اختلال گسترده در سیستم کنترل ترافیک هوایی آمریکا باعث توقف سراسری پروازها برای بیش از چهار ساعت و لغو هزاران پرواز در این کشور شد.
فهرست مطالب
اداره هوانوردی فدرال آمریکا روز جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵) به دلیل اختلال گسترده در سیستم ارتباطی کنترل ترافیک هوایی، تمامی پروازهای خروجی این کشور را برای بیش از چهار ساعت متوقف کرد.
به گزارش سرویس هوافضای تک‌ناک، مقام‌های آمریکایی اعلام کردند که این اقدام برای حفظ ایمنی مسافران و جلوگیری از بروز حوادث احتمالی ضروری بوده است.
این دستور ساعت ۱۵:۵۴ به وقت شرق آمریکا، معادل ساعت ۰۰:۲۴ بامداد شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ به وقت ایران صادر شد و بیش از چهار ساعت ادامه داشت. در این مدت، هواپیماهایی که روی زمین قرار داشتند اجازه برخاستن نداشتند، اما پروازهای در حال انجام می‌توانستند با هماهنگی مراکز کنترل ترافیک هوایی به مسیر خود ادامه دهند و فرود بیایند. محدودیت پروازهای بین‌المللی نیز با بررسی شرایط هر پرواز به صورت جداگانه مدیریت شد.
طبق گزارش خبرگزاری رویترز و داده‌های شرکت‌های ردیابی پرواز، اختلال گسترده باعث لغو هزاران پرواز و تأخیر در هزاران پرواز دیگر شد. همچنین صدها هواپیما مجبور شدند به فرودگاه مبدأ بازگردند یا مسیر خود را به سمت فرودگاه‌های جایگزین تغییر دهند. این اتفاق مشکلات گسترده‌ای برای مسافران، شرکت‌های هواپیمایی و کارکنان فرودگاه‌ها ایجاد کرد.
علت اختلال در پروازهای آمریکا چه بود؟
شان دافی، وزیر حمل‌ونقل آمریکا اعلام کرد که اختلال ارتباطی، ۲۲ مرکز منطقه‌ای کنترل ترافیک هوایی این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. این مراکز مسئول هدایت و نظارت بر هواپیماهایی هستند که میان فرودگاه‌های مختلف پرواز می‌کنند. اختلال در ارتباط میان مراکز کنترل و خلبانان، مدیریت ایمن ترافیک هوایی را با مشکل مواجه کرد.
بررسی‌های اولیه نشان داد که بخشی از مشکلات به زیرساخت‌های ارتباطی قدیمی و فرسوده سیستم هوانوردی آمریکا مربوط است. مقام‌های دولت آمریکا اعلام کردند که سیستم‌های ارتباطی تحت فشار قرار گرفته‌اند و تجهیزات قدیمی احتمالا در گسترش اختلال نقش داشته‌اند. شان دافی نیز توضیح داد که افزایش حجم داده‌ها در روترها و تجهیزات شبکه باعث اختلال در عملکرد سیستم ارتباطی شده است. با وجود این، بررسی کارشناسان برای مشخص شدن تمامی عوامل فنی حادثه ادامه دارد.
از سوی دیگر، مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا تأکید کرد که شواهدی از وقوع حمله سایبری، اقدام تروریستی یا خرابکاری عمدی مشاهده نشده است. او توضیح داد که اطلاعات اولیه بیشتر از بروز یک نقص فنی در زیرساخت‌های مخابراتی حکایت دارند. با وجود این، بررسی تمامی احتمالات تا مشخص شدن علت نهایی ادامه خواهد داشت.
هم‌زمان، گمانه‌زنی‌هایی درباره ارتباط این حادثه با سیستم جدید هوش مصنوعی اداره هوانوردی فدرال مطرح شد. این سیستم برای شناسایی مشکلات احتمالی و پیشنهاد مسیرهای جایگزین طراحی شده است. هرچند، پیمانکار مسئول این فناوری ارتباط آن با توقف پروازها را رد کرد و تاکنون مدرکی برای تأیید نقش هوش مصنوعی در بروز اختلال منتشر نشده است.
همچنین تاکنون شواهدی از ارتباط توقف پروازهای آمریکا با اختلال گسترده اخیر سرویس‌های Outlook و Microsoft 365 منتشر نشده است. این اختلال روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۱ آبان ۱۴۰۵) رخ داده بود و باعث بروز مشکلاتی در دسترسی کاربران به خدمات ابری مایکروسافت شد.
پیامدهای گسترده توقف پروازها
توقف سراسری پروازها علاوه بر فرودگاه‌های آمریکا، شبکه حمل‌ونقل هوایی کانادا، مکزیک و اروپا را نیز مختل کرد. برخی پروازهای اروپا به مقصد آمریکا به درخواست مقام‌های هوانوردی متوقف شدند و شرکت هواپیمایی ایر کانادا نیز پروازهای باقی‌مانده خود میان دو کشور را در روز جمعه لغو کرد. شرکت‌های حمل‌ونقل بار، از جمله FedEx نیز با تأخیر در جابه‌جایی محموله‌ها مواجه شدند.
طبق آخرین گزارش‌های منتشرشده، نزدیک به ۵ هزار پرواز در آمریکا لغو شد و هزاران پرواز دیگر با تأخیر مواجه شدند. شرکت تحلیل داده‌های هوانوردی Cirium نیز از تغییر مسیر دست‌کم ۸۲۷ پرواز خبر داد. اختلال در فرودگاه‌های بزرگ، از جمله شیکاگو، لس‌آنجلس و واشنگتن، باعث شد شمار زیادی از مسافران برای ساعت‌ها منتظر تعیین وضعیت پروازهای خود بمانند.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا سرانجام شامگاه جمعه ۱۳ نوامبر (بامداد شنبه ۲۳ آبان به وقت ایران)، پس از چهار ساعت، دستور توقف سراسری را لغو کرد و به شرکت‌های هواپیمایی اجازه داد فعالیت خود را از سر بگیرند. با وجود این، مسئولان هشدار دادند که بازگشت کامل پروازها به شرایط عادی ممکن است چند روز طول بکشد. جابه‌جایی هواپیماها و خدمه پرواز، ازدحام مسافران و لغو پروازهای بعدی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های هواپیمایی محسوب می‌شوند.
این حادثه نخستین توقف سراسری پروازهای آمریکا از ژانویه ۲۰۲۳ (دی ۱۴۰۱) بود. در آن زمان، اختلال در سیستم اطلاع‌رسانی هوانوردی NOTAM باعث توقف موقت پروازهای داخلی شد. پیش از آن نیز حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ (۲۰ شهریور ۱۳۸۰) باعث توقف گسترده پروازهای آمریکا شده بود.
حادثه اخیر بار دیگر ضرورت نوسازی زیرساخت‌های هوانوردی آمریکا را مطرح کرده است. دولت این کشور پیش‌تر ۱۲.۵ میلیارد دلار برای نوسازی تجهیزات اختصاص داده بود، اما شان دافی اعلام کرده است که تکمیل این برنامه به حدود ۳۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری بیشتر نیاز دارد. او هشدار داد که ادامه استفاده از تجهیزات فرسوده می‌تواند احتمال تکرار چنین اختلالاتی را افزایش دهد.