ابوالحسن اتابکی، باستانشناس و پژوهشگر تاریخ، از شناسایی پنجمین کتیبه استودانی در جریان بررسیهای اخیر در پیرامون نقش رستم مرودشت خبر داد. این سنگنوشته به اواخر دوره ساسانی تعلق دارد و در محدوده «دره برهای» یا مکان موسوم به «صخره شاهزاده اسماعیل» شناسایی شده است.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، استودان، به معنای استخواندان، یکی از شیوههای نگهداری بقایای استخوانی درگذشتگان در دوره ساسانی بود که نمونههای شناختهشده آن گاه با طبقات بالای جامعه ارتباط داشتهاند. در سنت تدفین زرتشتی، پیکر درگذشته پس از قرار گرفتن در فضای آزاد و جدا شدن گوشت از استخوانها، از تماس با عناصری چون خاک و آب دور نگه داشته میشد. سپس استخوانهای پاکشده را در مکانهایی ویژه، از جمله استودانها، قرار میدادند. این فضاها معمولاً به شکل تاقچهها یا حفرههایی در دل صخرهها ساخته میشدند و گاه نام درگذشته یا عبارتی دعایی به خط پهلوی در کنار آنها نگاشته میشد.
در همین زمینه، ابوالحسن اتابکی، باستانشناس و پژوهشگر تاریخ، از شناسایی پنجمین کتیبه استودانی در جریان بررسیهای اخیر در پیرامون نقش رستم مرودشت خبر داد. این سنگنوشته به اواخر دوره ساسانی تعلق دارد و در محدوده «دره برهای» یا مکان موسوم به «صخره شاهزاده اسماعیل»، شناسایی شده است. این محوطه در حدود پانصد متری شمال نقش رستم قرار دارد و دو مورد از پنج کتیبه استودانی شناساییشده در بررسیهای اخیر به این محدوده تعلق دارند.
نجمه ابراهیمی، کارشناس ارشد تاریخ، درباره پیشینه پژوهش در این محوطه گفت: پیشتر شش کتیبه پهلوی وابسته به استودانهای این مکان شناسایی و گزارش شده بود. مستندات تصویری شماری از این آثار در بایگانی مؤسسه اسمیتسونین نگهداری میشود؛ مجموعهای که تصاویر ارنست هرتسفلد، باستانشناس نامدار آلمانی، از آثار این محوطه را در بر میگیرد. برخی از این کتیبهها در پژوهشهای پیشین بررسی شدهاند، اما آسیبدیدگی سنگها و فرسایش نوشتهها، خواندن بخشهایی از آنها را با دشواری روبهرو کرده است.
ابراهیمی افزود: بررسیهای تازه به شناسایی دو کتیبه دیگر در این محوطه انجامید که آنها نیز آسیبهای فراوانی دیدهاند. کتیبه مورد بحث در این گزارش، یکی از سنگنوشتههای نویافته در بررسیهای اخیر پیرامون نقش رستم است.
این سنگنوشته در سه سطر و به خط پهلوی کتابی نگاشته شده که خوانش و ترجمه پیشنهادی که اتابکی برای آن ارائه کرده به شرح زیر است:
1. wahišt bār bawād
2. farrox ku ēn daxmag?
3. kardan
ترجمه پیشنهادی:
«۱. بهرهاش بهشت باد؛
۲. فرخ، که این دخمه را
۳. ساخت.»
