نسخه سینمایی مستند «ابوالعبد» مربوط به زندگی سیاسی «اسماعیل هنیه» رهبر فقید سازمان حماس و نخست وزیر تشکیلات خودگردان فلسطین برای نخستین بار به همت حوزه هنری خراسان رضوی در پردیس سینمایی مهر کوهسنگی مشهد اکران شد.
کارگردان این مستند دوشنبهشب بعد از اکران آن در نشستی با تماشاگران درباره ساخت این اثر گفت: این اثر مدیحهسرایی صرف نیست، بلکه روایتی از تاریخ سیاسی جنبش حماس با «نخ تسبیح» مجاهدتهای اسماعیل هنیه، این شهید والامقام است تا سندی برای ماندگاری در تاریخ باقی بماند.
علی سلمانی به تشریح جزئیات و چالشهای ساخت این اثر پرداخت و اظهار کرد: نسخه سینمایی این مستند، بخشی از یک مجموعه سه قسمتی (هر قسمت ۵۰ دقیقه) است که به سفارش دفتر سینمایی «راه» برای شبکه اول سیما تولید و پخش شده است.
وی با بیان اینکه ساخت این مستند از آبانماه ۱۴۰۳ آغاز شد و خردادماه ۱۴۰۵ به پایان رسید، هدف اولیه از خلق این اثر را پاسخ به دغدغههای شخصی خود درباره شهدای جبهه مقاومت عنوان کرد و افزود: در مواجهه نخست با پیشنهاد ساخت اثری درباره شهید اسماعیل هنیه، بر این باور بودم که او «در آوارگی بدنیا آمد، آواره زندگی کرد و آواره و خیلی مظلومانه شهید شد»؛ لذا نباید در کار مستند هم مظلوم واقع شود.
به گفته وی، بر همین اساس با وجود محدودیتهای بودجهای تلویزیون، با همان رقم پیشنهادی وارد پروژه شدیم.
ساخت ابوالعبد برآمده از باور قلبی به آرمان مقاومت است
کارگردان مستند «ابوالعبد» درباره فرآیند پژوهش این اثر گفت: پژوهش اولیه ارائهشده صرفاً به تاریخ مقطعی فلسطین پرداخته بود که کنار گذاشته شد و با پژوهشی مجدد و با همکاری یکی از کارشناسان حوزه فلسطین که ارتباطاتی با جنبش حماس داشت، مصاحبههای اختصاصی این اثر تولید شد.
سلمانی ادامه داد: همچنین با توجه به شرایط امنیتی منطقه و محدودیتهای مالی، مصاحبه با خانواده شهید هنیه در قطر به صورت نیابتی و با همکاری شبکه المیادین لبنان صورت گرفت و ساختار اثر به سمت استفاده از آرشیوهای غنی هدایت شد.
وی با تأکید بر اینکه در سینمای ایران معمولاً فیلمهای مربوط به شهدا با رویکرد مدیحهسرایی ساخته میشود، تصریح کرد: این فیلم داعیهای بر مدیحهسرایی ندارد؛ بلکه یک تاریخ سیاسی از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۲۳ را با محوریت و نخ تسبیح قرار دادن شخصیت اسماعیل هنیه روایت میکند تا برای تاریخ ماندگار بماند.
این مستندساز با اشاره به تلاش پلتفرمها برای حذف آرشیوهای مربوط به حماس و شهید هنیه در فضای مجازی نظیر یوتیوب، افزود: ۱۰ سال بعد اگر پژوهشگری بخواهد به این تاریخ مراجعه کند، با خلأ مواجه خواهد شد، چرا که اغلب تصاویر موجود آرشیوهای خبری است؛ البته این مستند یک اثر پرتره کامل از زندگی اسماعیل هنیه نیست، اما تلاش شد روایت سیاسی زندگی ایشان قربانی کلیشهها نشود.
سلمانی در پایان درباره ساخت آثار سفارشی خاطرنشان کرد: کار سفارشی زمانی دچار افت کیفیت و ارزش میشود که کارگردان اعتقادی به موضوع نداشته باشد، اما ساخت «ابوالعبد» برآمده از دغدغه و باور قلبی به آرمان مقاومت بود.
