یک مسئول شورایعالی شهرسازی و معماری گفت: بر اساس مصوبه ساماندهی و تمرکززدایی از استان تهران و البرز، توسعههای جدید در این دو استان باید متناسب با ظرفیت منابع آب قابل تأمین کشور انجام شود.
محمد حبوطن، رئیس گروه نظارت و توسعه حکمرانی آب و عضو کمیتههای فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره طرح ساماندهی و تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز گفت: کنترل بارگذاریهای جمعیتی و صنعتی، اصلاح الگوی فضای سبز و کاهش مصرف آب کشاورزی، از مهمترین محورهای این طرح برای جلوگیری از تشدید بحرانهای آبی و محیطزیستی در این دو استان است.
محدودسازی ساختوساز به معنای توقف کامل آن نیست
وی افزود: طرح ساماندهی و تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز با هدف کنترل بارگذاریهای جمعیتی، صنعتی و کشاورزی و متناسبسازی روند توسعه این دو استان با ظرفیتهای اکولوژیکی و منابع آب، پس از بررسی در کمیتههای فنی شورای عالی شهرسازی و معماری و طی مراحل قانونی در دولت ابلاغ شده است.
حبوطن با اشاره به بارگذاری بیش از ظرفیت اکولوژیکی تهران و البرز در دهههای گذشته بیان کرد: این مسئله فشار قابلتوجهی بر منابع آب، انرژی و محیطزیست این مناطق وارد کرده است و ضرورت داشت روند توسعه در این دو استان مورد بازنگری قرار گیرد.
توسعه جدید تهران و البرز منوط به تأمین منابع آب است
وی با تأکید بر اینکه یکی از محورهای مهم طرح ساماندهی و تمرکززدایی از تهران و البرز، کنترل توسعه کالبدی و محدودسازی ساختوساز است، تصریح کرد: محدودسازی ساختوساز به معنای توقف کامل آن نیست و نباید این دو مفهوم با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. آنچه دنبال میشود، کنترل و محدود کردن توسعههای جدید بر اساس ظرفیتهای واقعی این دو استان است.
رئیس گروه نظارت و توسعه حکمرانی آب و عضو کمیتههای فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران افزود: بر اساس این طرح، وزارت نیرو و دستگاههای متولی باید میزان منابع آب قابل تأمین برای توسعههای مورد نظر را مشخص کنند تا هرگونه بارگذاری جدید متناسب با ظرفیت منابع موجود انجام شود.
مصرف آب فضای سبز تهران حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود، که بخش قابلتوجهی از این مصرف به الگوی فعلی فضای سبز و استفاده از چمن اختصاص دارد و اصلاح این شیوه میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی پایتخت داشته باشد
مصرف آب فضای سبز تهران به ۲۵۰ میلیون مترمکعب رسید
وی اصلاح الگوی فضای سبز شهری را از دیگر محورهای طرح ساماندهی و تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز دانست و گفت: فضای سبز شهرها باید متناسب با اقلیم منطقه و منابع آبی قابل دسترس طراحی شود و نمیتوان بدون توجه به شرایط اقلیمی، الگوی فضای سبز شهرهای پرباران را در مناطق خشک و نیمهخشک اجرا کرد.
حبوطن با اشاره به تجربه شهرهای آریزونا و کالیفرنیا در آمریکا یادآور شد: در این مناطق، استفاده از گونههای گیاهی بومی و کمآببر و رویکرد خشکمنظری مورد توجه قرار گرفته است. در این طرح نیز جایگزینی چمن و گونههای پرمصرف با پوششهای کمآببر و اهداف کمی برای کاهش مصرف آب در نظر گرفته شده است.
وی با بیان اینکه مصرف آب فضای سبز تهران حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود، تصریح کرد: بخش قابلتوجهی از این مصرف به الگوی فعلی فضای سبز و استفاده از چمن اختصاص دارد و اصلاح این شیوه میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی پایتخت داشته باشد.
کاهش ۱۵ درصدی مصرف آب کشاورزی در تهران و البرز هدفگذاری شد
رئیس گروه نظارت و توسعه حکمرانی آب و عضو کمیتههای فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی را از دیگر محورهای طرح ساماندهی و تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز دانست و گفت: کاهش ۱۵ درصدی مصرف آب کشاورزی هدفگذاری شده و وزارت جهاد کشاورزی موظف است برنامه اجرایی تحقق این هدف را تدوین کند.
تهران نباید تجربه فشار آبی و فرونشست مشهد را تکرار کند
انتقال بخشی از آب سد طالقان به تهران با هدف افزایش ظرفیت تأمین آب پایتخت انجام شده است، اما افزایش عرضه بهتنهایی پاسخگوی چالشهای آبی نیستوی با اشاره به تجربه مشهد افزود: زمانی که یک منطقه همزمان به قطب کشاورزی، صنعتی و گردشگری تبدیل میشود، بدون در نظر گرفتن ظرفیت منابع طبیعی، با فشار مضاعف بر منابع آب و پیامدهایی مانند فرونشست زمین مواجه خواهد شد. بنابراین، در تهران نیز باید از تکرار چنین روندی جلوگیری شود.
حبوطن مدیریت تأمین و مصرف آب را از دیگر موضوعات مورد توجه در این طرح برشمرد و اظهار کرد: انتقال بخشی از آب سد طالقان به تهران با هدف افزایش ظرفیت تأمین آب پایتخت انجام شده است، اما افزایش عرضه بهتنهایی پاسخگوی چالشهای آبی نیست و باید همزمان مدیریت مصرف نیز مورد توجه قرار گیرد.
تجهیزات کاهنده مصرف، مصرف آب شرب تهران را ۳۰ درصد کاهش میدهد
وی ادامه داد: در حوزه آب شرب نیز برنامههایی برای نصب تجهیزات کاهنده مصرف در منازل شهروندان تهرانی در دستور کار شرکت آب و فاضلاب قرار گرفته است. همچنین پیشبینی مشوقهای لازم برای ترغیب خانوارها به استفاده از این تجهیزات دنبال میشود که در صورت اجرای گسترده، میتواند تا حدود ۳۰ درصد مصرف آب شرب را کاهش دهد.
حبوطن در پایان خاطرنشان کرد: تحقق اهداف طرح ساماندهی و تمرکززدایی از تهران و البرز مستلزم اجرای همزمان سیاستهای کنترل بارگذاری، اصلاح الگوی توسعه شهری، مدیریت مصرف آب و بازنگری در فعالیتهای کشاورزی و صنعتی است تا روند توسعه این دو استان با ظرفیتهای طبیعی و منابع قابل تأمین هماهنگ شود.
