گیلان - نهصد و نود و یکمین شب از شب‌های بخارا، در تالار مرکزی رشت و به میزبانی علی دهباشی برگزار و کتاب «حرکت در جهت مخالف» معرفی شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، نهصد و نود و یکمین شب از شب‌های بخارا با عنوان «شب لیشک، جنگل‌داری اجتماعی» با حضور فرهنگ‌دوستان و کوشندگان حفاظت از جنگل، منابع طبیعی و محیط زیست گیلان و علاقه‌مندان مشارکت‌های اجتماعی در تالار مرکزی رشت به میزبانی علی دهباشی برگزار و کتاب «حرکت در جهت مخالف» معرفی شد.
علی دهباشی مدیر و سردبیر مجله بخارا که اجرای مراسم را بر عهده داشت، از بانیان برپایی این نشست و موسسه سبزکاران بالان و فرهیختگان و دانشوران حاضر در این نشست قدردانی کرد.
وی با معرفی کوتاه سخنرانان این برنامه شب بخارا، پروژه «بانی جنگل» را به عنوان مدل احیای اکوسیستم طبیعی و مناطق جنگلی عنوان و موسسه سبزکاران بالان که فرصت مشارکت به ویژه برای جوامع محلی و جوانان برای انجام این مهم و گسترش مسئولیت اجتماعی و شکل گیری جنگل کاری اجتماعی در راستای مدیریت پایدار جنگل ایجاد کرده، را ستود.
وی هدف نهصد و نود و یکمین برنامه از شب‌های بخارا را معرفی فعالیت‌های این موسسه به‌ویژه جنگل کاری اجتماعی ذکر کرد.
مقصود فراستخواه، استاد برنامه‌ریزی توسعه و آموزش عالی و عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی نخستین سخنران این نشست بود. او ایران را سرزمینی بزرگ با تاریخی کهن اما مملو از بلایا معرفی و بیان کرد: بر این باور هستم که در آسمان معنایی و معرفتی ایران، جنبش‌های مختلف اجتماعی شکل گرفته که بیانگر ظرفیت های زندگی هستند.
وی ظرفیت‌های ادراکی این سرزمین را زمینه‌ساز ظهور استعدادهایی پرشمار ذکر کرد و گفت: شاعران، عارفان و دانشمندانی که در ایران زیست کرده‌اند؛ همگی جریان زندگی در این پهنه جغرافیایی را زنده نگه داشتند.
این استاد دانشگاه، نهادهای اجتماعی و سازمان‌های مردم نهاد را یکی از حلقه‌های حفظ کننده معنای زندگی دانست و شب‌های بخارا را نمونه‌ای از فرصت‌هایی عنوان کرد که در حوزه فرهنگی ایران اثرگذار بوده‌اند.
وی تلاش سمن‌ها برای زنده نگه داشتن زیست بوم ایران را اقدامی قابل تقدیر خواند و افزود: اجتماع انسانی باید با اجتماع جنگل همراهی کند و لازم است از محیط زیست و دانشی که در زیست بوم ما نهفته است، بیاموزیم.
فراستخواه به وجود نور و اشراق در طبیعت اشاره و خاطرنشان کرد: آگاهی در طبیعت، موضوعی است که در نوشته‌های بزرگان فرهنگی ما از جمله ابوریحان بیرونی وجود دارد.
وی، ارائه آموزش‌های پایه به ویژه در مدارس برای حفاظت از محیط زیست و دانش جنگل را مورد تأکید قرار داد و اضافه کرد: امروزه نیز افرادی چون هنری دیکس فیلسوف محیط زیست و فیلسوف فناوری به این امر پرداخته‌اند و بیان می‌دارند که در طبیعت، دانش و آگاهی وجود دارد و کسانی‌که در این فضا زیست می کنند، باید به این علم وقوف داشته باشند.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه یکی از ویژگی‌های دانش طبیعت این است که که انبوهی از کارهای کوچک و نه یک پروژه بزرگ، طبیعت را نگاه می‌دارند، گفت: مشاهده می‌کنیم که در طبیعت، فضاهایی در حال تخریب است و مطابق دانش طبیعت؛ انجام پرشمار کارهای کوچک، می‌تواند مانع این تخریب شود یا روند آن را کند نماید.
در این مراسم قطعات موسیقی توسط گروه کر شهر باران اجرا شد و توسط حاضران مورد تشویق قرار گرفت.
همچنین کتاب «حرکت در جهت مخالف» معرفی و رونمایی شد. این کتاب که گزارش عملکرد پنج سال پروژه «بانی جنگل» است، در ۱۳۰ صفحه، با قلم نسرین امینیان، هلاله ناطقه، گوهر یوسف‌زاده، فاطمه ارمک، محدثه کریمی‌نژاد، محمد مه‌رو و نسیم طواف‌زاده و به اهتمام نشر بلور منتشر شده است.
کتاب با تصریح اینکه مدیریت پایدار جنگل نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر برای حفظ سرمایه های طبیعی کشور است، دربرگیرنده گزارش «بانی جنگل» که بر مبنای مشارکت جمعی و مسئولیت اجتماعی با هدف ارائه الگویی عملی برای استقرار نظام مدیریت پایدار در عرصه های جنگلی شکل گرفته؛ به تشریح فاز نخست پروژه بانی جنگل که توسط موسسه سبزکاران بالان در منطقه هیرکانی و در محدوده لیشک، خره‌رود و سیاهکل طی بازه زمانی آذر سال ۱۳۹۹ تا آذر ۱۴۰۴ اجرا شده، پرداخته است.
به گفته نسیم طواف‌زاده از نویسندگان کتاب، دستاوردهای پروژه «بانی جنگل» نشان می‌دهد که می توان میان حفاظت از منابع طبیعی و توسعه اقتصادی تعادلی پایدار برقرار کرد؛ تعادلی که در آن بهره‌برداری مسئولانه، جایگزین بهره‌کشی کوتاه مدت شده و منافع بلندمدت جامعه بر منافع مقطعی ترجیح داده شود. این پروژه تلاشی‌ست در جهت تغییر نگاه از مدیریت واکنشی به مدیریت پیش نگرانه و علمی در عرصه های جنگلی.
کتاب دارای شش فصل است؛ فصل اول: معرفی منطقه و منطق مداخله، فصل دوم: لیشک، نقطه شروع مداخله، فصل سوم: مدل احیای بانی جنگل در عمل، فصل چهارم: جامعه محلی، مشارکت و معیشت، فصل پنجم: مشارکت عمومی، مدل مالی و نتایج، فصل ششم: ارزیابی اثرگذاری و درس آموخته‌ها.
۴۰ صفحه نخست کتاب شامل سخنی از سبزکاران، سخن مدیر پروژه، درباره گزارش بانی جنگل و گزارش مدیریتی است که به توضیح اهداف ، محل اجرا، مشخصات منطقه، منابع جنگلی، تنوع زیستی، سلامت و پویایی جنگل، کارکردهای تولیدی جنگل، مشارکت اجتماعی و اقتصادی و ماتریس فعالیت‌ها، نمودارها، تحلیل‌ها، نتایج، دستاوردها، چالش‌ها و کاستی‌هاست و به شرح موضوعاتی ازجمله مدیریت پایدار جنگل، اهداف پروژه، اهداف کلان، اهداف اختصاصی، ارزش افزوده پروژه و میثاق اخلاقی پروژه پرداخته است.
در انتها نیز ۹ پیوست شامل نمونه تفاهم‌نامه پروژه با منابع طبیعی، نقشه منطقه لیشک، تولیدات کاغذی پروژه، نمونه شناسنامه نهال، گزارش ارزیابی آتش سوزی ۱۴۰۲ ، نمونه تصاویر دوربینهای تله ای، نقشه چهار گوشه زمین عرصه، نقشه پایش اول منطقه و سایت پروژه منتشر شده است.