خرم‌آباد - ایرنا - دستیار اجتماعی رییس‌جمهور گفت: تشکل‌های مردمی علاوه بر خدمت‌رسانی به گروه‌های هدف، با ایجاد احساس تعلق، حمایت و همبستگی، نقش مهمی در حفظ جامعه و افزایش تاب‌آوری اجتماعی به‌ویژه در شرایط بحران و جنگ ایفا می‌کنند.
به گزارش ایرنا، علی ربیعی روز پنجشنبه در نشست با نمایندگان سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان اجتماعی لرستان بیان کرد: آنچه در لرستان در حوزه سازمان‌های مردم‌نهاد و ایجاد بستر مشارکت اجتماعی شکل گرفته، تجربه‌ای ارزشمند و قابل الگوبرداری برای سایر استان‌هاست و من نیز از این اقدامات نکات بسیاری آموختم.
وی با اشاره به حضور فعال زنان در سازمان‌های مردم‌نهاد و نشست‌های اجتماعی استان افزود: یکی از دغدغه‌های مهم در حوزه مشارکت اجتماعی، فراهم کردن زمینه حضور فعال زنان در فعالیت‌های اجتماعی است، چراکه مشارکت زنان از عوامل مهم ثبات‌آفرین جامعه به شمار می‌رود.
دستیار اجتماعی رییس جمهور ادامه داد: برخلاف برخی تصورات درباره جوامع دارای ساختارهای سنتی و طایفه‌ای، زنان در لرستان حضور موثری در فعالیت‌های اجتماعی دارند و این ظرفیت ارزشمند باید بیش از گذشته تقویت شود.
ربیعی بیان کرد: سنت نیز پدیده‌ای بازدارنده نیست، بلکه می‌تواند به مثابه زیرساختی برای شکل‌گیری کنش‌های اجتماعی آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به ضرورت توجه منصفانه به عملکرد دولت در شرایط جنگی اضافه کرد: گاهی نقش دولت در جنگ فقط به تامین کالا و جلوگیری از کمبودها محدود می‌شود، در حالی که پشتیبانی دولت از نظام دفاعی، حضور و نقش‌آفرینی استانداران و مدیران اجرایی در استان‌ها و تلاش برای حفظ جریان زندگی روزمره مردم، ابعاد مهمی از عملکرد دولت در این شرایط است.
دستیار اجتماعی رییس جمهور با بیان اینکه حفظ پایداری جامعه در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی از دستاوردهای مهم همراهی مردم و بدنه دولت است، گفت: با وجود فشارهای اقتصادی، تورم، محدودیت‌های سرمایه‌گذاری و مشکلات معیشتی، جامعه همچنان ایستادگی کرده و فعالیت‌های اجتماعی و شبکه‌های مردمی به حفظ انسجام و پایداری آن کمک کرده‌اند.
ربیعی افزود: تاب‌آوری معیشتی یکی از سیاست‌های دولت است و در کنار آن، موضوع تاب‌آوری اجتماعی نیز با جدیت دنبال می‌شود که برنامه‌های مربوط به آن در حال نهایی شدن و ابلاغ است.
وی ادامه داد: در این مسیر شبکه‌های اجتماعی، گروه‌های داوطلب و سازمان‌های مردم‌نهاد نقش مهمی در حفظ ارتباطات اجتماعی و حمایت از اقشار مختلف دارند.
دستیار اجتماعی رییس جمهور با اشاره به نقش رویکرد جامعه‌محور دولت و تاثیر آن بر حفظ سرمایه اجتماعی اظهار کرد: نوع ارتباط دولت با مردم، صداقت در رفتار و تلاش برای حضور در کنار جامعه از عواملی است که به پایداری اجتماعی کمک کرده که در واقع حفظ جامعه در شرایط بحران تنها با اقدامات اقتصادی امکان‌پذیر نیست و ساختارهای اجتماعی و ارتباطات انسانی نیز باید تقویت شوند.
سمن‌ها؛ سه اثر مهم در حمایت از گروه‌های هدف، کنشگران و کل جامعه
دستیار اجتماعی رییس‌جمهور با تشریح ابعاد اثرگذاری سازمان‌های مردم‌نهاد اضافه کرد: فعالیت سمن‌ها سه اثر مهم تاثیر مستقیم بر گروه‌های هدف و افرادی که از خدمات این تشکل‌ها، تاثیر بر خود کنشگران اجتماعی و ایجاد نشاط، احساس مفید بودن و تقویت روحیه انسان‌دوستی و اثرگذاری بر کل جامعه از طریق افزایش احساس تعلق، حمایت و همبستگی اجتماعی دارد.
ربیعی ادامه داد: گاهی ارزش واقعی فعالیت‌های اجتماعی به دلیل نامشخص بودن آثار بلندمدت آن دیده نمی‌شود، در حالی که حضور یک تشکل مردمی و حمایت از افراد آسیب‌پذیر، این احساس را در جامعه ایجاد می‌کند که هیچ‌کس تنها و بدون پناه نیست و افرادی برای حمایت و همراهی او حضور دارند.
وی با اشاره به تجربه فعالیت‌های اجتماعی در حوزه توان‌یابان و کودکان تحت پوشش بهزیستی بیان کرد: باید این نگاه در جامعه تقویت شود که همه افراد، فرزندان جامعه هستند و مسوولیت حمایت از آنها بر عهده مجموعه جامعه است.
وی افزود: تشکل‌های مردمی با ایجاد احساس خانواده و پناه اجتماعی برای افراد نیازمند حمایت، نقشی فراتر از خدمات مستقیم و مقطعی ایفا می‌کنند.
ربیعی با تاکید بر ضرورت گسترش فرهنگ خیر جمعی گفت: باید به سمتی حرکت کنیم که هر ایرانی خود را در قبال دیگران مسوول بداند و نوعی مددکاری و مسوولیت‌پذیری اجتماعی در سراسر جامعه شکل بگیرد؛ چراکه همین پیوندهای انسانی و اجتماعی از عوامل اصلی پایداری جامعه در شرایط دشوار است.
وی همچنین با اشاره به ضرورت تخصصی شدن فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد تصریح کرد: صرف دریافت مجوز و تشکیل یک تشکل کافی نیست، بلکه سمن‌ها باید بر اساس حوزه تخصصی خود فعالیت کنند و از دانش روز، شیوه‌های نوین ارتباطی و ظرفیت‌های علمی برای افزایش اثربخشی اقداماتشان بهره بگیرند.
دستیار اجتماعی رییس‌جمهور ایجاد پنجره واحد خدمات سازمان‌های مردم‌نهاد را از پیشنهادهای مهم برای تسهیل فعالیت این تشکل‌ها عنوان کرد و افزود: لازم است دستگاه‌های مرتبط از جمله وزارت کشور، بهزیستی، ورزش و جوانان و سازمان فنی و حرفه‌ای در قالب یک ساختار هماهنگ، خدمات مورد نیاز سمن‌ها را ارائه دهند تا فعالان اجتماعی برای تمدید مجوزها و دریافت خدمات اداری با مشکلات متعدد مواجه نشوند.
ربیعی همچنین بر ضرورت ایجاد مرکزی برای توانمندسازی و ارتقای دانش سازمان‌های مردم‌نهاد تاکید کرد و گفت: در بررسی موانع رشد سازمان‌های مردم‌نهاد، در ۱۲ استان نشست‌هایی برگزار و حدود ۴۰۰ نفر از فعالان اجتماعی و صاحب‌نظران از طریق مشارکت در نشست‌ها و تکمیل پرسشنامه‌ها در این مطالعه همکاری کرده‌اند که نتایج آن در قالب کتابی منتشر خواهد شد.
وی افزود: بخشی از مشکلات سمن‌ها به مسائل درونی آنها بازمی‌گردد؛ از جمله ضعف در شناخت نظام ارتباطات جدید، ناآشنایی با شیوه‌های نوین اطلاع‌رسانی و تبلیغات، کمبود آموزش‌های حقوقی و مالیاتی و مشکلات مربوط به گردش نخبگان و پایداری سازمانی که باید با برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی برطرف شود.
ربیعی با اشاره به ضرورت ایجاد بسترهای آموزشی برای تشکل‌های مردمی اظهار کرد: سمن‌ها باید به آموزش‌های تخصصی در حوزه حقوق، مالیات، مدیریت، ارتباطات و شیوه‌های نوین فعالیت اجتماعی دسترسی داشته باشند و همچنین ایجاد مرکزی برای ارتقای توانمندی و دانش این تشکل‌ها می‌تواند به عنوان الگویی موثر در استان لرستان نیز دنبال شود.
وی با تاکید بر اهمیت شبکه‌سازی میان تشکل‌های تخصصی بیان کرد: سازمان‌هایی که در حوزه‌هایی مانند توان‌یابان، آسیب‌های اجتماعی، اعتیاد و مشاوره خانواده فعالیت می‌کنند، باید در قالب شبکه‌های تخصصی با یکدیگر ارتباط داشته باشند تا ضمن تبادل تجربه و دانش، از ظرفیت‌های مشترک برای حل مسائل استفاده کنند.
دستیار اجتماعی رییس‌جمهور اضافه کرد: نمی‌توان انتظار داشت هر سازمان مردم‌نهاد به تنهایی در همه حوزه‌ها فعالیت کند؛ بنابراین تخصصی شدن و شبکه‌سازی میان تشکل‌هایی که در یک زمینه مشخص فعالیت دارند، موجب هم‌افزایی، افزایش دانش و اثربخشی اقدامات خواهد شد.
ربیعی ایجاد پایگاه دانش سازمان‌های مردم‌نهاد را نیز ضروری دانست و گفت: دسترسی سمن‌ها به آخرین یافته‌های دانشگاهی، مطالعات داخلی و تجربه‌های موفق جهانی می‌تواند کیفیت فعالیت آنها را ارتقا دهد و زمینه تصمیم‌گیری‌های علمی و اثربخش‌تر را فراهم کند.
وی در ادامه بر ضرورت مشارکت تشکل‌های مردمی در فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری تاکید کرد و افزود: حفظ استقلال و ماهیت مردمی سازمان‌های مردم‌نهاد در کنار بهره‌گیری از ظرفیت حمایتی دولت اهمیت دارد و باید زمینه‌ای فراهم شود که این تشکل‌ها در تدوین راهکارها و حل مسائل اجتماعی نقش واقعی داشته باشند.
دستیار اجتماعی رییس‌جمهور با اشاره به ایده شکل‌گیری پارلمان‌های اجتماعی و تخصصی در استان‌ها بیان کرد: تجربه ایجاد پارلمان تشکل‌های زیست‌محیطی و مشارکت جوانان در برخی مناطق کشور نشان می‌دهد که می‌توان با استفاده از این الگو، زمینه همفکری، مطالبه‌گری و مشارکت سازمان‌یافته گروه‌های مردمی را در سطح استانی گسترش داد.
ربیعی با اشاره به تجربه پارلمان تشکل‌های زیست‌محیطی در استان گیلان اضافه کرد: در این تجربه، گروه‌هایی از فعالان محیط زیست و حتی دانش‌آموزان در قالب یک ساختار مشارکتی فعالیت می‌کردند و دستاوردهای ارزشمندی داشتند؛ بنابراین می‌توان با بررسی این تجربه‌ها، زمینه شکل‌گیری پارلمان‌های تخصصی و اجتماعی را در استان‌های دیگر نیز فراهم کرد.
وی در پایان با تاکید بر ضرورت عبور از بازسازی فقط فیزیکی پس از بحران‌ها اظهار کرد: آینده کشور باید بر پایه بهسازی و ارتقای همه‌جانبه ساخته شود؛ این بهسازی علاوه بر زیرساخت‌های اقتصادی و صنعتی، باید روابط جامعه و دولت، سرمایه اجتماعی و پیوندهای انسانی را نیز در بر بگیرد.
ربیعی بیان کرد: پس از عبور عزتمندانه از شرایط دشوار و فشارهای تحمیل‌شده به کشور، باید از فرصت‌های ایجادشده برای ساختن آینده‌ای بهتر استفاده کنیم؛ آینده‌ای که در آن علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها، کیفیت روابط اجتماعی، مشارکت مردم و ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد نیز ارتقا یافته باشد.