حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین دری کفرانی با بیان اینکه مسجد از سرمایه اجتماعی عظیمی برخوردار است، گفت: اعتماد، شبکه‌های ارتباطی و هنجارهای مشترک، پشتوانه‌ای مهم برای فعالیت‌های مسجدمحور به شمار می‌روند و با همان ظرفیت، طرح محله محوری دنبال می شود.
حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن دری کفرانی، امام جماعت مسجد امام حسن مجتبی علیه السلام در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به نقش آفرینی ویژه اهالی مساجد در جنگ تحمیلی سوم،اظهار داشت: پایگاه های مقاومت بسیج و کانون های فرهنگی هنری جزو فعال ترین نهادهای مسجدی هستند.
امام جماعت مسجد امام حسن مجتبی علیه السلام کانون‌های فرهنگی هنری مساجد با بیان اینکه به دلیل ماهیت مردمی و ارتباط مستمر با محلات، پایگاه های بسیج و کانون های فرهنگی هنری از ظرفیت‌های ارزشمندی برخوردارند، خاطرنشان کرد: در صورت برنامه‌ریزی مناسب می‌توان از آن‌ها برای پاسخ‌گویی به نیازهای فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی جامعه بهره گرفت.
وی در ادامه با بیان اینکه مسجد از سرمایه اجتماعی عظیمی برخوردار است، افزود: اعتماد، شبکه‌های ارتباطی و هنجارهای مشترک، پشتوانه‌ای مهم برای فعالیت‌های مسجدمحور به شمار می‌روند و تأکید بر فعال‌سازی کانون‌های مساجد نیز در همین راستا، به معنای تبدیل این سرمایه اجتماعی نهفته به ظرفیت فرهنگی و اجتماعی اثرگذار است.
استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به جایگاه تربیتی مساجد، عنوان کرد: مسجد باید علاوه بر محل عبادت، به پایگاهی برای انسان‌سازی، عمران دل و دنیا، مقابله با دشمن، بصیرت‌افزایی و زمینه‌سازی برای شکل‌گیری تمدن اسلامی تبدیل شود؛ ظرفیتی که با حضور فعال نسل جوان و پیوند میان نسل‌ها می‌تواند تقویت شود.
مبلغ دینی در ادامه با اشاره به ظرفیت کانون‌های فرهنگی هنری مساجد در توانمندسازی جوانان تصریح کرد: این کانون‌ها می‌توانند به حلقه اتصال آموزش‌های مهارتی و اشتغال تبدیل شوند و زمینه را برای شناسایی استعدادها، آموزش مهارت‌های مورد نیاز و فراهم شدن فرصت‌های فعالیت اقتصادی جوانان فراهم کنند.
کانون‌های مساجد در عرصه فرهنگی و اجتماعی نیز وظایف مهمی بر عهده دارند
استاد دانشگاه امام حسین علیه السلام با بیان اینکه کانون‌های مساجد در عرصه فرهنگی و اجتماعی نیز وظایف مهمی بر عهده دارند، افزود: این مجموعه‌ها می‌توانند با حضور مؤثر در عرصه تبیین، روشنگری و آگاه‌سازی جوانان، در برابر جنگ ترکیبی و شناختی دشمن نقش‌آفرینی کنند و به همین دلیل از آن‌ها به عنوان افسران جنگ نرم یاد می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین دری ادامه داد: فعالیت هدفمند کانون‌های مساجد علاوه بر تقویت بنیان‌های فرهنگی جامعه، می‌تواند در کاهش آسیب‌های اجتماعی، تربیت نسل جوان و افزایش تاب‌آوری مردم در شرایط بحرانی مؤثر باشد. همچنین با تقویت مشارکت‌های داوطلبانه و استفاده از ظرفیت‌های محلی، بخشی از نیازهای اجتماعی بدون گسترش تصدی‌گری مستقیم دولت قابل پیگیری است.
ضرورت توسعه محله‌محوری با مرکزیت مسجد
استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به طرح دولت برای محله‌محوری با مرکزیت مسجد، این رویکرد را مستلزم تغییر نگاه به شیوه مدیریت مسائل محلات دانست و گفت: در این الگو، دولت باید از ارائه مستقیم همه خدمات به مردم به سمت تسهیل‌گری، توانمندسازی و فراهم کردن زمینه مشارکت مردم در حل مسائل خود حرکت کند.
استاد حوزه علمیه تأکید کرد: برای اجرای مؤثر این طرح، باید نقش مسجد و امام جماعت در مدیریت اجتماعی محله به‌درستی تعریف شود. امام جماعت نباید صرفاً برگزارکننده مراسم عبادی باشد، بلکه می‌تواند به عنوان راهبر اجتماعی، محور انسجام‌بخشی و هماهنگ‌کننده ظرفیت‌های مردمی در محله ایفای نقش کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دری کفرانی با بیان اینکه مسجد باید حلقه اتصال مردم و دستگاه‌های خدمت‌رسان باشد، اظهار کرد: مسجدمحوری به معنای ایجاد نهادی موازی با دستگاه‌های اجرایی نیست، بلکه هدف آن تقویت هماهنگی، هم‌افزایی و مشارکت اجتماعی برای شناسایی و رفع مشکلات محلات است.
وی اتکا به ظرفیت‌های مردمی را از الزامات موفقیت این رویکرد برشمرد و افزود: مساجد برای ایفای نقشی مؤثر، فراگیر و مستقل باید از ظرفیت مردم، خیرین، وقف و نذورات بهره بگیرند و پیش از اجرای گسترده طرح نیز زمینه گفتمان‌سازی، آگاهی‌بخشی و آماده‌سازی ساختارهای لازم فراهم شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین دری کفرانی در ادامه با اشاره به نقش همکاری بسیج و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد در شرایط بحرانی، گفت: هم‌افزایی این مجموعه‌ها می‌تواند در حفظ انسجام اجتماعی، ساماندهی کمک‌های مردمی و ارائه خدمات به آسیب‌دیدگان نقش مهمی داشته باشد.
وی افزود: در شرایط جنگ و بحران، کانون‌های فرهنگی مساجد می‌توانند با روشنگری، آگاهی‌بخشی و تقویت روحیه عمومی در کنار بسیج و سایر گروه‌های مردمی فعالیت کنند. همچنین مساجدی که ظرفیت اسکان اضطراری دارند، می‌توانند با اعلام آمادگی و هماهنگی با مجموعه‌های مسئول، در خدمت‌رسانی به افراد نیازمند مشارکت داشته باشند.
ضرورت سازمان‌دهی ظرفیت‌های محلی مساجد
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت سازمان‌دهی ظرفیت‌های محلی، بیان کرد: مدیران کانون‌های مساجد با همکاری بسیج و مردم می‌توانند در شناسایی نیازهای محلات، انتقال اطلاعات مرتبط به مراجع مسئول و ساماندهی کمک‌های داوطلبانه نقش‌آفرین باشند.
امام جماعت مسجد امام حسن مجتبی علیه السلام با اشاره به تجربه جنگ اخیر عنوان کرد: در آن مقطع، مساجد در بسیاری از مناطق به مراکز ساماندهی کمک‌های مردمی تبدیل شدند و گروه‌های داوطلب محلی برای امدادرسانی، اسکان اضطراری و پشتیبانی از اقشار آسیب‌پذیر شکل گرفتند.
وی ادامه داد: همراهی مردم، امام جماعت، بسیج، کانون‌های فرهنگی هنری و هیئت امنای مساجد می‌تواند محلات را به کانون‌های فعال مقاومت اجتماعی تبدیل کند. حضور منسجم مردم در مساجد در شرایط دشوار، همچون تنگه احد، به تقویت همبستگی و ناکام ماندن نقشه‌های دشمن کمک می‌کند.
استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت احیای کارکردهای اجتماعی و فرهنگی مساجد گفت: تقویت این کارکردها علاوه بر کمک به امنیت اجتماعی، زمینه مقابله مؤثرتر با جنگ شناختی و پروژه‌های فرهنگی دشمن را فراهم می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دری خاطرنشان کرد: کانون‌های فرهنگی هنری مساجد با اتکا به ظرفیت‌های مردمی و فرهنگی و تعامل سازنده با بسیج و دیگر مجموعه‌های محلی، می‌توانند در عرصه‌های فرهنگ، هنر، تربیت و امداد اجتماعی نقش پیشران داشته باشند؛ ظرفیتی که فعال‌سازی آن نیازمند برنامه‌ریزی، حمایت هدفمند و سپردن میدان عمل به مردم است.