زنجان - ایرنا - تغییر دستورالعمل‌ها و نحوه توزیع داروهای جایگزین در روند درمان بیماری اعتیاد، برخی چالش‌ها و مشکلات از قبیل کاهش مراکز ترک اعتیاد، ریزش بیماران مراکز درمانی، بازگشت آنها به چرخه مصرف غیرقانونی و افزایش آسیب‌های اجتماعی را در پی داشته است که باید تدابیر لازم برای رفع این مشکلات اندیشیده شود.

به گزارش خبرنگار ایرنا، درمان اعتیاد یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه سلامت و آسیب‌های اجتماعی در کشور است. رویکردهای نوین درمانی بر این اصل استوارند که اعتیاد یک بیماری مزمن و عودکننده است و برای ترک موفق، صرفاً قطع مصرف ماده مخدر کافی نیست؛ بلکه باید نیازهای فیزیولوژیک و روانی فرد در مسیر بهبودی مدیریت شود.

در همین راستا، استفاده از داروهای جایگزین مانند متادون و بوپرنورفین تحت نظارت پزشک، یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی برای کاهش عوارض ترک، پیشگیری از بازگشت به مصرف و فراهم کردن زمینه بازگشت فرد به زندگی عادی محسوب می‌شود.

با این حال، یکی از جدی‌ترین موانع پیش روی بیماران و مراکز درمانی، کمبود و توزیع نامناسب این داروهاست.

این کمبود نه‌تنها روند درمان را مختل می‌کند، بلکه می‌تواند فرد را به سمت مصرف مجدد مواد پرخطر سوق دهد و برنامه‌های جمعی مبارزه با اعتیاد را با چالش مواجه کند.

تأمین پایدار و عادلانه داروهای جایگزین، نه یک اقدام صرفاً دارویی، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای حفظ سلامت فردی و امنیت عمومی جامعه است.

در تحلیل تخصصی از وضعیت درمان اعتیاد، بر این نکته تأکید شده است؛ که فلسفه اصلی مراکز درمانی و کلینیکهای ترک اعتیاد به ویژه در مواجهه با مصرف کنندگان مواد پرخطر(مانند تریاک، هروئین، شیشه و کوکائین) بر پایه «کاهش آسیب» استوار است.

هدف از این رویکرد، جایگزین کردن مصرف مواد ناخالص و پرخطر با داروهای مشخص و تحت نظارت پزشکان است تا از آسیبهای زیستی و اجتماعی فرد به جامعه و خانواده جلوگیری شود.

با این حال، یکی از معضلات چالش برانگیز در استان زنجان، پدیده ریزش بیماران با تغییر نحوه توزیع داروهای جایگزین و صدور آئین نامه و دستورالعمل های جدید برای مراکز درمانی است که در نوع خود بحران ریزش بیماران از چرخه درمان در کلینیک های ترک اعتیاد را به دنبال دارد.

به دلیل محدودیت ها یا دشواری های دسترسی به داروهای جایگزین، بسیاری از بیماران از مراکز درمان سرپایی جدا شده و دوباره به چرخه مصرف مواد غیرقانونی باز می گردند که پیامدهای جسمی، درمانی و اجتماعی جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت.

در این گزارش به بررسی اهمیت این موضوع و ابعاد مختلف مشکل کمبود داروهای جایگزین در درمان این بیماران پرداخته می‌شود.

کاهش مراکز ترک اعتیاد استان به ۷۵ مرکز

تولید و مدیریت داروهای مخدر اعم از داروهای درمانی اعتیاد و داروهای مورد نیاز بیمارستانها مانند مورفین با پیچیدگی های قانونی زیادی رو به روست. یکی از نقاط ضعف فعلی، مطابقت نداشتن میان تخصص افراد مجاز برای مدیریت دارو و نیازهای واقعی مراکز درمانی ترک اعتیاد است.

کارشناسان معتقدند نیاز به اصلاح قوانین در سطح کلان ضروری است که ستاد مبارزه با مواد مخدر در تلاش است تا راهکارهای قانونی و اجرایی متناسب با شرایط فرهنگی و اجتماعی کشور را بیابد، اما پیش بینی می شود حل این چالش زمانبر و حتی گاه غیرممکن باشد.

تضاد میان بخشنامه های اداری و نیاز بیماران و گاهی محدودیت های داخلی دانشگاههای علوم پزشکی به تبعیت از دستورهای وزارت بهداشت و درمان در توزیع دارو، مانعی برای روند درمان بیماران ایجاد می کند.

تاکید بر این است که مدیریت داروهای درمانی باید در اختیار افراد متخصص (مانند پزشکان عمومی یا روانپزشکان) باشد تا از بروز نارضایتی در مراکز و آسیب به روند درمان جلوگیری شود.

کارشناسان هشدار می دهند که اگرچه اولویتهای کلان کشور ممکن است بر مدیریت داروهای بیمارستانی متمرکز باشد، اما نباید اجازه داد چالش‌های مدیریتی در حوزه اعتیاد به بازگشت معتادان به جامعه به عنوان افرادی آسیب دیده و پرخطر منجر شود.

مدیر انجمن صنفی کارفرمایی مراکز درمان سوءمصرف مواد استان زنجان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به چالش های به وجود آمده در مراکز ترک اعتیاد و درمان بیماران و نحوه توزیع داروهای درمانی این افراد با بیان اینکه کلینیکهای ترک اعتیاد بر اساس قانون مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام بعد از حدود ۳۰ سال مبارزه با مواد مخدر و عدم نتیجه مناسب تاسیس شد، گفت: هدف اصلی این کلینیک ها کاهش آسیب اعتیاد از جمله آسیبهای اجتماعی، بهداشتی، فرهنگی، مالی و جسمانی همچنین برگشت به زندگی طبیعی معتاد همراه با مصرف داروی ترک اعتیاد است.

چالش‌های مدیریت دارو و درمان معتادان در زنجان

دکتر حمید آقایی افزود: این روش در طول ۲۰ سال گذشته یکی از موفقترین روشهای مبارزه با مواد مخدر بوده است و حدود ۲ تا دو و نیم میلیون نفر در سطح کشور تحت درمان با این روش به زندگی طبیعی خود برگشته و از چرخه آسیب‌زای اعتیاد خارج شده اند.

مدیر مرکز درمان سوءمصرف مواد مخدر در زنجان، گفت: این کلینیکها با سرمایه گذاری پزشکان و آموزش پرستاران و روانشناسان تاسیس شده است و کلیه هزینه های تاسیس کلینیک برعهده پزشکان بوده و کلیه هزینه های درمان اعتیاد و داروهای مصرفی هم به صورت کامل توسط خود فرد معتاد پرداخت می شود.

وی ادامه داد: این شیوه تنها روش درمان اعتیاد در طول سالهای گذشته بوده که هیچ هزینه ای بر دوش دولت و حاکمیت نداشته ولی متاسفانه در طول بیش از یک و نیم سال گذشته مشکلات زیادی در این زمینه ایجاد شده است.

آقایی با بیان اینکه یکی از مهمترین مشکلات پزشکان درمانگر اعتیاد این است که با تغییرات دولت گاه افرادی مسئولیت می گیرند که متاسفانه هیچگونه شناخت و علمی از درمان اعتیاد ندارند و مدتها طول می کشد تا در جلسات مختلف توجیه شوند.

مدیر مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر در زنجان با بیان اینکه گروه مطالعات اعتیاد در استان از برترین گروه‌های پزشکی در سطح کشور است، افزود: متاسفانه از علم، تجربه و دانش اساتید این گروه در درمان اعتیاد افراد، آنگونه که باید استفاده نمی شود.

وی گفت: طی یک سال گذشته تعداد مراکز ترک اعتیاد استان از ۱۲۵ مرکز به ۷۵ مرکز کاهش یافته است و کلیه روانپزشکان شاغل در درمان اعتیاد به علت برخی موانع و مشکلات ایجاد شده از حوزه درمان اعتیاد کنار رفته اند.

آقایی با بیان اینکه با توجه به تعطیلی این تعداد از مراکز ما نگران فروپاشی ساختار درمان اعتیاد در استان و به تبع آن گسترش اعتیاد و آسیبهای همراه آن در سطح جامعه هستیم، افزود: باید توجه داشت که فرزندان و خانواده هیچ یک از ما در سطح شهر از آسیب‌هایی که یک معتاد می‌تواند در سطح جامعه ایجاد و تولید کند در امان نیستند.

مدیر انجمن صنفی کارفرمایی مراکز درمان سوءمصرف مواد استان زنجان با بیان اینکه وظیفه همه مسئولان است که حامی مراکز درمان اعتیاد باشند و در توسعه و گسترش کلینیک های ترک اعتیاد کوشش کنند، تاکید کرد: همه ما در مقابل سلامت جامعه و فرزندان خود مسئول هستیم.

مشکلات زیرساختی و کمبود دارو در مراکز ترک مواد مخدر زنجان

متخصص و فعال در حوزه درمان اعتیاد نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در این زمینه، با اشاره به وجود مشکلات ریشه ای در مراکز و کلینیک های ترک اعتیاد استان، اظهار داشت: اعتیاد بیماری سختی است و ترغیب بیماران به ترک مواد مخدر سخت‌تر از آن است.

علیرضا فریدی گفت: معتادان مواد مخدر به هر دلیلی در حال فرار از ترک اعتیاد خود و مهمتر از آن در حال فرار از افراد جامعه هستند و درصد بسیار کمی از جامعه آماری بیماران مبتلا به مواد مخدر به دلیل برچسب اجتماعی (معتاد) به مراکز درمانی مراجعه کرده و یا درصدد ترک مواد مخدر هستند.

وی با اشاره به نبود تمایل در بیماران معتاد برای مراجعه به مراکز درمانی و ترک اعتیاد دارای مجوز، تصریح کرد: این عده فکر می کنند با رفتن به کمپ ترک مواد مخدر بدنشان کاملا سم زدایی می شود درصورتی که اینگونه نیست.

فریدی با اشاره به برخی دستورالعملهای غیرقابل اجرا در مراکز درمان و ترک اعتیاد به خصوص در مناطق محروم برای ارائه خدمات به بیماران معتاد، تاکید کرد: مراکز ترک اعتیاد و بیماران مراجعه کننده، کارشناسان و فعالان این حوزه نباید تحت فشار و سردرگمی قرار بگیرند تا امکان مدیریت درمان بیماران را داشته باشند.

این فعال در حوزه درمان اعتیاد، افزود: اعمال فشار، وجود قوانین و دستورالعمل های مکرر همراه با اعمال سلیقه و اختلاف نظرها در این زمینه در حالی صورت می گیرد که ما شاهد فرصت سوزی در این زمینه هستیم.

وی با اشاره به شرایط خاص بیماران معتادی که نیازمند مراقبت های روان درمانی، خدماتی و دارویی هستند، تاکید کرد: در حال حاضر با وضعیت پیش آمده کنترل بر روی بیماران معتاد از بین رفته است و معتادانی که تاکنون تحت نظر پزشکان و متخصصان بودند با کمبود و قطع شدن داروها به نوعی از ادامه درمان متواری شده اند.

چالش‌های مدیریت دارو و درمان معتادان در زنجان

متخصص درمان اعتیاد خاطرنشان شد: با ایجاد این وضعیت برای مراکز درمانی، بیماران معتاد و پزشکان متخصص این حوزه دیگر تمایلی برای ادامه کار و فعالیت در این حوزه ندارند و این اقدام هم یعنی در واقع ضربه به درمانگران، مراکز ترک اعتیاد و بیماران معتاد از سوی برخی افراد فاقد تخصص در این زمینه بوده است.

وی یادآور شد: تعداد مراجعین مراکز درمانی با کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی مواجه شده که به معنی گسترش آسیب های اجتماعی است چراکه این بیماران در زیرپوست شهر در حال مصرف انواع مواد مخدر خطرناک هستند که آثار آن به زودی در جامعه عیان خواهد شد.

فریدی با اشاره به راه اندازی سامانه ای در این خصوص برای ثبت نام بیماران معتاد با هدف کنترل توزیع دارو، یادآور شد: این سامانه برای توزیع دارو به بیماران معتاد در مراکز درمانی ترک اعتیاد و با هدف جلوگیری احتمالی از خارج شدن داروها از چرخه توزیع مناسب راه اندازی شده اما به دلیل برخی ضعفها فاقد کارآیی لازم است.

وی تاکید کرد: یک فرد معتاد گاهی سیم کارت و یا گوشی همراه به نام خود برای ثبت نام در این سامانه برای بهره مندی از خدمات و دریافت دارو ندارد و در نتیجه راه اندازی سامانه دردی از بیماران را دوا نمی کند.

فریدی گفت: بیماران حتی به فرض داشتن سیم کارت به نام خود و گوشی همراه مناسب به روز برای ثبت نام و دریافت خدمات دارویی در این سامانه تمایلی برای ثبت اسامی خود ندارند و یا بنا به دلیلی از جمله نبود زیرساختیهای لازم این سامانه فاقد امکانات خدمات دهی به بیماران است.

این فعال حوزه ترک اعتیاد، به مشکلات دریافت دارویی نیز اشاره کرد و گفت: در حال حاضر با طراحی و راه اندازی سامانه توزیع دارو مشکلاتی وجود دارد به نحوی که به مراجعین، تاییدیه دریافت دارو داده نمی شود و این اقدام به نظر می رسد یک اقدام و فرصت سوزی در این زمینه است که داروها حتی با تاخیر ۱۰ روزه به دست متولیان توزیع دارو می رسد.

وی افزود: با این مشکلات بیماران ناخواسته به سمت بازار آزاد برای تهیه دارو سرازیر می شوند و یا حتی با پرخاشگری با خانواده های خود و کارکنان مراکز ترک اعتیاد مواجه هستیم.

فریذی با اشاره به تشکیل جلسات فعالین این حوزه با مسئولین دستگاه قضایی استان، دادستان زنجان و استانداری زنجان، خاطرنشان کرد: ضروری است هر چه سریعتر اختلاف سلیقه و اعمال نظرها در این حوزه از بین برود.

این درمانگر اعتیاد در استان، با اشاره به کارکردهای مفید مراکز درمانی و فعالیت افراد فعال در این بخش با هدف بهبودی بیماران همچنین کاهش آسیب های اجتماعی، ادامه داد: بیماران با مراجعه به مراکز درمانی دارای مجوز و دریافت درمان مناسب به صورت علمی امکان بازگشت به زندگی عادی را در جامعه دارند.

وی با بیان اینکه درمان بدون روان درمانی و ارائه خدمات مناسب به افراد معتاد ممکن نیست، افزود: بیماران دچار مصرف مواد مخدر معمولا در یک جامعه آماری با هم در ارتباط هستند و با مراجعه به مراکز درمانی شاهد کاهش میزان مصرف مواد مخدر آسیب زا هستیم.

این فعال حوزه ترک اعتیاد گفت: این چرخه ارتباطی و خدمات ضعیف باعث پایین آمدن آمار درمان و افزایش افراد معتاد در جامعه می شود.

وی همچنین با اشاره به اهمیت آموزش افراد بیمار و خانواده های معتادان، ادامه داد: حضور و شرکت خانواده ها در مراکز روان درمانی و ترک اعتیاد باعث افزایش مهارت و ترغیب به ترک مواد مخدر در افراد می شود.

به گفته فریدی، این افراد معمولا به پزشک خود اعتماد دارند و رغبتی برای صحبت با افراد خارج از مراکز درمانی ندارند و ما هم ملزم به حفظ اسرار این بیماران هستیم و حتی گاهی این بیماران تمایلی به شنیده شدن صدای فردی (از طریق گوشی) به غیراز پزشک و یا درمانگران خود ندارند.

این مسئول حوزه درمان بیماران معتاد استان، با اشاره به اهمیت رایزنی افراد متخصص این حوزه و مسئولان بهداشت و درمان استان برای رساندن صدای آنها به گوش مسئولان وزارت بهداشت و درمان، تاکید کرد: ضروری است در خصوص رعایت دستورالعمل های مهارتی برای تعامل بیشتر مسئولان با این مراکز و بیماران توسط مسئولان کشوری و استانی تدابیری مناسب اتخاذ شود و راه درمان افراد معتادان بیشتر از پیش هموار شود.

سامانه ضعیف ثبت‌نام بیماران، عامل کاهش ۳۰ درصدی مراجعه‌ مراکز درمانی

متخصص پزشکی قانونی استان زنجان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به مشکلات مراکز درمانی ترک اعتیاد و بیماران درگیر اعتیاد، اظهار داشت: معتادان یک جمعیت و جامعه آماری با خصوصیات ثابت نیستند، یک روز دارای وضعیت مناسب هستند و یک روز از این وضعیت مناسب خبری نیست.

فرید معنوی امین با اشاره به اهمیت اعتماد این بیماران به پزشکان معتمد خود، ادامه داد: این بیماران بنا به دلایلی شخصیت واقعی خود را همواره پنهان و تا اندازه ممکن هم اطلاعات غلط از خودشان به دیگران ارائه می دهند.

وی، گروهای معتادان را متشکل از معتادان متجاهر، افراد کارتن خواب، بزهکاران و سارقان برشمرد و گفت: ضروری است با در نظر گرفتن تمام زوایای شخصیت های پنهانی این افراد به آنها کمک شود.

به گفته این متخصص پزشک قانونی، افراد معتاد، معتادان متجاهر و تزریقی پیشتر با کد رهگیری و مراجعه به مراکز درمان دارو دریافت می کردند، ولی با راه اندازی سامانه جدید ثبت نام، افراد معتاد برای دریافت دارو و ارائه خدمات به آنها و مجموعه مراکز درمانی دچار مشکلاتی شده اند.

معنوی امین اضافه کرد: یکی از الزامات و شرایط دریافت دارو داشتن سیم کارت به نام فرد بیمار و گوشی همراه است که این دریافت کد برای افراد فاقد سیم کارت به نام خود شخص معتاد مشکل ساز شده و یا با مشکلاتی مثل نبود اینترنت و یا آنتن دهی گوشی در مناطق خاص آنها را با مشکلاتی مواجه کرده است که این موارد دریافت دارو را برای این افراد غیر ممکن می کند.

وی با بیان اینکه منطقه ایجرود و زرین آباد در این زمینه دارای مشکلات خاص خود است، یادآور شد: ضروری است با افراد معتاد به گونه ای صحبت شود که آنها ترغیب به ترک تدریجی مواد مصرفی شوند.

معنوی امین، همچنین به فرایند سخت تحویل دارو به مراکز ترک اعتیاد استان صرفا توسط پزشکان و کارشناس فنی اشاره کرد و گفت: باید مشخصات تک تک افراد بیمار توسط پزشکان در مراکز درمانی ثبت شود که خود مشکلاتی را به وجود آورده است که باعث اتلاف وقت متخصصان درمان می شود.

چالش‌های مدیریت دارو و درمان معتادان در زنجان

وی به میزان داروهای دریافتی بیماران توسط تحویل دهنده های دارو در مراکز درمانی اشاره کرد و گفت: بخش بعدی و سخت این فرایند درمانی، گرفتن اثر انگشت برای تحویل دارو است که در این خصوص با تعطیلی چند روزه مراکز درمانی، هزینه های سنگینی بر مراکز ترک اعتیاد تحمیل می شود.

متخصص پزشک قانونی استان، همچنین به الزام تحویل پوکه داروهای دریافتی از سوی مراکز درمانی به مسئولین تحویل دهنده دارو اشاره کرد و افزود: همه پزشکان، مسئولان، کارمندان و مسئولان تحویل دارو و خود معتادان همگی از این وضعیت ناراضی هستند.

وی با بیان اینکه بعد از این شرایط سخت درمان و ترک اعتیاد ۲۰ تا ۲۵ نفر از افراد تحت درمان مرکز درمانی ما به سمت مصرف تریاک رفتند، گفت: سامانه ضعیف برای ثبت مشخصات بیماران طراحی شده که گاهی فقط می توان اسم بیمار و تاریخ دریافت دارو را ثبت کرد.

معنوی امین با تاکید بر اینکه بیمار معتاد یک آدم سالم و دارای زندگی طبیعی نیست و صلاح خود را هم نمی داند، اضافه کرد: معتادان مواد مخدر به کسی اعتماد ندارند و خودشان هم زیاد قابل اعتماد نیستند پس
چگونه با یک پیامک تلفن همراه و با چه ترفندی می توان آنها را راضی و اعتمادشان را برای ترک جلب کرد؟

وی در خصوص کارکردهای مفید مراکز ترک اعتیاد، ادامه داد: بسیاری از افراد معتاد با این روش چند مرحله ترک مواد مخدر، در حال فعالیت و کار برای اداره و گذران زندگی خود هستند و در این خصوص حدود ۵۰ درصد افراد با این شرایط به زندگی بازگشته اند و در حال زندگی عادی با مصرف داروهای دریافتی تحت نظر پزشک هستند.

به گفته وی بیماران معتاد در جایی از زندگی خود مرتکب اشتباه و انحراف شده اند و این انحراف تاثیر خود را بر زندگی این افراد گذاشته است و ما باید با تخصص خود به این افراد در ترک اعتیاد و ادامه زندگی عادی کمک کنیم.

معنوی امین با بیان اینکه یک معتاد با متادون درمان نمی شود، ادامه داد: نباید این افراد را در جامعه رها کرد بلکه باید زاویه دید معتادان به درمان را تغییر داد.

این متخصص پزشکی قانونی در استان با اشاره به راهکار مناسب در این راستا، تاکید کرد: ضروری است سامانه به روز و دقیقی برای ثبت پرونده های بیماران راه اندازی شود. بیماران معتاد توانایی مالی بالایی برای خرید سیم کارت و گوشی تلفن همراه به اسم خود ندارد و همچنین میزان دریافت دارو با دفتر سامانه همخوانی ندارد.

معنوی امین با بیان اینکه شهرستانهای استان در این زمینه دارای وضعیت نامناسبتری نسبت به مرکز استان هستند، ادامه داد: با توجه به اقتصاد ضعیف معتادان در جامعه و دوری آنها از مراکز درمانی زمینه برای به وجود آمدن آسیب های اجتماعی مهیا می شود.



تعطیلی مرکز درمانی ترک اعتیاد در ابهر

مسئول درمان اعتیاد در ابهر در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در این زمینه با اشاره به وجود مشکلات حوزه مراکز ترک اعتیاد و بیماران معتاد، اظهار داشت: با وجود تجربه و سابقه ۱۸ ساله در این حوزه ابتدا بهزیستی متولی این امور بود و به نظر این مجموعه درک زیادی از نحوه توزیع دارو و میزان آن و یا از شخصیت افراد و بیماران معتاد داشت که این خود باعث رشد و توسعه مراکز ترک اعتیاد شده بود.

علیرضا امامی افزود: وقتی بهزیستی از چرخه ارئه خدمات و همکاری با مراکز ترک اعتیاد خارج و متولی ارائه خدمات درمانی مراکز ترک اعتیاد به عهده وزارت بهداشت و درمان و دانشگاه های علوم پزشکی استانها واگذار شد با ورود کمیته های درمانی با تصویب قوانین سلیقه ای در حوزه درمان معتادان مشکلاتی را به وجود آوردند.

وی با اشاره به اهمیت موضوع ترک اعتیاد در بیماران مبتلا به مواد مخدر، ادامه داد: برخی افراد طبق باورهای غلط در حوزه آسیب شناسی هنجارها و آسیب های اجتماعی تدابیر و تصمیمات نا مناسب می گیرند.

امامی با بیان اینکه معاونت غذا و دارو در حوزه توزیع دارو برای بیماران دارای اعتیاد بدون تخصص در درمان روحی و جسمی معتادان تصمیم گیری می کند، تاکید کرد: در سالهای اخیر ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه آسیب زده است.

وی با بیان اینکه این مجموعه و متولیان توزیع دارو برای ترک اعتیاد توانایی رفع مشکلات مراکز درمانی و بیماران این حوزه را ندارند، ادامه داد: در بازرسی ها نیز در این زمینه هیچگاه به روند خدمات و نحوه درمان افراد معتاد توجهی نمی شود و آنها فقط برای شمردن پوکه های دارویی تحویلی به بیمار توجه داشته اند.

این مسئول درمان اعتیاد در ابهر مشکل دیگر را در شهری مثل ابهر تعطیلی مرکز درمانی ترک اعتیاد در این حوزه با حدود ۳۵۰ نفر بیمار مراجعه کننده عنوان کرد و گفت: این امر معتادان و خانواده های آنان را دچار مشکلات و آسیب های زیادی کرد.

وی با بیان اینکه قبل از راه اندازی مراکز ترک اعتیاد در شهر ابهر بسیاری از معتادان به مواد مخدر در حین تزریق در باغهای اطرف شهر، دستشویی های عمومی و یا اماکن دیگر جان خود را از دست می دادند و یا آمار ابتلا به بیماری ایدز و هپاتیت بسیار بالا رفته بود، یادآور شد: بعد از راه اندازی مراکز ترک اعتیاد با کادر مجرب مددکار درمانی به همراه پرستار و کارشناسان آشنا به درمان روح و روان بیماران، این بیماران تحت نظرپزشک تحت درمان قرار گرفتند.

به گفته امامی، افراد معتاد با مراجعه به مراکز با کمترین مبلغ داروهای ایمن دریافت می کردند و این اقدامات در مراکز ترک اعتیاد با هدف کاهش آسیب های اجتماعی برای داشتن جامعه سالم و عاری از بیمار معتاد صورت می گرفت.

وی با بیان اینکه ۸۰ درصد داروهای اعتیاد دارای اثرات درمان نگهدارنده برای افراد بیمار است، اضافه کرد: افراد بیمار در کنار اخذ خدمات دارو از مشاورین مجرب روان درمانی نیز در راستای بهبودی و آموزش خود و خانواده هایشان بهره مند می شدند.

چالش‌های مدیریت دارو و درمان معتادان در زنجان

امامی با بیان اینکه مسئولان باید بدانند مراجعه بیماران به مراکز درمانی ترک اعتیاد به معنی کاهش آمار آسیب های اجتماعی از بزهکاری های خرد تا سرقت های بزرگ است و این بیماران نیازمند توجه بیشتر به مسائل عاطفی هستند، افزود: این افراد بیمار در مراجعه به مراکز ترک اعتیاد همراه با خانواده های خود آموزش های لازم را دریافت می کنند و نقش خانواده ها در مراحل ترک اعتیاد بیماران و بازگشت آنها به زندگی اهمیت زیادی دارد.

امامی تاکید کرد: راه اندازی و طراحی سامانه نه تنها مشکلات بیماران را حل نکرده بلکه مشکلات دیگری نیز برای آنها به وجود آورده است، گاهی یک بیمار معتاد بنا به دلایلی در زندان و یا در مناطق محروم و دور حضور دارد که امکان دسترسی به تلفن و دریافت خدمات درمانی را ندارد و نمی تواند دارو دریافت کند و باید تکلیف این افراد برای ترک اعتیاد و روند درمان مشخص شود.

وی یادآور شد: متولیان در اجرای این طرح، اعتماد کافی به مراکز درمانی ترک اعتیاد ندارند با این فکر که داروهای تحویل داده شده به مراکز، سر از بازار آزاد درخواهند آورد درحالیکه مشکل جای دیگری است مثلا شربت اپیوم با وجود نایاب شدن در مراکز درمانی ترک اعتیاد در بازار آزاد با قیمت های بالا به وفوریافت می شود و این موضوع نشان دهنده ورود دارو به بازار آزاد از جاهای دیگر است.

امامی تاکید کرد: مافیای غذا و دارو با تصویب قوانین درصدد تعطیلی مراکز ترک اعتیاد است تا بازار آزاد رونق داشته باشد و مسئولان با این شرایط نباید مراکز را متهم کنند.

مراجعه به مراکز درمانی، راهی امن برای خروج از دنیای مواد مخدر و دسترسی به داروهای قانونی

یک بیمار معتاد در حال ترک با اشاره به مصرف بسیاری از بیماران مواد مخدر از مواد صنعتی، افزود: مزایای مراجعه به مراکز درمانی این است که فرد معتاد دیگر درگیر مشکلات تهیه مواد در محلات، پارکها و خانه های توزیع مواد نمی شود، بلکه با مراجعه به کلنیک های ترک اعتیاد تحت نظر پزشک و با گرفتن خدمات بهداشتی درمانی و روان شناسی با تجویز داروهای قانونی با آرامش به زندگی خود ادامه می دهد.

وی با اشاره به اهمیت مراجعه به مراکز درمانی قانونی و مجوز دار برای ترک و یا کاهش مصرف مواد مخدر، ادامه داد: مراجعه به مراکز مشکلی برای مصرف کننده به وجود نمی آورد بلکه امنیت روانی افراد بیمار را به دنبال دارد.

این بیمار با بیان اینکه ما به راحتی افراد دیگر جامعه و یا سایر بیماران نمی توانیم برای نبود و یا کمبود و حتی گرانی دارو اعتراض کنیم، تاکید کرد: با مراجعه به مراکز درمانی تا حدود زیادی دغدغه ما حل می شود چرا که تنها جایی که می تواند برای کاهش دردهای ما اقداماتی داشته باشد و یا رابط ما با مراجع و متولیان باشد پزشکان معتمد و روانشناسان و ارائه دهندگان خدمات در مراکز ترک اعتیاد هستند در نتیجه از مسئولین می خواهیم نسبت به حل مشکلات ما هم اقدامات لازم را انجام دهند.

برآیند:

درمان اعتیاد، نیازمند «تسهیل‌گری» است، نه «سخت‌گیریِ بی‌هدف»

گزارش‌های فوق نشان می‌دهند که با وجود تمایل بیماران به زندگی عادی و استفاده از داروهای قانونی، موانع ساختاری و فنی در مسیر درمان آن‌ها قرار گرفته است. از ضعف سامانه‌های ثبت‌نام گرفته تا چالش‌های دسترسی به دارو، همگی دست به دست هم داده‌اند تا بیماران را از مراکز درمانی دور کرده و به سمت بازار آزاد و مصرف مواد خطرناک سوق دهند.

برای جلوگیری از گسترش آسیب‌های اجتماعی، ضروری است که سیاست‌گذاران میان «کنترل دارو» و «تسهیل درمان» تعادل برقرار کنند؛ چرا که در حال حاضر، سخت‌گیری‌های اجرایی بیش از آنکه به کنترل مصرف کمک کند، در حال آسیب زدن به روند درمان و سلامت جامعه است.