ماجرای جنجالی زندگی شخصی جنسن هوانگ، حالا به دغدغهای اقتصادی برای اسرائیل تبدیل شده است؛ چند روز پس از کنارهگیری او، آینده سرمایهگذاریهای چندمیلیارددلاری و هزاران شغل انویدیا در سرزمینهای اشغالی با ابهام روبهرو شده است.
استعفای جنسن هوانگ، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت آمریکایی انویدیا، نگرانی تازهای در سرزمینهای اشغالی ایجاد کرده است. این نگرانی به حواشی شخصی هوانگ مربوط نیست، بلکه از نقش مهم شرکت او در اقتصاد اسرائیل و وابستگی بخش فناوری این رژیم به سرمایهگذاریهای انویدیا ناشی میشود.هوانگ روز ۲۱ آبان ۱۴۰۵ از سمت مدیرعاملی کنارهگیری کرد و کولت کرس، مدیر مالی شرکت، بهطور موقت مسئولیت اداره آن را بر عهده گرفت. همزمان، ارزش بازار انویدیا از رکورد ثبتشده در ششم اکتبر بیش از ۱.۸ تریلیون دلار کاهش یافت؛ اتفاقی که پرسشهایی درباره آینده این شرکت بزرگ فناوری ایجاد کرد.روزنامه اقتصادی «گلوبز» اسرائیل نیز در گزارشی به پیامدهای احتمالی این تغییر مدیریتی برای فعالیتهای انویدیا در سرزمینهای اشغالی پرداخته است. البته ادعاهای مطرحشده درباره جاسوسی یکی از زنان مرتبط با هوانگ تاکنون اثبات نشده و چین نیز آنها را رد کرده است. بنابراین، موضوع اصلی بررسی آینده سرمایهگذاریها و فعالیتهای انویدیا در اسرائیل است.انویدیا یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری آمریکا و تولیدکنندگان اصلی تراشه در جهان است. این شرکت تراشههایی میسازد که در رایانههای قدرتمند، ابررایانهها، مراکز داده و سامانههای هوش مصنوعی استفاده میشوند.اهمیت انویدیا در سالهای اخیر به دلیل گسترش هوش مصنوعی بیشتر شده است. شرکتهایی مانند مایکروسافت و گوگل برای ساخت و راهاندازی سامانههای هوش مصنوعی به تراشههای این شرکت نیاز دارند. به همین دلیل، انویدیا علاوه بر اهمیت اقتصادی، در رقابت فناوری آمریکا با چین نیز جایگاه مهمی دارد.
وابستگی اقتصاد اسرائیل به شرکتهای فناوری
طبق گزارش اداره نوآوری اسرائیل، بخش فناوری پیشرفته در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸.۳ درصد تولید ناخالص داخلی این رژیم را تشکیل داده است. همچنین ۵۸ درصد صادرات اسرائیل، معادل ۸۵ میلیارد دلار، مربوط به همین بخش بوده است.در چنین شرایطی، حضور شرکتهای بزرگ فناوری مانند انویدیا برای اقتصاد اسرائیل اهمیت زیادی دارد. این شرکت در سال ۲۰۱۹ با پرداخت حدود ۶.۹ میلیارد دلار، شرکت اسرائیلی «ملانوکس» را خرید و این معامله در آوریل ۲۰۲۰ نهایی شد.ملانوکس تجهیزات و فناوریهایی تولید میکرد که امکان ارتباط سریع میان سرورها و پردازندهها را فراهم میکنند. این فناوریها اکنون در مراکز داده و سامانههای هوش مصنوعی کاربرد گستردهای دارند.نقش مراکز اسرائیلی در درآمد ۳۲ میلیارد دلاری اسرائیل در 2026بر اساس گزارش مالی انویدیا، درآمد بخش شبکه این شرکت در سال مالی ۲۰۲۶ به حدود ۳۱.۴ میلیارد دلار رسید. این رقم در سال قبل حدود ۱۳ میلیارد دلار بود. درآمد این بخش در نیمه نخست سال مالی ۲۰۲۷ نیز به ۳۲.۳ میلیارد دلار رسید.روزنامه کالکالیست برآورد کرده است که حدود ۷۰ درصد فعالیت این بخش به فناوریهای شرکت ملانوکس و مراکز تحقیقاتی انویدیا در اسرائیل وابسته است. این موضوع نشان میدهد فعالیت مهندسان مستقر در اسرائیل در تولید برخی محصولات مهم انویدیا نقش دارد.
۶ هزار کارمند و بیش از یک میلیارد دلار مالیات
گزارش سالانه انویدیا نشان میدهد ارزش داراییهای بلندمدت این شرکت در اسرائیل از ۸۴۰ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۵ به یک میلیارد و ۴۷۱ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۶ افزایش یافته است.همچنین این شرکت در سال مالی منتهی به ۲۵ ژانویه ۲۰۲۶، حدود یک میلیارد و ۲۸۷ میلیون دلار مالیات بر درآمد در اسرائیل پرداخت کرده است؛ رقمی نزدیک به چهار میلیارد شکل.انویدیا اکنون حدود ۶ هزار کارمند در اسرائیل دارد. این شرکت در هفتم ژوئیه ۲۰۲۶ نیز مرکز تحقیقاتی جدیدی در بئرالسبع افتتاح کرد. این مرکز حدود ۳ هزار مترمربع مساحت دارد و بیش از ۱۵۰ نفر در آن مشغول به کار هستند. شرکت همچنین برای استخدام صدها نیروی جدید در این مجموعه برنامهریزی کرده است.
پردیس ۱۰ هزار نفری در شمال اسرائیل
یکی دیگر از طرحهای بزرگ انویدیا، ساخت یک پردیس تحقیقاتی در کریات طبعون در شمال سرزمینهای اشغالی است. این مجموعه با مساحت حدود ۱۶۰ هزار مترمربع و سرمایهگذاری چندمیلیاردشکلی، ظرفیت اشتغال حدود ۱۰ هزار نفر را خواهد داشت.طبق برنامه اعلامشده، ساخت این مجموعه از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود و قرار است در سال ۲۰۳۱ به پایان برسد. اجرای چنین طرحی میتواند هزاران فرصت شغلی ایجاد کند و به گسترش فعالیتهای فناوری در شمال اسرائیل کمک کند.نگرانی تلآویو از تصمیمهای مدیر جدیدانویدیا تاکنون اعلام نکرده است که فعالیتهای خود در اسرائیل را متوقف میکند یا پروژههایش را لغو خواهد کرد. با این حال، تغییر مدیریت در شرکتی که هزاران کارمند و سرمایهگذاری گسترده در این منطقه دارد، میتواند درباره ادامه برنامههای آن پرسشهایی ایجاد کند.اگر مدیریت جدید از میزان سرمایهگذاریها بکاهد یا اولویتهای شرکت را تغییر دهد، این تصمیم میتواند بر اشتغال، صادرات فناوری و درآمدهای مالیاتی اسرائیل اثر بگذارد.در واقع، نگرانی تلآویو فقط از رفتن جنسن هوانگ نیست؛ بلکه از آینده شرکتی است که به یکی از بازیگران مهم اقتصاد فناوری اسرائیل تبدیل شده است. البته کاهش ۱.۸ تریلیون دلاری ارزش بازار انویدیا به معنای زیان مستقیم همین مقدار برای اقتصاد اسرائیل نیست؛ نگرانی اصلی، تأثیر احتمالی تصمیمهای آینده این شرکت بر سرمایهگذاری و اشتغال در این رژیم است.
