دهه هشتاد بود مدیران رسانه ها با شهید علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت جلسه داشتند. من به عنوان نماینده ایرنا و روزنامه ایران در جلسه حضور داشتم؛ آن روزها آمریکا به ایران دو ماه مهلت داده بود. یکی از مدیران روزنامههای اصلاحطلب در جلسه وقت گرفت و با لحنی نگران گفت: «آقای لاریجانی! تهدید آمریکا جدی است؛ شوخی ندارد.» چه خواهید کرد؟
سکوت بر جلسه حاکم شد. شهید لاریجانی با خونسردی در پاسخ گفت: «خود آمریکا دو ماه مهلت داده، شما هم همان دو ماه را هم مهلت نمیدهی؟»
پاسخی کوتاه، صریح و هوشمندانه که سکوت جلسه را شکست و لبخند را بر لب حاضران نشاند. معنای سخن روشن بود: چرا پیش از آنکه مهلت تعیینشده به پایان برسد، خودمان میدان را به نگرانی و هراس بسپاریم؟
از آن روزگار نزدیک به سه دهه گذشته است. در این سالها، نامها تغییر کردهاند، چهرهها آمدهاند و رفتهاند، اما تهدیدهای آمریکا علیه ایران همچنان ادامه دارد. آنچه تغییر نکرده، منطق فشار و ارعاب است؛ این تصور که با تهدید، تعیین ضربالاجل و ایجاد هراس میتوان اراده یک ملت را در هم شکست.
امروز لاریجانی به شهادت رسیده است و، این بار پرچم در دست سردار رضایی است. اما حقیقت آن است که پرچم مقاومت، پرچم یک فرد نیست که با شهادت او بر زمین بماند؛ پرچم یک ملت است که نسل به نسل به دستهای دیگر سپرده میشود.
تجربه این سالها یک درس روشن دارد: نه باید تهدید دشمن را دستکم گرفت و نه باید آن را بزرگتر از واقعیت نشان داد. هوشیاری، آمادگی، تدبیر و حفظ آرامش جامعه، درست در نقطه مقابل جنگ روانی دشمن قرار دارند. دشمن از قدرت نظامی خود میگوید تا در محاسبات ما تردید بیفکند؛ از ضربالاجل سخن میگوید تا زمان را به ابزار فشار روانی تبدیل کند و از تهدید استفاده میکند تا پیش از هر اقدام عملی، نتیجه را در ذهن طرف مقابل رقم بزند.
پاسخ به چنین راهبردی، نه انکار واقعیت تهدید است و نه تسلیم شدن در برابر هیاهوی آن؛ بلکه شناخت دقیق تهدید، آمادگی برای مواجهه و ندادن امتیاز روانی به دشمن است.
سه دهه گذشته نشان داده است که با تغییر اشخاص، اصل تقابل همچنان پابرجاست. ازاینرو، آنچه اهمیت دارد، تداوم عقلانیت راهبردی، انسجام ملی و توانایی عبور از شرایط دشوار است.
امروز نیز پیام این خاطره قدیمی همچنان شنیدنی است: اگر دشمن برای ما ضربالاجل تعیین میکند، نباید پیش از رسیدن آن موعد، خودمان دروازههای ذهن و ارادهمان را به روی هراس بگشاییم.
تهدید را باید جدی گرفت، اما نباید مرعوب تهدید شد؛ زیرا میان جدی گرفتن قدرت دشمن و تسلیم شدن در برابر اراده او، فاصلهای به وسعت عقلانیت، تدبیر و ایستادگی یک ملت وجود دارد.
** روزنامه نگار و مدرس دانشگاه
