گرگان- دومین کنگره ملی ۴ هزار شهید گلستان با اجرای آثار نمایشی و موسیقایی و مشارکت هنرمندان بومی، تلاش کرد روایت ایثار و مقاومت را از قاب یادواره‌ها فراتر ببرد و به نسل جوان نزدیک کند.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- مهین نورافروز: چگونه می‌توان یاد شهدا را از قاب مراسم‌های مناسبتی فراتر برد و به بخشی زنده از زندگی نسل جدید تبدیل کرد؟ این پرسش، یکی از محورهای اصلی دومین کنگره ملی ۴ هزار شهید استان گلستان بود؛ رویدادی که از سوم تا هفتم آبان‌ماه، با تکیه بر ظرفیت هنر، مشارکت مردمی و حضور جوانان، به دنبال بازخوانی میراث شهدا و انتقال ارزش‌های دفاع مقدس به نسل‌های آینده بود.
در این دوره از کنگره، هنر به یکی از ابزارهای اصلی روایت ایثار و مقاومت تبدیل شد. اجرای نمایش بزرگ «سرزمین» و سمفونی ـ نمایش حماسی «روایت جاودانگی» در کنار برنامه‌های فرهنگی و یادواره‌های موضوعی، تلاشی برای پیوند دادن تاریخ، هویت ملی و حماسه‌های دفاع مقدس با زبان مورد توجه نسل جوان بود.
اهمیت این رویکرد از آنجا ناشی می‌شود که ماندگاری فرهنگ ایثار و شهادت، تنها با برگزاری مراسم بزرگداشت محقق نمی‌شود، بلکه به روایت مستمر زندگی، انتخاب‌ها و فداکاری‌های شهدا و معرفی این الگوها در قالب‌های متناسب با نیازهای نسل امروز وابسته است.
هنر؛ زبان تازه روایت حماسه شهدا
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گلستان با اشاره به ظرفیت هنر در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت اظهار کرد: در دومین کنگره ملی ۴ هزار شهید استان گلستان، دو اثر فرهنگی و هنری شاخص با عنوان‌های نمایش بزرگ «سرزمین» و سمفونی ـ نمایش حماسی «روایت جاودانگی» با هدف بازخوانی هویت تاریخی و فرهنگی ایران و پاسداشت مقام شهدا تولید و اجرا شد.
احمد گلچین افزود: نمایش «سرزمین» با حضور ۱۳۰ بازیگر از هنرمندان پیشکسوت، جوان و نوجوان استان، روایتی از پیشینه تاریخی منطقه گلستان، رویدادهای مذهبی، مشاهیر و مفاخر، انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس را به تصویر می‌کشد.
وی ادامه داد: این اثر با پیوند دادن گذشته تاریخی به حماسه‌های معاصر، زمینه آشنایی نسل جوان با هویت ملی و فرهنگی و ارزش‌های ایثار و مقاومت را فراهم می‌کند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان همچنین درباره سمفونی ـ نمایش «روایت جاودانگی» گفت: این اثر با تلفیق موسیقی ارکسترال، هنرهای نمایشی و اسطوره‌های ملی ایران، در قالب شش موومان، مسیری از زندگی روزمره مردم تا روزهای جنگ، شهادت و دفاع از میهن را روایت می‌کند.
گلچین افزود: در این اثر، پیوند میان اسطوره آرش کمانگیر و فداکاری شهدای معاصر، جلوه‌ای از تداوم مفهوم ایثار و جان‌فشانی برای حفظ ایران را به نمایش می‌گذارد.
وی با تأکید بر نقش هنر در انتقال مفاهیم به نسل جدید خاطرنشان کرد: این دو اثر، علاوه بر پاسداشت یاد و خاطره شهدا، بیانگر ظرفیت هنرمندان گلستان در تولید آثار فرهنگی و هنری و ایجاد پیوند میان تاریخ، هویت ملی و ارزش‌های دفاع مقدس است.
جوان‌گرایی و مشارکت مردمی در کانون برنامه‌ها
فرمانده سپاه نینوا گلستان نیز با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت اظهار کرد: در دومین کنگره ملی ۴ هزار شهید استان تلاش شده است با بهره‌گیری از قالب‌های متنوع هنری و توانمندی هنرمندان بومی، مفاهیم مقاومت و فداکاری با زبانی جذاب‌تر به مخاطبان منتقل شود.
سردار سید موسی حسینی با اشاره به رویکردهای این دوره از کنگره افزود: جوان‌گرایی، مشارکت مردمی، استفاده از هنرمندان بومی و گسترش برنامه‌ها در شهرستان‌ها از مهم‌ترین محورهای برگزاری این رویداد بوده است.
وی از تدوین ۱۹۴ برنامه در قالب ۲۰ کمیته و اجرای ۴۳ برنامه شاخص خبر داد و گفت: یادواره شهدای دانش‌آموز، برنامه‌های ویژه بانوان و دانشجویان، یادواره شهدای اهل سنت در آق‌قلا، برنامه‌های قرآنی در گنبدکاووس و نمایش میدانی بازسازی عملیات فتح‌المبین از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این کنگره بود.
فرمانده سپاه نینوا گلستان با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیت‌های فرهنگی در شهرستان‌ها و محلات استان تصریح کرد: هدف از این برنامه‌ها، تقویت ارتباط نسل جوان با سیره شهدا و گسترش فرهنگ ایثار و مقاومت در جامعه است.
یادواره شهدا نباید به مراسمی مقطعی محدود شود
معاون فرهنگی، اجتماعی و رسانه‌ای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با تأکید بر ضرورت تداوم برنامه‌های مرتبط با شهدا اظهار کرد: اجلاسیه‌ها و یادواره‌های شهدا نباید به مراسمی مقطعی محدود شوند، بلکه باید زمینه انتقال فرهنگ ایثار، جهاد و شهادت به نسل‌های آینده را فراهم کنند.
سردار حسین معروفی با اشاره به اهمیت بازخوانی حماسه‌های دوران دفاع مقدس افزود: معرفی سیره شهدا و جلوگیری از فراموشی و تحریف تاریخ، از اهداف مهم کنگره‌های شهداست و می‌تواند نسل جوان را با ارزش‌های ایمان، فداکاری و مسئولیت‌پذیری آشنا کند.
وی با بیان اینکه تجربه دفاع مقدس اهمیت وحدت و همبستگی اجتماعی را نشان می‌دهد، تصریح کرد: ایثار، همدلی و مقدم دانستن منافع جمعی بر منافع شخصی از درس‌های ماندگار شهداست که باید در عرصه‌های مختلف جامعه مورد توجه قرار گیرد.
معروفی همچنین مشارکت مردمی را از عوامل تقویت اقتدار ملی دانست و خاطرنشان کرد: حفظ وحدت، تقویت روحیه خدمت و انتقال میراث معنوی شهدا به نسل جوان باید به‌صورت مستمر دنبال شود.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به ویژگی‌های برجسته رزمندگان دوران دفاع مقدس افزود: ایمان، اخلاص، ایثار و مسئولیت‌پذیری باید در عرصه‌های مختلف جامعه، به‌ویژه در مدیریت کشور، مورد توجه قرار گیرد و شایسته‌سالاری و مقدم دانستن منافع جمعی بر منافع شخصی، به‌عنوان بخشی از این میراث ارزشمند، تداوم یابد.
از بزرگداشت شهدا تا مسئولیت نسل امروز
دومین کنگره ملی ۴ هزار شهید گلستان، فرصتی برای بازخوانی بخشی از تاریخ ایثار و مقاومت مردم این استان بود؛ رویدادی که در کنار پاسداشت یاد شهدا، بر ضرورت استفاده از ابزارهای فرهنگی و هنری برای انتقال این میراث به نسل‌های آینده تأکید داشت.
با این حال، ماندگاری چنین رویدادهایی به تداوم فعالیت‌های فرهنگی پس از پایان مراسم وابسته است؛ فعالیت‌هایی که بتوانند روایت زندگی شهدا را به محیط‌های آموزشی، دانشگاهی، هنری و اجتماعی منتقل کنند و زمینه آشنایی عمیق‌تر نوجوانان و جوانان با آرمان‌ها و شیوه زندگی آنان را فراهم آورند.
در این مسیر، بهره‌گیری از توان هنرمندان بومی، مشارکت نسل جوان و گسترش برنامه‌ها در شهرستان‌ها می‌تواند زمینه پیوند بیشتر جامعه امروز با تاریخ دفاع مقدس را فراهم کند؛ پیوندی که هدف آن، فراتر از زنده نگه داشتن خاطره شهدا، انتقال ارزش‌هایی همچون مسئولیت‌پذیری، فداکاری، همدلی و دفاع از میهن به نسل‌های آینده است.