سوره مبارکه فتح که پس از ماجرای صلح حدیبیه نازل شد، آموزه‌ای عمیق پیرامون تبدیل بن‌بست‌های ظاهری به پیروزی‌های درخشان است؛ آموزه‌ای که طبق گزارش پایگاه حوزه نت، رمز آرامش روانی و افزایش ایمان مؤمنان در تنگناهای سخت به شمار می‌رود.
در بحبوحه ابتلائات سنگین و نبردهای سرنوشت‌ساز، پناه بردن به آیات وحی مایه استواری دل‌هاست. سوره مبارکه فتح با نوید گشایش پس از بن‌بست‌های ظاهری، مشعلی از امید در تاریکی نبردها برمی‌افروزد. در این پرسش و پاسخ معارفی، راز آرامش‌بخشی و فضیلت تلاوت این سوره را بررسی می‌شود.
سوال:
پاسخ:
سوره فتح (سوره ۴۸ قرآن) دارای ۲۹ آیه و در قرآن های به خط عثمان طه صفحه ۵۱۱ می باشد. این سوره به‌طور خاص درباره‌ی پیروزی الهی پس از سختی و درگیری نازل شده است؛ به همین دلیل در روایات و توصیه‌های دینی گفته شده در شرایط سخت، جنگ، یا هنگام احساس بن‌بست خوانده شود. چند دلیل اصلی دارد:
۱. موضوع اصلی سوره: وعده‌ی پیروزی بعد از سختی
این سوره بعد از صلح حدیبیه نازل شد؛ زمانی که بسیاری از مسلمانان فکر می‌کردند شکست خورده‌اند. اما قرآن همان اتفاق را «فتح مبین» (پیروزی آشکار) نامید. « إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبیناً» (فتح: ۱) پیام سوره این است که گاهی چیزی که ظاهراً سختی یا عقب‌نشینی است، در نهایت مقدمه‌ی پیروزی بزرگ‌تر می‌شود.
۲. تقویت روحیه و امید
در آیات این سوره چند بار تأکید می‌شود که: خداوند دل مؤمنان را آرام می‌کند. « هُوَ الَّذی أَنْزَلَ السَّکینَةَ فی قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ لِیَزْدادُوا إیماناً مَعَ إیمانِهِم » (فتح: ۴) نصرت و یاری الهی همراه مؤمنان است. پیروزی واقعی از جانب خداست. به همین دلیل خواندن آن در زمان ترس، فشار یا جنگ باعث تقویت امید و اعتماد به خدا می‌شود.
۳. یادآوری حضور و کمک الهی
در این سوره بارها آمده است که: خداوند لشکرهای آسمان و زمین را در اختیار دارد. «لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض » (فتح: ۴ و ۷) این یادآوری برای مؤمنان در شرایط سخت نوعی تقویت ایمان و آرامش قلبی است.
۴. وعده قاطع برای پیروزی دین حق بر همه آیین های باطل
«هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَی وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ وَکَفَی بِاللَّهِ شَهِیدًا» (فتح: ۲۸) ﺍﻭﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻭ ﺩﻳﻦ ﺣﻖ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﭘﻴﺮﻭﺯ ﻛﻨﺪ ، ﻭ ﻛﺎﻓﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﺪﺍ [ ﺑﺮ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ ] ﮔﻮﺍﻩ ﺑﺎﺷﺪ.
۵. روایات درباره فضیلت آن
در برخی احادیث آمده است که: پیامبر اسلام این سوره را بسیار دوست داشتند و آن را از بسیاری چیزها محبوب‌تر دانستند. بر اساس منابع روایی و کتاب های ادعیه خواندن آن موجب گشایش، پیروزی و برطرف شدن سختی‌ها دانسته شده است. بنابراین توصیه به خواندن سوره فتح در شرایط سخت بیشتر به این دلیل است که: یادآور پیروزی بعد از سختی است، امید و آرامش قلبی می‌دهد، و اعتماد به نصرت الهی را تقویت می‌کند.
نکته آخر: وقتی صحبت از قرائت قرآن می شود صرفا قرائت بدون توجه به معنا و مفهوم آیه نیست. در هنگام تلاوت قرآن هر چه به معنای قرآن توجه بیشتر شود و در نهایت تدبر صورت بگیرد اثر بخشی قرآن از هر جهت به خصوص بر اخلاق و اعتقاد و رفتار انسان بیشتر می شود.
منبع: پایگاه حوزه نت