پورشه مسیر برقی‌سازی کامل را کنار گذاشت و دوباره روی موتور احتراقی و هیبرید حساب باز کرد.
به گزارش خبرنگار خودرو تابناک، پورشه در تازه‌ترین برنامه راهبردی خود مسیر حرکت به سمت یک سبد کاملاً برقی را تعدیل کرده و تصمیم گرفته موتورهای احتراقی، قوای محرکه هیبریدی و خودروهای تمام‌برقی را همزمان در برنامه آینده خود نگه دارد؛ تصمیمی که در شرایط فعلی بازار خودرو اهمیت زیادی دارد، چون نشان می‌دهد حتی برندی که بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری سال‌های گذشته خود را روی برقی‌سازی گذاشته بود، حالا نمی‌خواهد تمام آینده‌اش را به یک فناوری گره بزند. پورشه این تغییر مسیر را در Capital Markets Day هفتم اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد و از برنامه‌ای با عنوان «Sportwagenschmiede '35» برای افزایش سودآوری، کاهش پیچیدگی محصولات و تمرکز بیشتر روی خودروهای گران‌تر و اسپرت‌تر پرده برداشت.
ماجرا از جایی جالب می‌شود که پورشه تا چند سال قبل یکی از برندهایی بود که با سرعت زیادی به سمت خودروهای برقی حرکت می‌کرد. تایکان نخستین محصول تمام‌برقی این شرکت بود و با معماری ۸۰۰ ولتی، شارژ سریع و عملکرد بالا قرار بود نشان دهد که یک خودروی برقی می‌تواند همان شخصیت فنی و اسپرت محصولات سنتی پورشه را داشته باشد. بعد از آن، مک‌آن برقی وارد میدان شد و برنامه برقی‌سازی مدل‌های بیشتری نیز مطرح شد. اما بازار آن‌طور که برنامه‌ریزان صنعت تصور می‌کردند حرکت نکرد. رشد خودروهای برقی در برخی بازارها کند شد، مشوق‌های خرید در آمریکا تغییر کرد، رقابت در چین شدیدتر شد و مشتریان خودروهای لوکس نیز در همه بازارها حاضر نشدند به همان سرعتی که خودروسازان انتظار داشتند، از موتور احتراقی فاصله بگیرند.
آمار فروش خود پورشه این تفاوت را به شکل روشنی نشان می‌دهد. این شرکت در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۱۲۲ هزار و ۳۰۶ دستگاه خودرو تحویل داده که نسبت به ۱۴۶ هزار و ۳۹۱ دستگاه در مدت مشابه سال قبل، کاهش ۱۶ درصدی داشته است. در همین دوره، فروش ۹۱۱ با رشد ۱۹ درصدی به ۳۰ هزار و ۵۳۴ دستگاه رسید، در حالی که فروش خانواده مک‌آن ۲۲ درصد پایین آمد و به ۳۵ هزار و ۳۱۵ دستگاه رسید. از این تعداد، ۱۹ هزار و ۶۹۵ دستگاه مک‌آن مجهز به موتور احتراقی و ۱۵ هزار و ۶۲۰ دستگاه نسخه تمام‌برقی بودند. خود پورشه نیز اعلام کرده نسخه احتراقی مک‌آن را در بیشتر بازارهای خارج از اتحادیه اروپا عرضه کرده است.
اگر فقط به تعداد خودروهای برقی نگاه کنیم، ممکن است تصور شود تصمیم جدید پورشه یک عقب‌نشینی ساده از برقی‌سازی است؛ اما اعداد تصویر پیچیده‌تری دارند. پورشه هنوز خودروهای برقی را کنار نگذاشته و حتی توسعه آنها را ادامه می‌دهد، اما دیگر نمی‌خواهد زمان‌بندی تحول بازار را از قبل قطعی فرض کند. این شرکت در اسناد جدید خود صراحتاً از یک سبد انعطاف‌پذیر شامل موتور احتراقی، پلاگین‌هیبرید و خودروهای تمام‌برقی صحبت کرده و اعلام کرده سرعت رشد خودروهای برقی کمتر از انتظارات قبلی بوده است.
تفاوت رفتار بازارها نیز در این تصمیم نقش مهمی دارد. چین برای پورشه به یکی از سخت‌ترین بازارهای جهان تبدیل شده است. این شرکت در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ تنها ۱۴ هزار و ۵۰۱ دستگاه خودرو در چین تحویل داد که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۲ درصد کاهش داشت. پورشه در گزارش رسمی خود، وضعیت دشوار بازار لوکس و رقابت شدید در چین را از عوامل این کاهش عنوان کرده است. در آمریکا نیز پایان بخشی از مشوق‌های مالیاتی خودروهای برقی و هیبریدی روی بازار اثر گذاشت. فروش آمریکای شمالی در نیمه نخست سال ۱۳ درصد کاهش داشت و پورشه این تغییرات را یکی از عوامل افت فروش منطقه اعلام کرده است.
این شرایط برای پورشه اهمیت بیشتری از یک کاهش فروش معمولی دارد. این برند برخلاف بسیاری از خودروسازان عمومی، حجم بسیار بالایی تولید نمی‌کند و حاشیه سود، قیمت نهایی خودرو و ترکیب مدل‌های گران‌قیمت نقش مهمی در اقتصاد آن دارد. پورشه حالا می‌خواهد نقطه سربه‌سر خود را به کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه در سال برساند؛ در حالی که این شرکت در سال ۲۰۲۵ تعداد ۲۷۹ هزار و ۴۴۹ دستگاه خودرو تحویل داده بود. برنامه جدید بر «ارزش به جای حجم» تأکید دارد؛ یعنی پورشه ترجیح می‌دهد تعداد کمتری خودرو بفروشد اما سهم بیشتری از درآمد و سود هر دستگاه را به دست بیاورد.
در همین چارچوب، این شرکت قصد دارد تعداد گونه‌های مختلف محصولاتش را حدود ۲۰ درصد کاهش دهد و تمرکز بیشتری روی مدل‌های گران‌تر، نسخه‌های قدرتمند و شخصی‌سازی خودروها داشته باشد. پورشه برای افزایش درآمد از هر خودرو، برنامه توسعه گسترده‌تر بخش شخصی‌سازی را نیز دنبال می‌کند. این تغییر نشان می‌دهد مسئله اصلی فقط انتخاب موتور نیست؛ پورشه در حال بازتعریف مدل کسب‌وکار خود است و می‌خواهد از جایگاه یک خودروساز اسپرت لوکس، درآمد بیشتری از تعداد محدودتری خودرو به دست بیاورد.
چرا ۹۱۱ هنوز برای پورشه تعیین‌کننده است؟
در میان تمام این اعداد، یک مدل بیش از بقیه اهمیت دارد: ۹۱۱. این خودرو در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ تعداد ۳۰ هزار و ۵۳۴ دستگاه فروش داشت و رشد ۱۹ درصدی را ثبت کرد. این رقم در شرایطی به دست آمد که مجموع تحویل پورشه ۱۶ درصد کاهش یافته بود. برای تحلیل مسیر آینده شرکت، این اختلاف بسیار مهم است؛ چون نشان می‌دهد هنوز بخشی از مشتریان حاضر نیستند تجربه سنتی یک خودروی اسپرت را کنار بگذارند.
۹۱۱ فقط یک محصول پرفروش نیست؛ هویت مهندسی پورشه تا حد زیادی با همین خودرو تعریف می‌شود. موتور تخت شش سیلندر، جانمایی خاص پیشرانه، رفتار شاسی و مجموعه‌ای از ویژگی‌هایی که طی چند نسل تکامل پیدا کرده‌اند، باعث شده این خودرو برای مشتری خود صرفاً یک وسیله حمل‌ونقل نباشد. وقتی مشتری چنین خودرویی را می‌خرد، بخشی از پول خود را برای تجربه رانندگی پرداخت می‌کند؛ موضوعی که هنوز با معیارهای ساده‌ای مثل شتاب صفر تا صد یا برد حرکتی قابل اندازه‌گیری نیست.
البته این به معنی آن نیست که پورشه می‌خواهد از خودروهای برقی فاصله کامل بگیرد. چنین برداشتی با برنامه اعلام‌شده شرکت همخوانی ندارد. پورشه همچنان روی فناوری باتری و قوای محرکه برقی سرمایه‌گذاری می‌کند و مدل‌های جدید برقی در برنامه این شرکت قرار دارند. نسخه برقی کاین از پایان ژوئن ۲۰۲۶ وارد مرحله تحویل به مشتریان شده و نسخه‌های برقی خانواده ۷۱۸ نیز برای سال‌های آینده در برنامه قرار دارند. یک SUV کامپکت جدید نیز برای سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی شده است.
تفاوت اینجاست که پورشه دیگر قصد ندارد برای رسیدن به آینده برقی، موتور احتراقی را زودتر از زمانی که بازار آماده است کنار بگذارد. این شرکت حالا سه مسیر را همزمان دنبال می‌کند؛ موتور احتراقی برای بازارهایی که هنوز تقاضای کافی وجود دارد، هیبرید برای مشتریانی که ترکیبی از برد و عملکرد را می‌خواهند و خودروهای تمام‌برقی برای بازارهایی که زیرساخت و تقاضای لازم را دارند.
این سیاست حتی از نظر مهندسی هم منطقی‌تر از یک تغییر ناگهانی است. توسعه یک موتور احتراقی جدید، یک سیستم هیبریدی یا یک پلتفرم برقی هزینه بسیار زیادی دارد و هر تصمیم اشتباه می‌تواند میلیاردها یورو سرمایه را در محصولاتی قرار دهد که بازار کافی برای آنها وجود ندارد. روی دیگر ماجرا هم هزینه تولید خودروهای برقی است؛ باتری، مواد اولیه، پلتفرم جدید، تجهیزات تولید و شبکه شارژ همگی هزینه‌هایی هستند که باید با قیمت نهایی خودرو و توان خرید مشتری هماهنگ شوند.
پورشه در برنامه جدید خود اعلام کرده سرمایه‌گذاری در قوای محرکه و فناوری باتری ادامه پیدا می‌کند، اما همزمان عرضه مدل‌های احتراقی و هیبریدی برای مدت بیشتری ادامه خواهد داشت. این شرکت در اسناد خود دلیل این تصمیم را تغییر انتظارات بازار و ترجیحات مشتریان عنوان کرده است.
این عقب‌نشینی برای صنعت خودرو چه معنایی دارد؟
اتفاقی که برای پورشه افتاده، فقط داستان یک برند آلمانی نیست. طی چند سال گذشته، بسیاری از خودروسازان بزرگ برنامه‌های بسیار بلندپروازانه‌ای برای حذف موتورهای احتراقی اعلام کردند، اما بازار واقعی با برنامه‌های روی کاغذ تفاوت داشت. خودروهای برقی در بسیاری از کشورها رشد کرده‌اند، اما این رشد به صورت یکنواخت اتفاق نیفتاده است. مشتریان، قیمت خودرو، مشوق‌های دولتی، زیرساخت شارژ، تعرفه‌های وارداتی و حتی نوع استفاده از خودرو روی انتخاب قوای محرکه تأثیر می‌گذارند.
برای یک خودروساز لوکس، این تفاوت حتی مهم‌تر است. مشتری ممکن است برای یک SUV شهری به سراغ خودروی برقی برود، اما هنگام خرید یک خودروی اسپرت همچنان موتور احتراقی را ترجیح دهد. یک مشتری ممکن است در اروپا به دلیل قوانین و زیرساخت مناسب سراغ خودروی برقی برود و همان فرد اگر در بازاری با شارژرهای کمتر زندگی کند، انتخاب دیگری داشته باشد. پورشه با حفظ هر سه فناوری تلاش می‌کند این تفاوت‌ها را پوشش دهد.
برای بازار ایران نیز این تغییر قابل توجه است. سال‌هاست بخشی از فضای رسانه‌ای خودرو آینده را به صورت یک دوگانه ساده «بنزینی یا برقی» تعریف می‌کند، در حالی که بازار جهانی چنین مسیر مستقیمی ندارد. حتی پورشه که از نظر سرمایه، فناوری و دسترسی به بازارهای جهانی شرایطی کاملاً متفاوت با خودروسازان ایرانی دارد، حالا ترجیح داده چند فناوری را همزمان حفظ کند.
این تصمیم یک پیام فنی هم دارد: موتور احتراقی هنوز تمام نشده، اما دیگر تنها انتخاب صنعت خودرو نیست. موتورهای بنزینی باید با استانداردهای آلایندگی سخت‌گیرانه‌تر، مصرف سوخت کمتر و فناوری‌های هیبریدی رقابت کنند و خودروهای برقی نیز باید بتوانند از نظر قیمت، زیرساخت و تجربه مالکیت به سطحی برسند که مشتری بدون اجبار قانونی یا مشوق مالی آنها را انتخاب کند.
پورشه حالا برای آینده‌ای آماده می‌شود که در آن هیچ قوای محرکه‌ای به تنهایی برنده قطعی نیست. ۹۱۱ همچنان با موتور احتراقی مشتری دارد، مک‌آن برقی سهم خود را پیدا کرده، کاین همزمان به سمت نسخه‌های مختلف حرکت می‌کند و مدل‌های آینده نیز با ترکیبی از فناوری‌های جدید وارد بازار خواهند شد. شرکت از برقی‌سازی خارج نشده، اما دیگر حاضر نیست آینده خود را فقط بر اساس سرعت رشد خودروهای برقی تعریف کند.
برای پورشه، این تصمیم بیشتر از آنکه شکست خودروهای برقی باشد، اعتراف به یک واقعیت اقتصادی است: فناوری زمانی موفق می‌شود که مشتری حاضر باشد برای آن پول بدهد. بازار خودرو هنوز به نقطه‌ای نرسیده که همه مشتریان یک انتخاب واحد داشته باشند و پورشه هم حالا به جای جنگیدن با این واقعیت، سبد محصولاتش را با آن هماهنگ کرده است. موتور بنزینی در پورشه فعلاً زنده می‌ماند؛ نه به خاطر نوستالژی، بلکه چون هنوز برای آن تقاضای واقعی وجود دارد.
