میرزائی در گفت‌وگو با الف: ناترازی گاز تهدید مستقیم پایداری برق و تولید است / ضرورت فعال‌سازی فوری «شرکت‌های کارور»
حجت الاسلام والمسلمین محمد میرزائی، نماینده مجلس شورای اسلامی، با اشاره به شرایط خاص کشور در حوزه مصرف گاز طبیعی اظهار کرد: آسیب‌های وارد شده توسط دشمن امریکایی-صهیونی به بخش‌هایی از زیرساخت‌های تولیدی پارس جنوبی، منجر به افت تقريبی ۲۰ درصدی ظرفیت تولید روزانه گاز طبیعی کشور شده است. با توجه به زمان‌بر بودن فرایند بازیابی کامل این ظرفیت (که تخمین زده می‌شود بین دو تا سه سال به طول انجامد)، تغییر رویکرد به سمت بهینه‌سازی مصرف و کاهش تلفات با مشارکت بخش خصوصی و آحاد جامعه، یک اولویت و ضرورت ملی محسوب می‌شود.
وی در ادامه اظهار داشت: با سپری شدن بخش اعظم ماه‌های گرم سال، اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه جهت تأمین پایدار گاز در فصل سرد باید در رأس برنامه‌ریزی‌های کلان قرار گیرد. با توجه به جهش تقاضای مصرف برای گرمایش در بخش خانگی طی ماه‌های سرد، احتمال افت فشار و حتی قطعی گاز در انتهای شبکه انتقال بسیار جدی است؛ لذا دستگاه اجرایی نباید تدوین سناریوهای مدیریت بحران را به زمان برودت هوا موکول نماید.
پیوستگی زنجیره انرژی و صنعت؛ ناترازی گاز پایداری ۸۱ درصد از ظرفیت برق کشور را تهدید می‌کند
آقای میرزایی، عضو شورای‌عالی معادن، با تشریح همبستگی متقابل زنجیره تأمین گاز، برق و تولید صنعتی و کشاورزی افزود: در پیک مصرف زمستانی، تخصیص حداکثری گاز طبیعی به بخش خانگی، تأمین سوخت نیروگاه‌ها و صنایع را با محدودیت‌های شدیدی مواجه می‌سازد. با عنایت به سهم 81 درصدی نیروگاه‌های حرارتی در تولید شبکه برق کشور و وابستگی آن‌ها به خوراک گاز طبیعی، ناترازی گازی صرفاً یک چالش در بخش گرمایش نیست، بلکه مستقیماً پایداری شبکه برق، استمرار تولیدات صنعتی و کشاورزی، حفظ اشتغال و شاخص‌های کلان اقتصادی را مختل می‌نماید.
وی با استناد به مطالعات کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس تصریح کرد: ریشه بخش چشمگیری از شدت بالای مصرف انرژی در بخش خانگی را باید در پایین‌بودن راندمان حرارتی ابنیه و فرسودگی تجهیزات جست‌وجو کرد. اتلاف حرارتی ناشی از ضعف عایق‌بندی پوسته ساختمان و راندمان نازل سیستم‌های گرمایشی (اعم از بخاری‌ها و موتورخانه‌ها)، حجم عظیمی از هدررفت انرژی را رقم می‌زند. ازاین‌رو، نمی‌توان تقصیر ناترازی را منحصراً متوجه الگوی رفتار مصرف‌کننده دانست و صرفاً با رویکرد تک‌بعدیِ آزادسازی ناگهانی قیمت به دنبال حل مسئله بود.
شرکت‌های کارور گاز؛ راهکار افزایش بهره‌وری بدون افت آسایش خانوار و صنایع
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، ترویج و توسعه و مدل کسب‌وکار «شرکت‌های کارور گاز» را راهبردی مؤثر و اجرایی ارزیابی کرد و گفت: شرکت‌های کارور قادرند در تعامل با مردم، نسبت به اصلاح راندمان مصرف انرژی ساختمان‌های دارای اتلاف بالا و اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی (نظیر عایق‌بندی، کالیبراسیون موتورخانه‌ها و پکیج‌ها و جایگزینی تجهیزات فرسوده) اقدام نمایند. این راهکار، علاوه بر حفظ سطح آسایش خانوار، منجر به تقلیل چشمگیر مصارف و قبوض گاز شده و بستر مشارکت واقعی بخش خصوصی را در کلان‌طرح‌های ملی بهینه‌سازی فراهم می‌آورد.
وی همچنین یادآور شد: در نهایت دامنه مأموریت شرکت‌های کارور نباید به کاربری‌های مسکونی محدود گردد؛ بلکه صنایع، مجتمع‌های گلخانه‌ای و واحدهای تولیدی نیز ملزم به بهره‌گیری از فناوری‌های نوین کاهنده مصرف و نوسازی تجهیزات مستهلک می‌باشند.
تأکید رئیس مجلس بر تسریع صدور گواهی‌های صرفه‌جویی و بهره‌مندی مستقیم مردم از منافع آن
تأکید اخیر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، بر ورود نزدیک به یکصد شرکت خصوصی به حوزه بهینه‌سازی مصرف گاز، ضرورت بهره‌گیری عملی از ظرفیت این شرکت‌ها را برجسته می‌کند. وی با اشاره به سازوکار گواهی‌های صرفه‌جویی، تسریع صدور گواهی‌های مشروط پیش از تحقق صرفه‌جویی و حمایت از سرمایه‌گذاران را خواستار شد. رئیس مجلس همچنین بر برخورداری مستقیم خانوارها از منافع مالی کاهش مصرف و بسیج ظرفیت‌های ملی برای کاهش حداقل ۱۰ درصدی مصرف گاز تأکید کرد. پیوند این مشوق‌های اقتصادی با مشارکت مردم و بخش خصوصی می‌تواند اجرای طرح‌های بهینه‌سازی را تسریع کرده و به کاهش ناترازی گاز در فصل زمستان کمک کند.
رد شوک‌درمانی قیمتی و لزوم تعرفه‌گذاری پلکانی
نماینده مردم شاهین‌دژ و تکاب در مجلس، در خصوص راهکار قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی خاطرنشان ساخت: مدیریت تقاضا گاز طبیعی نباید از طریق شوک‌درمانی و آزادسازی قیمت‌ها اعمال شود. اصلاح تعرفه‌ها به صورت تدریجی و با شیبی ملایم، منطقی و صرفاً با تمرکز بر مشترکین بسیار پرمصرف باید انجام گیرد. باتوجه به گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس، داده‌های آماری حاکی از آن است که میانگین مصرف در دهک‌های مختلف رفاهی تفاوت زیادی ندارد؛ لذا اعمال سیاست‌های قیمتیِ ناگهانی، فشار مضاعفی بر اقشار کم‌درآمد وارد خواهد ساخت.
وی ادامه داد: اتخاذ رویکرد تنظیمی و تمرکز بر پله‌های بالای مصرف، استراتژی عادلانه‌تری است. به‌عنوان نمونه، مشترکان پله چهارم که جامعه آماری دو درصدی را تشکیل می‌دهند، بالغ بر پنج درصد از حجم کل مصرف گاز را به خود اختصاص داده‌اند. وضع تعرفه‌های بازدارنده برای این مصارف نامتعارف، علاوه بر ارسال سیگنال قیمتی جهت اصلاح رفتار، اکثریت جامعه را از تبعات تورمی مصون می‌دارد؛ مشروط بر آنکه هم‌زمان امکان دسترسی این مشترکان پرمصرف به خدمات اصلاحی توسط شرکت‌های کارور جهت کاهش مصرف فراهم گردد.
در پایان، این نماینده مجلس تأکید کرد: برون‌رفت از بحران ناترازی گاز نیازمند یک بسته سیاستیِ جامع و چندوجهی است که مؤلفه‌هایی چون نظام تعرفه‌گذاری تدریجی، صیانت از مشترکان متعارف، هدف‌گیری مصارف نامتعارف و تسهیل‌گری برای ارتباط مردم با شرکت‌های کارور را در بر گیرد. همچنین دولت مکلف است در فرصت محدود باقی‌مانده تا فرارسیدن فصل سرما، از استقرار کارورها (به‌ویژه در مناطق حساس و پرمصرف در حدود 11 استان) ارائه نماید و از موکول کردن اقدامات پیشگیرانه به روزهای اوج بحران جداً پرهیز نماید.