفی و معنایی یک سروده را تقویت کند و هنرهای نمایشی می‌توانند مفاهیم نهفته در کلمات را در قالب حرکت و اجرا به مخاطب انتقال دهند.
چنین رویکردی موجب می‌شود مخاطب با شکل‌های متنوع‌تری از بیان هنری مواجه شود و هنرمندان نیز از ظرفیت‌ها و توانایی‌های یکدیگر برای خلق آثار تازه بهره بگیرند.
در واقع، ارزش این نشست‌ها در آن است که هنر را نه مجموعه‌ای از شاخه‌های جداگانه، بلکه پدیده‌ای به‌هم‌پیوسته و زنده معرفی می‌کنند؛ پدیده‌ای که در بستر تعامل و گفت‌وگو می‌تواند پیوسته بازآفرینی شود.
ایوان؛ فرصتی برای هم‌نشینی هنرمندان و علاقه‌مندان
توحید منصورفر، دبیر محفل ادبی «ایوان» ارومیه گفت: شعر در فرهنگ ایرانی جایگاهی فراتر از یک قالب ادبی دارد. این هنر دیرپا در طول تاریخ با موسیقی، نقاشی، معماری، نمایش و دیگر جلوه‌های فرهنگی پیوندی عمیق داشته است.
وی افزود: در چنین فضایی، قرار گرفتن شعر در کنار سایر هنرها فرصتی ایجاد می‌کند تا مخاطب تنها شنونده واژه‌ها نباشد، بلکه بتواند مفاهیم ادبی را از زاویه‌های متفاوت تجربه کند. گاهی یک تصویر می‌تواند امتداد یک شعر باشد، گاهی موسیقی به کلمات جان تازه‌ای می‌بخشد و گاهی گفت‌وگوی میان هنرمندان، معنایی تازه از یک اثر ادبی یا هنری پیش روی مخاطب قرار می‌دهد.
منصور فر بیان کرد: رویکرد تلفیقی سلسله نشست‌های ایوان نیز می‌تواند در همین مسیر ارزیابی شود؛ مسیری که در آن مرزهای میان رشته‌های هنری کمرنگ‌تر شده و فرصت بیشتری برای تعامل میان فعالان فرهنگی و هنری فراهم می‌شود.
مسئول انتشارات «روهان» ارومیه گفت: یکی از مهم‌ترین کارکردهای نشست‌های فرهنگی، فراهم‌کردن فضایی برای مواجهه مستقیم هنرمندان با مخاطبان است. در چنین محافلی، هنر از فضای محدود تولید و ارائه اثر خارج می‌شود و در بستر گفت‌وگو و ارتباط انسانی قرار می‌گیرد.
وی افزود: سلسله نشست‌های ایوان با محوریت شعر و هنر، ظرفیت آن را دارد که به محلی برای گردهمایی شاعران، نویسندگان، هنرمندان و علاقه‌مندان به حوزه‌های مختلف فرهنگی تبدیل شود؛ محفلی که در آن تجربه‌های فردی و هنری در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و زمینه شکل‌گیری ایده‌های تازه فراهم می‌شود.
منصورفر ادامه داد: فعالیت‌های فرهنگی زمانی می‌توانند تأثیرگذاری پایدار داشته باشند که از قالب برنامه‌های مقطعی خارج شوند و به جریانی مستمر تبدیل شوند. نشست‌های ادبی و هنری، در صورت استمرار و برخورداری از برنامه‌ریزی هدفمند، می‌توانند به ایجاد شبکه‌ای از ارتباطات فرهنگی میان هنرمندان و مخاطبان منجر شوند.
وی افزود: این شبکه ارتباطی، علاوه بر کمک به تبادل تجربه و انتقال دانش هنری، زمینه‌ای برای شکل‌گیری همکاری‌های مشترک، تولید آثار خلاقانه و معرفی استعدادهای تازه فراهم می‌کند.
مسئول انتشارات «روهان» ارومیه افزود: همچنین حضور مخاطبان در چنین محافلی می‌تواند به افزایش حساسیت و توجه عمومی نسبت به هنر و ادبیات کمک کند. هنگامی که شعر و هنر در فضایی صمیمی و تعاملی عرضه می‌شوند، امکان ارتباط نسل جوان با میراث ادبی و جریان‌های هنری معاصر نیز افزایش می‌یابد.
منصورفر بیان کرد: انتشارات روهان برای گسترش فعالیت‌های جانبی و حمایت از هنر شهر «ایوان» را راه‌اندازی کرد و فعالیت‌های مختلف از جمله نشست‌های شعرخوانی، نمایشگاه هنری و کارگاه هنری در این محفل برگزار می‌شود.
وی گفت: در طی این مدت اخیر ۴ نشست شعرخوانی برگزار شده که نمایشگاه نقاشی و نشست خوشنویسی از برنامه‌های جانبی بوده است.
مسئول انتشارات «روهان» ارومیه افزود: در نشست چهارم سه هنر از جمله شعرخوانی، موسیقی سنتی ایرانی و نقاشی زنده با موضوع انار که در تقویم ملی ۷ آبان روز انار درج شده کنار هم بودند.
وی گفت: هدف اصلی ما حمایت از شعر و هنر به‌خصوص در میان جوانان بوده و این محفل بدون حمایت فرد یا ارگان خاصی بصورت کاملا مستقل است.
با وجود ظرفیت‌های ارزشمند چنین رویدادهایی، تداوم و اثربخشی آن‌ها نیازمند توجه به چند موضوع اساسی است. تنوع‌بخشیدن به محتوای نشست‌ها، دعوت از هنرمندان رشته‌های مختلف، فراهم‌کردن فرصت حضور برای استعدادهای جوان، توجه به آثار و ادبیات بومی و ایجاد امکان مشارکت فعال مخاطبان، از جمله عواملی است که می‌تواند به غنای بیشتر این برنامه‌ها کمک کند.
سلسله نشست‌های ایوان ارومیه را می‌توان تلاشی در مسیر پیوند میان شعر، اندیشه و دیگر جلوه‌های هنر دانست؛ تلاشی که بر اهمیت گفت‌وگو، تعامل و هم‌افزایی در فضای فرهنگی تأکید دارد.
ایوان، در این مسیر، می‌تواند فراتر از یک نام یا محل برگزاری نشست، به نمادی از هم‌نشینی اندیشه‌ها و خلاقیت‌ها تبدیل شود؛ جایی که شعر از حصار کلمات فراتر می‌رود، هنر به زبان مشترک تبدیل می‌شود و هر دیدار، فرصتی تازه برای کشف زیبایی‌ها و بازخوانی ظرفیت‌های فرهنگی ارومیه فراهم می‌آورد.